زین‌العابدین بن‌علی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زین‌العابدین بن علی
Zine El Abidine Ben Ali.jpg
زین‌العابدین بن علی
۲مین رئیس‌جمهور تونس
مشغول به کار
۷ نوامبر ۱۹۸۷ – ۱۴ ژانویه ۲۰۱۱
پس ازحبیب بورقیبه
پیش ازفؤاد المبزع[۱] (کفیل)
نخست‌وزیر تونس
مشغول به کار
۲ اکتبر ۱۹۸۷ – ۷ نوامبر ۱۹۸۷
رئیس جمهورحبیب بورقیبه
پس ازرشید صفر
پیش ازهادی بکوش
اطلاعات شخصی
زاده۳ سپتامبر ۱۹۳۶
حمام‌سوس،
درگذشت۱۹ سپتامبر ۲۰۱۹ (۸۳ سال)[۲]
عربستان سعودی
ملیتتونس
حزب سیاسیجنبش دموکراتیک قانون اساسی[۳]
همسر(ان)Na'ima el-Kafy
لیلا طرابلسی - بن‌علی
فرزندانGhazwa, Dorsaf, Cyrine، نسرین، حلیمه، محمد
اقامتگاهعربستان سعودی
محل
تحصیل
مدرسه نظامی سن سیر
شغلسیاستمدار
مذهباسلام سنی

زین‌العابدین بن علی(۳ سپتامبر ۱۹۳۶، حمام‌سوس – ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۹) سیاستمدار تونسی؛ رئیس‌جمهور تونس (۱۹۸۷–۲۰۱۱)، سفیر تونس در کشورهای گوناگون و صاحب‌مناصب اداری و وزارتی گوناگون بود .[۴][۵][۶] او از ۷ نوامبر ۱۹۸۷ تا ۱۴ ژانویه ۲۰۱۱ و به مدت ۲۳ سال قدرت را در تونس در دست داشت. او از افسران تونسی و رئیس سازمان امنیت تونس بود که در پی یک دوره کوتاه نخست‌وزیری و با کودتایی بدون خونریزی ریاست‌جمهوری را از حبیب بورقیبه در دست گرفت.[۷]

در تاریخ ۱۴ ژانویه ۲۰۱۱ و در پی ناآرامی‌ها و اعتراضات گسترده مردم تونس[۸] از قدرت کنار رفت و جای خود را به محمد الغنوشی، نخست‌وزیر سپرد.[۹] وی سپس به همراه خانواده‌اش به عربستان سعودی گریخت. بن‌علی در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۹ در شهر جده درگذشت و در بقیع مدینه به خاک سپرده شد. او خطاب به کسانی‌که خواهان انتقال جنازه‌اش به تونس بودند گفته بود: "ای وطن ناسپاس استخوان‌هایم را به تو نخواهم سپرد".[۱۰]

در تاریخ ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱، دولت جدید تونس، حکم بازداشت بین‌المللی زین‌العابدین بن علی و برخی از اعضای خانواده‌اش از جمله همسرش، لیلا ترابلسی را صادر کرد.[۱۱]

برکناری از قدرت[ویرایش]

برکناری بن علی از قدرت از روزی آغاز شد که جوان سبزی فروشی به نام محمد بوعزیزی که جوان فقیر اما تحصیل کرده بود در اعتراض به مصادره چرخ دستی‌اش از سوی مأموران دولتی خودسوزی کرد. این خودسوزی خشم مردم تونس را برانگیخت. در تاریخ ۱۴ ژانویه ۲۰۱۱ و در پی ناآرامی‌ها و اعتراضات گسترده مردم تونس[۱۲] و کشته‌شدن ده‌ها نفر از معترضان در حمله نیروهای امنیتی به تظاهرکنندگان ضددولتی،[۱۳] زین‌العابدین بن علی ابتدا دولت و مجلس را منحل کرد و سپس از قدرت کنار رفت و جای خود را موقتاً به محمد الغنوشی، نخست‌وزیر سپرد.[۹] وی به همراه خانواده‌اش به عربستان سعودی گریخت.[۱۰]

تظاهرات گسترده اجتماعی در تونس، ابتدا به خاطر اعتراض به بی‌کاری گسترده، فساد دولتی و افزایش قیمت مواد خوراکی برپا شد و در نهایت حکومت زین‌العابدین بن علی را هدف گرفت.[۱۳]

اموال و دارایی‌ها[ویرایش]

دارایی‌های خانواده بن علی تا ۵ میلیارد دلار برآورد شده‌است.[۱۴] زین‌العابدین بن علی متهم است که در بانک‌های سوئیس چندین حساب بانکی مخفی داشته‌است. مقام‌های سوئیسی پس از فرار وی به عربستان سعودی، گفته‌اند که کلیه حساب‌های او مسدود شده‌است.[۱۵] موجودی نقدی او در حساب‌های بانکی شخصی‌اش در سوئیس بالغ بر ۵۴ میلیون فرانک (حدود ۴۴ میلیون یورو) بوده است.[۱۶]

از دیگر دارایی‌های خانواده بن علی، به یک ویلای مجلل در شهر وست‌مونت در کانادا، یک ویلای مسکونی در خیابان مجلل رو دان ران در ژنو، یک آپارتمان به ارزش ۳۷ میلیون یورو در خیابان فابورگ سنت اونوره در پاریس، یک آپارتمان در مجاورت پیست اسکی کورشول در رشته‌کوه‌های آلپ و یک ویلا در منطقه اشرافی فرنچ ریویرا در جنوب شرقی فرانسه اشاره شده‌است.[۱۷]

هم‌چنین ادعا شد که زین‌العابدین بن علی «یک جت فالکون ۹۰۰۰ در فرودگاه بین‌المللی ژنو» داشت.[۱۵]

بانک جهانی در گزارشی از اختلاس میلیاردی زین‌العابدین بن‌علی و نزدیکانش خبر داده‌است. بر پایهٔ این گزارش، بن‌علی و نزدیکان او در طول بیش از ۲۰ سال تا ۵۰ میلیارد دلار پول اختلاس کردند. بانک جهانی می‌گوید که ۲۱ درصد مجموع درآمد بخش خصوصی از این طریق اختلاس شده‌است. در این گزارش اسامی ۲۲۰ شرکت فهرست شده که زیر کنترل زین‌العابدین بن‌علی و خانواده‌اش بوده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان شرکت‌های خودروسازی، مخابرات، ساخت و ساز و مواد غذایی را نام برد.

ادعای روزنامه لوموند[ویرایش]

لوموند گزارش کرده که لیلا طرابلسی - بن‌علی همسر زین‌العابدین بن علی، کمی قبل از ترک تونس به بانک مرکزی تونس مراجعه کرده و یک و نیم تُن طلا را، که معادل ۴۵ میلیون یورو است، برداشت کرده‌است.[۱۸]

حراج اتوموبیل‌ها و جواهرات[ویرایش]

دولت تونس ۳۹ دستگاه اتومبیل ورزشی لوکس بن‌علی را به نفع مردم تونس حراج کرد. ازجمله این اموال یک لامبورگینی گالاردو ال پی ۴۶۰، یک بنتلی کانتیننتال اسپورت، یک کادیلاک ضدگلوله و نیز یک دستگاه اتومبیل مایباخ ۶۲ عنوان شده‌است. علاوه بر این، از میان اشیای ضبط‌شده می‌توان به سنگ‌های الماس، ساعت‌های مچی جواهرنشان و مبلمانی از جنس طلا اشاره کرد.[۱۹]

حکم بازداشت بین‌المللی[ویرایش]

در تاریخ ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱، دولت جدید تونس، حکم بازداشت بین‌المللی زین‌العابدین بن علی و برخی از اعضای خانواده‌اش از جمله همسرش، لیلا ترابلسی را در ارتباط با معاملات ملکی غیرقانونی و انتقال دارایی مردم تونس به خارج از کشور، صادر کرد.[۱۱]

در تاریخ ۲۱ فوریه ۲۰۱۱، دولت موقت تونس در درخواستی رسمی، از دولت عربستان سعودی خواست تا زین‌العابدین بن علی را به خاطر «سرکوب مردم معترض» به آن کشور، جهت محاکمه تحویل دهد.[۲۰]

حبس ابد[ویرایش]

دادگاه نظامی تونس در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲ بن علی را به‌طور غیابی به جرم دستور کشتار ۴۳ تظاهرکننده در جریان انقلاب یاس تونس یا قیام تونس به حبس ابد محکوم کرد.[۲۱]

منابع[ویرایش]

  1. «رئیس‌جمهور موقت» تونس در میان ناآرامی‌ها سوگند یاد کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  2. «رسانه‌های تونس: زین العابدین بن علی درگذشت». دریافت‌شده در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۹.
  3. استعفای بعضی از رهبران تونس از حزب حاکم سابق، بی‌بی‌سی فارسی
  4. بعلبکی، منیر (۱۹۹۲). «زین العابدین بن علی». فرهنگ‌زندگی‌نامهٔ المورد (به عربی). بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۲۶. شابک ۹۹۵۳۹۰۱۱۶۳.
  5. ظهور و سقوط بن علی، یورونیوز فارسی
  6. قیام مردم تونس پیروز شد، یورونیوز فارسی
  7. رئیس‌جمهور تونس تسلیم خواست معترضان شد!، دویچه وله فارسی
  8. BBC فارسی - جهان - ادامه نا آرامی‌ها در تونس؛ درگیری پلیس با تظاهرکنندگان
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ رئیس‌جمهوری تونس از قدرت کنار رفت، بی‌بی‌سی فارسی
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ شب ناآرام تونس پس از فرار زین‌العابدین بن‌علی، دویچه وله فارسی
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ حکم بازداشت رئیس‌جمهوری سابق تونس صادر شد، بی‌بی‌سی فارسی
  12. ادامه ناآرامی‌ها در تونس؛ درگیری پلیس با تظاهرکنندگان، بی‌بی‌سی فارسی
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ زین‌العابدین بن علی به عربستان فرار کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  14. Tunisia orders investigation into £۵bn fortune of Ben Ali, The Telegraph
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ تونس دربارهٔ دارایی‌های خانواده بن علی «تحقیق» می‌کند، بی‌بی‌سی فارسی
  16. دارایی‌های زین‌العابدین بن‌علی تا ۳ سال دیگر در سوئیس می‌ماند، دویچه وله فارسی
  17. Search begins for ousted Tunisian president's hidden billions, The Guardian
  18. لوموند: «همسر بن‌علی با یک و نیم تن طلا فرار کرد»، دویچه وله فارسی
  19. حراج جواهرات بن‌علی برای مردم تونس، دویچه وله فارسی
  20. تونس در پی استرداد بن علی از عربستان سعودی، بی‌بی‌سی فارسی
  21. Ben Ali condamné à la perpétuité pour complicité de meurtres

پیوند به بیرون[ویرایش]