پرش به محتوا

رمان تربیتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

در نقد ادبی، «رمان تربیتی» (به آلمانی: Bildungsroman) یک گونه ادبی است که بر رشد و تغییر روانی و اخلاقی قهرمان داستان از دوران کودکی تا بزرگسالی (سن بلوغ) تمرکز دارد.[۱][۲] اصطلاح آلمانی اون از دو واژه Bildung (شکل‌گیری یا آموزش) و Roman (رمان) تشکیل شده است.

رمان تربیتی در نقد ادبی سنتی در رمان‌نویسی اروپایی است که تمرکز داستان آن بر بلوغ و شکل‌گیری جهان عاطفی و ذهنی شخصیت اصلی داستان از دوره نوجوانی تا بزرگسالی و در تقابل با ارزش‌ها و هنجارهای جامعه باشد. این ترکیب اولین بار در سال ۱۹۱۶ توسط زبان‌شناس کارل مورگن اشترن به کار رفت اما ویلهلم دیلتای آن را عمومیت بخشید. رمان آموزشی بیشتر از آن که ویژگی ساختاری را شامل شود با اشتراکات محتوایی شناخته می‌شود.

عموماً از رمان کارآموزی ویلهلم مایستر اثر گوته به عنوان اولین رمان آموزشی نامبرده می‌شود. پس از آنکه توماس کارلایل در ۱۸۲۴ این کتاب را به انگلیسی ترجمه کرد چندین نویسنده انگلیسی به تأثیر از آن رمان‌های آموزشی نوشتند. در قرن بیستم این گونه به سینما هم وارد شد که به ژانر Coming-of-age مشهور است.

از شاخص‌ترین رمان‌های آموزشی تاریخ ادبیات می‌توان نام برد از: تریسترام شندی از لارنس استرن، امیل از ژان ژاک روسو، دیوید کاپرفیلد از چارلز دیکنز، سیمای مرد هنرمند در جوانی از جیمز جویس.

خاستگاه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

این اصطلاح در سال ۱۸۱۹ توسط لغت‌شناس یوهان کارل سیمون مورگن‌اشترن در سخنرانی‌های دانشگاهی‌اش ابداع شد و بعدها در سال ۱۸۷۰ توسط ویلهلم دیلتای بازنشر و در ۱۹۰۵ رواج یافت.[۳] این گونه ادبی با مجموعه‌ای از ویژگی‌های صوری، موضوعی و مضمونی شناخته می‌شود.[۴] اصطلاح «رمان بلوغ» گاهی به جای رمان تربیتی به کار می‌رود، اما کاربرد آن معمولاً گسترده‌تر و غیرفنی‌تر است.

پیدایش رمان تربیتی معمولاً به انتشار رمان سال‌های کارآموزی ویلهلم مایستر اثر یوهان ولفگانگ فون گوته در سال ۱۷۹۵–۹۶،[۵] یا گاهی به تاریخ آگاتون اثر کریستوف مارتین ویلاند در ۱۷۶۷ بازمی‌گردد.[۶] اگرچه رمان تربیتی در آلمان پدید آمد، اما ابتدا در اروپا و سپس در سراسر جهان تأثیر گسترده‌ای داشت. ترجمه انگلیسی توماس کارلایل از رمان گوته (۱۸۲۴) و اثر خود او به نام سارتور رسارتوس (۱۸۳۳–۳۴)، که نخستین رمان تربیتی انگلیسی است، الهام‌بخش بسیاری از رمان‌نویسان بریتانیایی بود.[۷][۸][۹]

باربارا ویتمن معتقد است که ایلیاد ممکن است نخستین رمان تربیتی باشد. این اثر فقط «داستان جنگ تروآ نیست؛ جنگ تروآ در واقع پس‌زمینه داستان رشد آشیل است. در آغاز، آشیل جوانی بی‌پروا است که تصمیمات شتاب‌زده‌ای می‌گیرد که برای خودش و اطرافیانش گران تمام می‌شود. (...) داستان زمانی به نتیجه می‌رسد که آشیل به بلوغ می‌رسد و به شاه پریام اجازه می‌دهد جسد هکتور را بازپس بگیرد».[۱۰]

طرح داستان

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

رمان تربیتی به رشد یا «بلوغ» فردی عمدتاً ساده‌لوح می‌پردازد که در جستجوی پاسخ پرسش‌های زندگی است و انتظار دارد این جستجو به او تجربه دنیا را بیاموزد. این گونه ادبی از افسانه‌های فولکلور دربارهٔ شخص ابله یا کوچک‌ترین فرزند خانواده که برای جستجوی بخت خود به دنیا می‌رود، تکامل یافته است.[۱۱] معمولاً در آغاز داستان، فقدانی عاطفی وجود دارد که باعث می‌شود قهرمان داستان به سفر خود برود. در رمان تربیتی، هدف بلوغ است و قهرمان آن را به تدریج و با دشواری به دست می‌آورد. این گونه ادبی اغلب شامل تضاد اصلی بین شخصیت اول و جامعه است. به‌طور معمول، ارزش‌های جامعه به تدریج توسط قهرمان داستان پذیرفته می‌شود و در نهایت او در جامعه پذیرفته می‌گردد.

انواع و زیرگونه‌های بسیاری از رمان تربیتی وجود دارد که بر رشد فرد تمرکز دارند. رمان تحولی (Entwicklungsroman) داستانی دربارهٔ رشد عمومی است، نه خودسازی. رمان آموزشی (Erziehungsroman) بر تربیت و آموزش رسمی تمرکز دارد،[۱۲] در حالی که هنرمندنامه (Künstlerroman) دربارهٔ پرورش یک هنرمند است.[۱۳]

نمونه‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پیش‌درآمدها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سده ۱۶ میلادی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سده ۱۷ میلادی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سده ۱۸ میلادی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سده ۱۹ میلادی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سده ۲۰ میلادی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سده ۲۱ میلادی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ Lynch 1999; Bakhtin 1996, p. 21; Jeffers 2005, p. 3.
  2. ↑ "Bildungsroman: German literary genre". Encyclopædia Britannica. 22 April 2013. Archived from the original on 28 March 2020.
  3. ↑ Engel 2008, pp. 263–266; Summerfield & Downward 2010, p. 1.
  4. ↑ Iversen, Annikin Teines (2010). Change and Continuity; The Bildungsroman in English (PhD). University of Tromsø. hdl:10037/2486 – via Munin open research archive.
  5. ↑ Jeffers 2005, p. 49.
  6. ↑ Swales, Martin. The German Bildungsroman from Wieland to Hesse. Princeton: Princeton University Press, 1978. 38.
  7. ↑ Buckley, J. H. (1974). Season of Youth: The Bildungsroman from Dickens to Golding, Harvard Univ Press, شابک ‎۹۷۸−۰−۶۷۴۷۹−۶۴۰−۹.
  8. ↑ Ellis, L. (1999). Appearing to Diminish: Female Development and the British Bildungsroman بایگانی‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine, 1750–1850, London: Bucknell University Press, شابک ‎۹۷۸−۰−۸۳۸۷۵−۴۱۱−۵
  9. ↑ Golban, Petru (December 2013). "Tailoring the Bildungsroman within a Philosophical Treatise: Sartor Resartus and the Origins of the English Novel of Formation". Journal of Faculty of Letters. 30 (2). Archived from the original on 26 April 2023. Retrieved 10 August 2022.
  10. ↑ Whitman, Barbara C. "The Iliad as a Bildungsroman". In Proceedings of the Fifth Annual Roundtable on Classical Greece (eds. Victor Kromberg and Amalia Stanton, pp. 71, 73.
  11. ↑ Cicchelli Vincenzo, "Les legs du voyage de formation à la Bildung cosmopolite" بایگانی‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine, Le Télémaque, 2010/2 (n° 38), pp. 57–70. DOI: 10.3917/tele.038.0057.
  12. ↑ Malone, David H. Faculty Development, or Faculty Life as a "Bildungsroman", Profession (1979), pp. 46–50. JSTOR 25595312
  13. 1 2 Werlock, James P. (2010). The Facts on File companion to the American short story. Vol. 2. Infobase. p. 387. ISBN 978-1-4381-2743-9.
  14. ↑ Palmer, Joy; Liora Bresler; David Edward Cooper, eds. (2001). Fifty major thinkers on education: from Confucius to Dewey. روتلج Key Guides. p. 34. ISBN 0-415-23126-4.
  15. ↑ "El lazarillo de Tormes" (PDF) (in Spanish). Ministerio de Educación, Cultura y Deporte (Spain). 2004. p. 1. Archived from the original (PDF) on 2022-10-09. Retrieved 24 November 2013.
  16. ↑ Hanlon, Aaron (2019). "Fanny Hill and the Legibility of Consent". ELH. 86 (4): 941–966. doi:10.1353/elh.2019.0035. S2CID 213479222. Archived from the original on 23 January 2022. Retrieved 11 December 2020.
  17. ↑ Feder, Helena (2014). Ecocriticism and the Idea of Culture: Biology and the Bildungsroman. Routledge. p. 30. ISBN 978-1-315-57864-4.
  18. ↑ Esty, Jed (2012). "Unseasonable Youth: Modernism, Colonialism, and the Fiction of Development". Oxford Scholarship Online. Oxford, UK: Oxford University Press. doi:10.1093/oxfordhb/9780195305746.013.0030. ISBN 978-0-19-985797-5. Archived from the original on 13 May 2023. Retrieved 18 March 2023.
  19. ↑ "Martin Eden Summary – Jack London – Masterplots II: American Fiction Series, Revised Edition". Enotes.com. Archived from the original on 3 October 2012. Retrieved 21 April 2011.
  20. ↑ Nash, Geoffrey (1994). "Ameen Rihani's The Book of Khalid and the Voice of Thomas Carlyle". New Comparison Journal (17). Colchester, UK: The British Comparative Literature Association, University of Essex.
  21. ↑ "Sons and Lovers Lawrence's novel as a Bildungsroman". Enotes.com. Archived from the original on 27 July 2010. Retrieved 21 April 2011.
  22. ↑ "Demian - Oxford Reference". Archived from the original on 28 October 2021. Retrieved 28 October 2021.
  23. ↑ Hendriksen, Jack (1993). This side of paradise as a Bildungsroman. P. Lang. ISBN 0-8204-1852-8.
  24. ↑ Mukherjee, Meenakshi (1985). Realism and Reality: The Novel and Society in India. Oxford University Press. p. 128. ISBN 0-19-561648-0.
  25. ↑ Tredell, Nicolas (1 July 2017). "Minglings: Form, Style, and Theme in Zora Neale Hurston's Their Eyes Were Watching God" (PDF). Critical Approaches to Literature: 92–106 – via The Wikipedia Library.
  26. 1 2 3 "The Top 13 Coming-of-Age Novels". The Top 13. 9 December 2009. Archived from the original on 25 December 2010. Retrieved 21 April 2011.
  27. ↑ "The Nobel Prize in Literature 2007 – Bio-bibliography". www.nobelprize.org. Archived from the original on 24 February 2016. Retrieved 19 March 2018.
  28. ↑ "George Lamming, West Indian author" بایگانی‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine, Encyclopædia Britannica
  29. ↑ Kercheval, Jesse Lee (1997). "Continuing Conflict". Building Fiction. The Story Press. p. 101. ISBN 1-884910-28-9.
  30. ↑ Peters-Little, Frances; Curthoys, Ann; Docker, John (September 2010). "Epistemological vertigo and allegory". Passionate Histories: Myth, Memory and Indigenous Australia. ANU E Press. p. 62. ISBN 978-1-921666-65-0. Archived from the original on 26 April 2023. Retrieved 18 March 2023.
  31. ↑ Hicks, Patrick (July–December 1999). "History and Masculinity in Brian Moore's 'The Emperor of Ice-Cream'". The Canadian Journal of Irish Studies. 25 (1/2): 400–413. doi:10.2307/25515283. JSTOR 25515283.
  32. ↑ McGregor, Gaile (1987). "The Technomyth in Transition: Reading American Popular Culture". Journal of American Studies. 21 (3): 387–409. doi:10.1017/S0021875800022891. S2CID 145732487. Archived from the original on 17 April 2013. Retrieved 12 April 2012.
  33. 1 2 Melanie Kinchen; et al. (13 July 2006). "Bildungsroman Novels for Young Adults". Archived from the original on 28 April 2012. Retrieved 12 April 2012.
  34. ↑ Griffin, Jan M. "Ursula LeGuin's Magical World of Earthsea". The ALAN Review. 23 (3). Archived from the original on 16 April 2011. Retrieved 10 June 2013.
  35. ↑ Jay McInerney. "The Good Life". transcript of podcast. Archived from the original on 8 February 2013. Retrieved 3 January 2013.
  36. ↑ Kolsi, Eeva-Kaarina (29 June 2020). "Anna-Leena Härkönen was a teenager when she wrote 'How to Kill a Bull', but she still managed to make people shock – the sex scenes even put her own grandmother to shame!". ایلتا-سانومات (in Finnish). Retrieved 29 February 2024.
  37. ↑ "Oranges Are Not the Only Fruit: Context". Sparknotes. 27 August 1959. Archived from the original on 3 May 2011. Retrieved 21 April 2011.
  38. ↑ Rosenberg, Alyssa (30 July 2010). "Norwegian Wood: On Having a Girl, and Losing Her". آتلانتیک (مجله). Archived from the original on 13 June 2017. Retrieved 5 March 2017.
  39. ↑ Othayoth, Shayini (2024). "Exploring the Modern Bildungsroman in Paulo Coelho's The Alchemist". Humanities and Social Science Studies. 13 (2): 134–136. ISSN 2319-829X.
  40. ↑ Lewis, Barry (2007). My Words Echo Thus: Possessing the Past in Peter Ackroyd. انتشارات دانشگاه کارولینای جنوبی. ISBN 978-1-57003-668-2.
  41. ↑ "Bildungsroman Novels: Definition and Examples". 22 January 2021.
  42. ↑ Marty Beckerman. "An Interview with Stephen Chbosky". Word Riot. Archived from the original on 13 January 2005. Retrieved 27 May 2012.
  43. ↑ "Naruto is the quintessential Bildungsroman". لارنتیان. 2 February 2018. Archived from the original on 8 June 2020. Retrieved 7 June 2020.
  44. ↑ Tara Ann Carter (6 October 2013). "Reading Persepolis: Defining and Redefining Culture, Gender and Genre" (PDF). John Bartram High School. Archived from the original (PDF) on 28 January 2018. Retrieved 6 October 2013.
  45. ↑ "Secret Life of Bees-Character Analysis". Archived from the original on 3 May 2011. Retrieved 21 April 2011.
  46. ↑ Khaled Hosseini (4 March 1965). "Katherine C. (Berwyn, PA)'s review of The Kite Runner". Goodreads.com. Archived from the original on 6 November 2012. Retrieved 21 April 2011.
  47. ↑ Kurth, Peter (12 September 2003). "The dreamer of Brooklyn". Salon (in American English). Archived from the original on 20 March 2018. Retrieved 19 March 2018.
  48. ↑ Mcinerney, Jay (28 August 2005). "Indecision: Getting It Together". نیویورک تایمز. Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 18 February 2017.
  49. ↑ "Wonder Year (Black Swan Green by David Mitchell)". نیویورک تایمز. 16 April 2006. Archived from the original on 2 February 2017. Retrieved 18 February 2017.
  50. ↑ Díaz, Carmen Sofía (December 2023). "Precarious Youth in Contemporary Graphic Narratives: Young Lives in Crisis". CuCo, Cuadernos de cómic. 21. CuCoEstudio. doi:10.37536/cuco.2023.21.2326. hdl:10017/59938.
  51. ↑ "David Goldie, "Modern Scottish Fiction: Telling Stories in Order to Live". See also The Cambridge Companion to British Fiction Since 1945" (PDF). p. 55. Archived (PDF) from the original on 27 March 2023. Retrieved 27 March 2023.
  52. ↑ Turner, Elizabeth (2013). Building a Better Bildungsroman: Andrew Hussie's Homestuck and the Rise of the Webcomic (in English). کالج لینفیلد.
  53. ↑ "The Neapolitan Novels Boxed Set - Elena Ferrante". Retrieved 15 January 2024.
  54. ↑ SÜTCÜ, GÜNEŞ (2020). "EXAMPLE OF EDUCATIONAL ROMAN:"ZULEIKHA OPENS HER EYES" FROM GUZEL YAKHINA". Retrieved 22 December 2024.
  55. ↑ Sholes, Lucy (18 August 2018). "Washington Black is a slave story told with a fresh sense of urgency". نشنال (ابوظبی). Archived from the original on 9 October 2018. Retrieved 9 October 2018.
  56. ↑ Kylie Northover (9 January 2024). "Boy Swallows Universe review: Netflix's adaptation is incredible". Retrieved 11 January 2024.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bildungsroman». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۲.

برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=رمان_تربیتی&oldid=44021106»