ژانر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

گونه[۱] یا ژانر[۲] به معیارهای مختلفی که به دسته‌بندی انواع هنر می‌پردازند، اطلاق می‌شود.

هر ژانر به مجموعه‌ای از ویژگی‌های مشترکی اشاره دارد که دسته بندیِ اشکالِ گوناگونِ بیان هنری یا محصول فرهنگی را امکان‌پذیر می‌کند. مثلاً ژانرِ رمان بر مجموعه‌ای از متون اشاره دارد که همگی با تعریف پایهٔ آنچه یک رمان را می‌سازد سازگارند (مثلاً متونی که شخصیت‌های داستانی، ساختاری روایی و… دارند). به همین ترتیب، در رسانهٔ تلویزیون، «سوپ اُپرا یا همان سریال‌های آبکی»، برنامهٔ «مستند»، یا «کمدی موقعیت» همگی به ژانرِ خاصی دلالت دارند.[۳]

ژانرها یا گونه‌های ادبی به دو دسته‌ی روایی و غیرروایی تقسیم می‌شوند. رمان، حماسه، داستان کوتاه و چکامه همگی نمونه‌هایی از ژانرهای روایی‌اند. ممکن است ژانرها کاملاً تخصصی باشند. مثلاً «رمان تکوین شخصیت» قصه‌ی بالغ‌شدن و پخته‌شدن شخصیت اصلی را بازگو می‌کند. این ژانری است که در ژانر بزرگ‌تر رمان جای می‌گیرد. گاهی ژانرها چنان ریز و تخصصی می‌شوند که پژوهشگران از اصطلاح «زیرژانر» برای توصیف‌شان استفاده می‌کنند.[۴]

منابع[ویرایش]

  1. کتاب‌های Pdf واژگان مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
  2. از فرانسوی genre
  3. ادگار، اندرو و سج ویک، پیتر. مفاهیم بنیادی نظریه‌های فرهنگی. ترجمهٔ مهران مهاجر و محمد نبوی. اگه، ۱۳۸۷. 
  4. ابوت، اچ. پورتر. سواد روایت. ترجمهٔ رویا پورآذر و نیما م. اشرفی. تهران: اطراف، ۱۳۹۷. ص. ۴۰۷. شابک ‎‏‫‬‭۹۷۸-۶۰۰-۹۸۰۱۹-۰-۹. 
  1. گونهٔ سینمایی، لحن و نظام ارزشی، علیرضا کاوه، ۱۳۹۵.