خودزندگی‌نامه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خودزندگی‌نامه، زندگی‌نامه خودنوشت،[۱] خویش‌نامه،[۲] حسبِ‌حال[۲] یا خودزیست‌نامه، [۱] (به انگلیسی: autobiography) زندگی‌نامه‌ای است که به دست خود فرد نوشته می‌شود نه فردی دیگر.

تفاوت با خاطرات[ویرایش]

نوشتار اصلی: خاطره‌نویسی
نوشتار اصلی: یادداشت

خودزندگی‌نامه اندکی در ذات با کتاب‌های خاطرات تفاوت دارد؛ در حالی که خودزندگی‌نامه نوعاً بر زندگی، سرگذشت و چگونگی گذران زندگی نویسنده‌اش تمرکز دارد، خاطرات و یادداشت‌ها تمرکز باریک‌بینانه و ژرف‌نگرانه‌تری بر خاطره‌ها، احساس‌ها و عاطفه‌های نویسندهٔ خویش دارند. خاطره‌نوشت‌ها اغلب توسط سیاست‌مداران و فرماندهان نظامی، به عنوان راهی برای ثبت و نشر عمومی گزارشی از کارهای برجستهٔ خود نوشته شده‌اند.

گونه‌های خودزندگی‌نامه[ویرایش]

خودزندگی‌نامه به عنوان نقد تمامیت‌خواهی[ویرایش]

قربانیان و مخالفات نظام‌های تمامیت‌خواه، گاه در قالب خودزندگی‌نامه‌نویسی، نقدهای جدی و اثربخشی را بر ضد نظام تمامیت‌خواهی که نویسندهٔ اثر در آن زندگی می‌کرده‌است، به رشتهٔ تحریر درمی‌آورند.

در این دست از خودزندگی‌نامه‌ها، افسردگی‌ها و اندوه‌های برخاسته از ستم‌های رژیم، یا گزارش مبارزات نویسنده با دستگاه خودکامه، پررنگ است.

خودزندگی‌نامهٔ افراد ناشناس[ویرایش]

از سال‌های واپس سده ۲۰ (میلادی) به این سو، برخی از کسان عادی که ادعایی پیرامون آوازه و سرشناسی خویش نکرده‌اند، اقدام به نوشتن و انتشار خودزندگی‌نامه کرده‌اند. با کامروایی برخی از این آثار در ایالات متحده آمریکا - برای نمونه خاکسترهای آنجلا و رنگ آب - چه از نگر منتقدان و چه از نگر فروش و درآمد، بر شمار علاقه‌مندان این گونه از خودزندگی‌نامه‌ها افزوده گردیده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منبع‌ها[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ترجمهٔ گوگل
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ محمد جعفر یاحقی. ادبیات فارسی معاصر در خارج از ایران. . شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی.  بازیابی‌شده در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۳۸۸.