عامل ایجاد بیضه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Sex determining region Y
معین‌کننده‌ها
Aliasessex-determining region Y proteintestis-determining factor on YTestis-determining factorsex-determining region on Yessential protein for sex determination in human malestruncated sex-determining region Y proteinSRY
شناسه‌های بیرونیGeneCards: [۱]
هم‌ساخت‌شناسی
گونه‌هاانسانموش
Entrez
Ensembl
UniProt
RefSeq (mRNA)

n/a

n/a

RefSeq (پروتئین)

n/a

n/a

موقعیت (UCSC)n/an/a
جستجوی PubMedn/an/a
ویکی‌داده
مشاهده/ویرایش Human

عامل ایجاد بیضه (انگلیسی: Testis determining factor) یا پروتئین ناحیه تعیین جنسیت کروموزوم Y(SRY) یک پروتئین است که از روی ژن SRY نسخه برداری می‌شود.

ژن SRY، ژن تعیین جنسیت بر روی کروموزوم Y است. این ژن بدون اینترون، نوعی فاکتور رونویسی را کد می‌کند که عضوی از خانواده ژنی SOX9 (SRY-like box) از پروتئین‌های متصل شونده به DNA است.

پروتئین TDF یک فاکتور ایجاد بیضه (TDF) است و پروتئین SRY نیز نامیده می‌شود که باعث تعیین جنسیت به سمت جنس مذکر می‌گردد.[۱] جهش در این ژن منجر به ایجاد جنس مؤنث XY مبتلا به سندرم Swyer (XY gonadal dysgenesis) می‌گردد و جابجایی قسمتی از کروموزوم Y که شامل این ژن است و قرار گیری آن در کروموزوم Y باعث ایجاد سندرم مذکر XX می‌گردد. در دوران بارداری، سلولهای اولیه غده جنسی که در ابتدای مسیر ادراری تناسلی قرار دارند توانایی این را دارند که هم سلولهای مذکر و هم سلولهای مؤنث را ایجاد کنند.SRY با فعال نمودن فاکتورهای رونویسی مختص جنس مذکر تمایز بیضه را آغاز می‌نماید و تمایز بیضه باعث می‌شود که این سلولها تمایز یافته و تکثیر شوند. SRY این عمل را با افزایش بیان SOX9 انجام می‌دهد که یک فاکتور رونویسی دارای ناحیه متصل شونده به DNA است که بسیار شبیه به ناحیه متصل شونده به DNA در SRY است. SOX9 نیز باعث افزایش رونویسی فاکتور رشد فیبروبلاست 9(FGF9) می‌شود که برای تمایز صحیح سلول سرتولی می‌گردد.[۲]

تفکیک جنسیت[ویرایش]

از وجود یا عدم وجود این عامل در برخی از دوره‌های بازیهای ورزشی (مانند المپیک ۱۹۹۶) به عنوان عامل تفکیک جنسیت مرد از زن در غربالگری استفاده شده است. با این حال این روش دارای نتایج مثبت کاذب بود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Berta P, Hawkins JR, Sinclair AH, Taylor A, Griffiths BL, Goodfellow PN, Fellous M (November 1990). "Genetic evidence equating SRY and the testis-determining factor". Nature. 348 (6300): 448–50. Bibcode:1990Natur.348..448B. doi:10.1038/348448A0. PMID 2247149.
  2. Mittwoch U (October 1988). "The race to be male". New Scientist. 120 (1635): 38–42.