ناهمرسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ناهمرسی یا دیکوگامی (به انگلیسی:Dichogamy)به حالتی در برخی از گیاهان گفته می‌شود که رسیدن دانه گرده و اندام مادگی،برای عمل لقاح و گرده افشانی،همزمان نمی‌باشد.در بسیاری از گیاهان دانه گرده و اندام مادگی همزمان می‌رسند و آماده لقاح می‌باشند ولی در برخی از گیاهان مانند کاج،کاسنی،گل مریم،کلم و...،یکی از اندام نر یا ماده زودتر می‌رسد و باعث می‌شود زمان مؤثر گرده افشانی کاهش یافته و تشکیل میوه مختل شود که به آن ناهمرسی می‌گویند.ناهمرسی شامل نرپیش‌رسی و ماده‌پیش‌رسی می شود.[۱]

نرپیش‌رسی[ویرایش]

در گیاهانی که دانه گرده زودتر از رسیدن اندام مادگی،مراحل رشد خود را طی می کند،اتفاق می افتد و به آن نرپیش‌رسی یا پروتاندری(به لاتین:Protandry) می‌گویند.این پدیده را میتوان در گردوی ایرانی، پسته، فندق، ذرت، کاهو، گل استکانی، کاج،اسفناج،هویج،کاسنی،گل مریم و... مشاهده کرد. مناطق گرم و خشک حالت نرپیش رسی را تشدید می‌کند،اما مناطق ساحلی این پدیده را کاهش میدهد.

ماده‌پیش‌رسی[ویرایش]

در برخی دیگر از گیاهان با وجود اینکه اندام مادگی تمام مراحل رشد خود را طی کرده،دانه گرده هنوز نارس است که به این حالت ماده‌پیش‌رسی یا پروتوژینی(به لاتین:Protogyny) می‌گویند.این پدیده در سیب، گوجه، انجیر و کلم رخ می‌دهد.

منابع[ویرایش]

  • جلیلی مرندی، رسول (۱۳۸۲). میوه‌کاری. جهاد دانشگاهی. ص. ص۲۵. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۶۰۳۲-۲۳-۱.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sequential hermaphroditism». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۵ آوریل ۲۰۱۶.

پانویس[ویرایش]

  1. Lora, J; Herrero, M.; Hormaza, J. I. (2011). "Stigmatic receptivity in a dichogamous early-divergent angiosperm species, Annona cherimola (Annonaceae): Influence of temperature and humidity". American Journal of Botany. 98: 265–274. doi:10.3732/ajb.1000185. Retrieved 2011-04-27.