خضری دشت‌بیاض

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از خضری دشت بیاض)
خضری دشت‌بیاض
خضریُ دشت پیاز
کشور ایران
استانخراسان جنوبی
شهرستان[[شهرستان قائنات|قائنات]]
بخشبخش نیمبلوک
سال شهرشدن1362
مردم
جمعیت۵٬۶۸۰ نفر (سال ۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۵۳۵ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۹۰ میلیمتر
اطلاعات شهری
شهردارحسین اسماعیلی
ره‌آوردزعفران، زرشک، چغندرقند، گندم، جو (پسته)(سیب)(آلوچه و زردآلو) صنایع دستی)
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۶۳۲۵۴[۱]
وبگاهhttp://khezridashtebayaz.ir/


خضری دشت‌بیاض شهری از توابع شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی و مرکز بخش نیمبلوک ‌است.

خضری و دشت بیاض دو روستای نزدیک به یکدیگر بودند که در سال ۱۳۶۲ با تجمیع جمعیت دو روستا، به شهر تبدیل شدند. این شهر به پیشانی سرسبز خراسان جنوبی شهرت دارد و قطب کشاورزی صنعتی خراسان جنوبی به‌شمار می‌رود.

جمعیت خضری دشت بیاض بنا بر آمار سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۵٫۶۸۰ نفر[۲] بوده‌است.

وجه تسمیه یا ریشه نام[ویرایش]

در خصوص ریشه نام اتفاق نظر وجود ندارد ولی بعضی در دوره تیموری از این منطقه با نام «فارس» هم سخن گفته‌اند.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهر خضری دشت بیاض از شمال با شهرستان گناباد، از جنوب با بخش مرکزی شهرستان قائنات، از شرق با شهرستان زیرکوه و از غرب با شهرستان فردوس و شهرستان سرایان همجوار می‌باشد. فاصله آن تا قاین ۵۵ کیلومتر، تا بیرجند ۱۶۰ کیلومتر، تا فردوس ۹۵ کیلومتر، تا گناباد ۴۵ کیلومتر و تا مشهد ۳۲۰ کیلومتر است.

خضری دشت بیاض در غرب دشتی قرار گرفته که توسط کوه‌های زیر احاطه شده‌است:

  • کوه آینه (کوه علی پلنگ) در جنوب غرب خضری
  • کوه خان (مردان شاه) در جنوب خضری
  • کوه سیاه کوه در غرب خضری
  • رشته کوه‌های عباس‌آباد در شرق خضری

آب و هوا[ویرایش]

آب و هوای منطقه به‌طور معمول گرم و خشک است. گرمترین ماه‌های سال در این منطقه تیر و مرداد و سردترین آن‌ها دی و بهمن می‌باشد و ماه‌های یخبندان از اواخر آذر تا اواسط اسفندماه بطول می‌انجامد.

بادهای اصلی منطقه در تابستان بیشتر از شرق به طرف غرب می‌وزد که به باد شمال معروف است و در زمستان از طرف غرب به شرق از بادهای مدیترانه‌ای که بنام سیاه باد معروف است. میانگین بارش سالانه در این منطقه ۱۷۴ میلی‌متر می‌باشد که بارش به صورت برف و باران می‌باشد.

آب شرب شهر از طریق دو حلقه چاه عمیق تأمین می‌شود. آب کشاورزی منطقه نیز از طریق چاه‌های عمیق موجود تأمین می‌شود در سال‌های پرباران رودخانه‌های اصلی معروف به دهنه که از کوه‌های جنوب و جنوب غربی سرچشمه می‌گیرد و همچنین سیل‌بندهای احداث شده در بالا دست دشت قسمتی از آب کشاورزی منطقه را تأمین می‌کنند.

وضعیت اقتصادی[ویرایش]

شیوه معیشت مردم این منطقه از گذشته مبتنی بر کشاورزی و دامداری بوده‌است. دشت خضری برای کشاورزی بسیار مناسب بوده و دارای آب و خاک مناسب می‌باشد محصولات عمده این منطقه گندم، جو، چغندر قند، زعفران و محصولات باغی می‌باشد.

در چنین بستری، شرکت سهامی زراعی خضری با تولید محصولات زارعی، دامی، باغی و لبنی شکل گرفته و نقش به سزایی در رونق اقتصادی مردم، تأمین نیازمندی‌های منطقه و ایجاد اشتغال داشته‌است.

از نظر پتانسیل‌های معدنی این منطقه موقعیت مناسبی دارد. تاکنون معادنی ازجمله سنگ مرمر، خاک نسوز، سنگ آلومنیم، گچ و... در این منطقه شناسایی شده است.

ویژگی‌های تاریخی و مکانهای زیارتی و گردشگری[ویرایش]

شهر خضری دشت بیاض به دلیل سرسبز بودن بهترین نقطه ییلاقی و گردشگری استان خراسان جنوبی محسوب و به لحاظ سابقه تاریخی و آثار تاریخی باارزش و پتانسیل‌های موجود محل جاذبی برای مسافران، زائرین و گردشگران می‌باشد.

یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری منطقه، غار فارس است. آنطور که از روایت ساکنان محلی فهمیده می شود، در گذشته‌های بسیار دور شهری آباد وجود داشته که هر دو روستای دشت بیاض و مَیَم را دربرگرفته و به فارس مشهور بوده‌است که در نقشه‌های تاریخی نیز این منطقه ثبت شده‌است و غاری به همین نام وجود نیز دارد.

در شاهنامه فردوسی نیز این نام ها ثبت و ضبط شده است:

همان به که سوی کلات و چرم‍ برانیم و منزل کنیم از مَیَم[۳]

از اندک آثار تاریخی و مکان‌های زیارتی و جاذبه‌های گردشگری به جا مانده از دوران کهن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

پل سنگی طبیعی در روستای ثغوری از توابع خضری

وضعیت فرهنگی و ورزشی[ویرایش]

این شهر دارای ۳ باب دبستان، ۳ باب راهنمایی و ۲ دبیرستان دخترانه و پسرانه است که به صورت شبانه‌روزی می‌باشند. همچنین این شهر دارای ۲ مهد کودک است. ۴ مسجد در خضری و ۳ مسجد در دشت بیاض و ۲ حسینیه در خضری از مکان‌های مذهبی شهر است. همچنین در این شهر چهار سالن ورزشی ساخته شده‌است که آماده خدمت رسانی به ورزش دوستان است. در سال تحصیلی ۱۳۹۸–۱۳۹۷ نیز یک باب دبستان غیرانتفاعی در این شهر شروع به کار کرده‌است.

وضعیت بهداشت و درمان[ویرایش]

خضری دارای یک کلینیک بهداشتی درمانی شامل درمانگاه، کلینیک دندانپزشکی و بخش زنان و زایمان است. همچنین دو خانه بهداشت نیز در خضری دشت بیاض فعالیت می‌کنند.

اداره دامپزشکی نیز در حاشیه جاده آسیایی به شهروندان خدمات ارائه می‌کند.

توانمندی های زیرساختی[ویرایش]

  • شرکت سهامی زراعی خضری
  • شرکت فرآورده های لبنی خضری
  • شرکت تولید خوراک دام و طیور بهدانه خضری
  • کارخانه عرقیات معجزه
  • آزمایشگاه کنترل کیفیت مواد غذایی خضراء طوس

شخصیت‌های تاریخی مشهور[ویرایش]

شخصیت‌های معاصر[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۱۵.
  2. «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۵». www.amar.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۰۱.
  3. «گنجور » فردوسی » شاهنامه » گفتار اندر داستان فرود سیاوش » گفتار اندر داستان فرود سیاوش». ganjoor.net. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۵.