سد سفیدرود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سد سفیدرود
سدسفیدرود سال 1975
اطلاعات کلی
نام رسمی: سد سفیدرود
کشور: پرچم ایران ایران
رودخانه: سفیدرود
محل: گیلان
سد سفیدرود بر ایران واقع شده‌است
سد سفیدرود
نزدیک‌ترین شهر: منجیل
نوع سد: وزنی پایه دار
ارتفاع از پی: ۱۰۶ متر
طول تاج: ۴۲۵ متر
عرض در پی: ۱۰۶ متر
عرض تاج: ۸ متر
نوع سرریز: ۲ سرریز نیلوفری
۲ سرریز جانبی
۵ تخلیه کنندهٔ تحتانی
ظرفیت تخلیه سرریزها: ۵۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه
تاریخ آغاز ساخت: ۲۲ بهمن ۱۳۳۱
تاریخ پایان: اردیبهشت ۱۳۴۱
اطلاعات مخزن
حجم مخزن: ۱۷۵۶ میلیون متر مکعب
طول دریاچه: ۱۳ کیلومتر در شاخه شاهرود
۲۵ کیلومتر در شاخه قزل اوزن
مساحت حوزه آبریز: ۵۶۲۰۰ کیلومتر مربع
پانویس‌ها

مختصات: ۳۶° شمالی ۴۹° شرقی / ۳۶° شمالی ۴۹° شرقی / 36; 49

Manjildam.JPG

سد سفیدرود یا سد منجیل، سدی است که در ابتدای رودخانه بزرگ سفیدرود در محل پیوستن دو رود قزل‌اوزن و شاهرود در نزدیکی منجیل ساخته شده است و برای تنظیم آب این دو رود برای کشاورزی در جلگه گیلان و نیز تولید برق به کار می‌رود.[۱]

نام[ویرایش]

این سد در هنگام ساخت و اوایل دوره بهره‌برداری به سد سفیدرود معروف بود. ار سال ۱۳۴۶ آن را سد شهبانو فرح نامیدند.[۲] ار ۱۳۵۷ تاکنون به نام اولیه یعنی سد سفیدرود خوانده می‌شود.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

کار ساخت این سد از ۱۳۳۵ شروع شد و در سال ۱۳۴۰ به پایان رسید؛ و اولین سد ایران است بهره‌برداری از سد در ۲۹ اردیبهشت سال ۱۳۴۱ آغاز شد. ارتفاع سد از کف رودخانه ۹۲ متر و طول تاج آن ۴۲۵ متر است. سد سفیدرود پنج واحد تولید برق دارد که در مجموع بیش از ۸۷ مگاوات برق تولید می‌کند.

  • قرارداد مطالعات سد در تاریخ ۲۲/۱۱/۱۳۳۱ بین بنگاه مستقل آبیاری و مهندسین مشاور اتکو-افر "Etco-Ofer" منعقد گردید.
  • طرح مقدماتی در تاریخ ۲۲/۴/۱۳۳۲ از سوی مشاور تسلیم کارفرما گردید.
  • طرح قطعی در تاریخ ۱/۱۲/۱۳۳۲ ارایه گردید.
  • پیمانکار طرح، "شرکت فرانسوی ساسرِ "Saser بنابر موافقت نامه ۲۹/۹/۱۳۳۳ کارهای مقدماتی طرح را آغاز ولی قرارداد قطعی در خصوص اجرای ساختمان سد و تأسیسات جانبی آن در تاریخ ۹/۱۲/۱۳۳۴ منعقد گردید.
  • ساختمان بدنه سد سفید رود در تاریخ ۲۵/۱۱/۱۳۴۰ به پایان رسید و در اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۱ رسماً افتتاح و بهره‌برداری از آن آغاز

ورود مستقیم فاضلاب[ویرایش]

فاضلاب انسانی و خانگی، پساب صنعتی و بیمارستانی بدون تصفیه مستقیماً وارد دریاچه پشت این سد می‌شود و سموم و کودهای کشاورزی بدون مدیریت از بالادست راهی دریاچه این می‌شود؛ و سپس مورد استفاده کشاورزی، آبزی پروری و آشامیدنی قرار می‌گیرد.[۴][۵][۶]

رسوب‌گیری[ویرایش]

سد سفیدرود یکی از رسوب‌گیرترین سدهای جهان است. اکنون بیش از نیمی از ظرفیت سد را رسوبات پر کرده است. از سال ۱۳۵۹ تاکنون عملیات شاس و تغییر زمان‌بندی پر و خالی کردن سد برای رفع این مشکل به کار گرفته شده است. همچنین احداث چند سد انحرافی برای رسوب‌گیری آب رودهای شاهرود و قزل‌اوزن در دست اقدام است.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Sefidrud Dam»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۴).