تحلیل تکنیکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نمودار سطوح مقاومت و پشتیبان در یکی از بازارهای سهام

تحلیل تکنیکال (فنی) (به انگلیسی: Technical analysis) در امور مالی،یک روش تجزیه و تحلیل برای پیش‌بینی جهت قیمت‌ها از طریق مطالعه‌ی داده‌های قیمتی گذشتهٔ بازار است. تحلیل‌گران تکنیکال با استدلال آن‌ که عرضه و تقاضا در نهایت باعث کشف قیمت می‌شود، با بررسی و مطابقت گذشته نمودار قیمتی و پیدا کردن الگوهای متفاوت و تکرارشونده آینده قیمت یک دارایی را پیش‌بینی می‌کنند.[۱] تحلیل تکنیکال اولین بار توسط چارلز داو و نظریه داو در اواخر قرن ۱۹ ارائه شد. تحلیل فنی بر اساس این فرض انجام می‌شود که فعالیت‌های معاملاتی گذشته می‌تواند تأثیر بسزایی در روند آتی بازار داشته باشد. معامله گرانی که از تحلیل تکنیکال استفاده می‌کنند، شاخص‌ها و معیارهای مختلفی را برای بررسی روند بازار (بر اساس نمودارها و حرکات قیمت) به کار می‌گیرند. تحلیل فنی سعی در پیش‌بینی حرکت قیمت تقریباً هر ابزار قابل معامله‌ای دارد که عموماً تحت تأثیر عرضه و تقاضا است، از جمله سهام، قراردادهای آتی و فارکس را دارد.[۲]

تحقیق در مورد اینکه آیا تجزیه و تحلیل فنی و تحلیل تکنیکال فایده‌ای دارد، نتایج متفاوتی داشته‌ است.[۳] به همین ترتیب توسط بسیاری از دانشگاهیان به عنوان شبه علم توصیف شده‌ است.

تحلیل تکنیکال بیشتر مورد استفاده نوسان گیران بازارهای مالی استفاده می‌شود ولی در خریدهای بلند مدت و میان مدت نیز کاربرد دارد.

به عبارت ساده‌تر تحلیل تکنیکال بر سه اصل استوار است

  1. همه چیز در نمودار قیمت دیده شده‌ است.
  2. قیمت‌ها طبق روند مشخصی حرکت می‌کنند.
  3. تاریخ تکرار می‌شود.

اصول و مفروضات

یک اصل اصلی تجزیه و تحلیل فنی این است که قیمت یک بازار منعکس کننده کلیه اطلاعات مربوط به آن بازار است؛ بنابراین یک تحلیلگر فنی به جای الگوی خارجی مانند رویدادهای خبری و اصول اقتصادی، به تاریخ الگوی تجارت یک کالا و امنیت بازار نگاه می‌کند. اعتقاد بر این است که به دلیل رفتار جمعی و الگوی سرمایه‌گذاران، اقدام قیمت تمایل به تکرار دارد. از این رو تجزیه و تحلیل فنی بر روندها و شرایط قابل شناسایی متمرکز است.[۴]

بازار روی همه چیز تخفیف می‌دهد. تحلیلگران تکنیکال بر این باورند که نشانه‌های همه چیز، از اصول شرکت تا عوامل گستردهٔ بازار گرفته تا روانشناسی بازار، از قبل در سهام موجود است. این نقطه نظر با فرضیه بازارهای کارآمد (EMH) که نتیجه مشابهی راجع به قیمت‌ها فرض می‌کند، سازگار است. تنها چیزی که باقی مانده‌ است، تجزیه و تحلیل حرکت قیمت است که تحلیلگران تکنیکال آن را محصول عرضه و تقاضا برای یک سهام خاص در بازار می‌دانند.

قیمت در روندها حرکت می‌کند

قیمت سهام احتمالاً تمایل به ادامه روند گذشته را دارد تا اینکه به صورت نامناسب حرکت کند. بیشتر استراتژی‌های معاملات تکنیکالی بر اساس این فرض استوار است.

تاریخ تمایل به تکرار دارد

تحلیلگران تکنیکال معتقدند که تاریخ تمایل به تکرار دارد. ماهیت تکراری حرکت قیمت اغلب به روانشناسی بازار نسبت داده می‌شود. بر اساس احساساتی مانند ترس یا هیجان بسیار قابل پیش‌بینی است. تحلیل تکنیکال از الگوهای نمودار برای تجزیه و تحلیل این احساسات و حرکات بعدی بازار برای درک روند استفاده می‌کند.

شواهد تجربی

اینکه آیا تحلیل فنی واقعاً مؤثر است یا خیر بحث‌برانگیز است. روش‌ها بسیار متفاوت هستند و تحلیل‌گران مختلف فنی می‌توانند گاهی اوقات از همان داده‌ها پیش‌بینی‌های متناقضی انجام دهند. بسیاری از سرمایه گذاران ادعا می‌کنند که بازدهی مثبتی را تجربه می‌کنند، اما ارزیابی‌های دانشگاهی اغلب در می‌یابند که قدرت پیش‌بینی کمی دارد. از ۹۵ مطالعه مدرن، ۵۶ نتیجه‌گیری نشان داد که تجزیه و تحلیل فنی نتایج مثبتی داشته است، اگرچه سوگیری جستجوی داده و سایر مشکلات تجزیه و تحلیل را دشوار می‌کند. پیش‌بینی غیرخطی با استفاده از شبکه‌های عصبی گهگاهی نتایج پیش‌بینی آماری قابل توجهی ایجاد می‌کند.[۵] یک مقاله کاری فدرال رزرو[۶] در مورد سطح حمایت و مقاومت در نرخ کوتاه مدت ارز خارجی "شواهد مهمی ارائه می‌دهد که سطح به پیش بینی وقفه‌های روند داخل روز کمک می‌کند"، اگرچه "قدرت پیش بینی" آن سطح "متفاوت است"

ابزارهای تحلیل تکنیکال

ابزارهای زیادی برای تحلیل تکنیکال مورد استفاده قرار می‌گیرند که مهم‌ترین ان‌ها عبارتند از:

گونه‌های تحلیل تکنیکی

تحلیل تکنیکی کلاسیک

تحلیل تکنیکی در اذهان عمومی روش ساده تحلیل بازار و سرمایه‌گذاری است. این رویکرد با بهره‌گیری از ابزارهای ساده‌ای همچون نمودار به بررسی تغییرات قیمت یا نرخ می‌پردازد. ریشه تحلیل تکنیکی بر پایه یافته‌ها و پژوهش‌های چارلز داو استوار شده است. نظریات داو در اوایل سال‌های ۱۹۰۰ میلادی گسترش یافت و با گذشت زمان تکامل پیدا کرد. اصول نظریه‌ی داو دربارهٔ یک سری حقایق طبیعی مانند روند قیمت است. داو با صرف زمان زیاد و تلاش خستگی ناپذیر خود به بررسی بورس سهام نیویورک پرداخت و معامله گران را با اصول و مبانی فکری خود از طریق نوشتن مقالات در روزنامه وال استریت ژورنال آشنا نمود. بررسی و پژوهش چارلز داو در بازار سهام مبدایی برای گسترش و رشد تحلیل تکنیکی در صد سال اخیر بوده است. وی توانست با الهام از اصول طبیعی در کنار کسب تجربه و بررسی پیشینه تاریخی نوسانات شاخص‌ها و تغییرات قیمت سهام نظریات خود را مطرح سازد. با نگاه کلی به مبانی فکری داو می‌توان دریافت که تمرکز نظریه‌ها و دیدگاه‌های وی بر روی 'حرکت و نوسان قیمت' بوده و پیروان وی موفق شدند با تکامل آن روش سرمایه‌گذاری بر پایه تحلیل نمودارهای قیمت را به جهان معرفی کنند.

گفتارها و دیدگاه‌های داو در مورد رفتار بازار و مباحث روند به نظریه داو شهرت یافته است. نظریه داو بر مبنای فلسفه‌ای است که می‌گوید قیمت یا شاخص بازار هر عامل مهم و معنی داری را به درون خود جذب می‌کند و آشکارا آن را بازتاب می‌دهد. درست مانند درخشندگی ماه که نور خورشید را بازتاب می‌دهد. عرضه و تقاضا، حجم دادوستدها، نوسانات قیمت، نرخ کالاها، نرخ بهره بانکی و هر چیز دیگری توسط واکنش سرمایه‌گذاران و بازیگران بازار بر روی نمودارهای قیمت دیده می‌شود و می‌توان همه این عوامل را با بررسی تغییرات قیمت یا نماگرهای بازار دریافت.

قیمت پایانی روز به عنوان یک متغیر مهم، پیام و نشانه‌های مهمی را برای ناظران بازار ارسال می‌کند و در واقع نشان دهنده روانشناسی همه بازیگرانی است که در پیرامون بازار خاصی درگیر هستند. جالب است که ترکیب قضاوت و رأی همه انسان‌های درگیر در خرید و فروش در قیمت پایانی منعکس می‌شود و با تفسیر و خواندن آن می‌توان به اطلاعات مهمی دست یافت. هدف نظریه داو به طور کلی آن است که تغییر مسیر روندهای بزرگ یا حرکت بازار مشخص شود.

  • هدف از تحلیل یافتن انتظارات بازار و سنجش نیروهای عرضه و تقاضا است

تحلیل تکنیکی یا تفسیر نمودارهای قیمت به بررسی و مطالعه رفتار و حرکت قیمت (نرخ) در گذشته می‌پردازد تا بر اساس آن بتوان روند آینده را پیش‌بینی نمود. در این بررسی، پیشینه تاریخی و تغییرات قیمت یگانه راه دسترسی به انتظارات بازار است. برخی سرمایه‌گذاران تصور می‌کنند که این روش تحلیلی به روندها متکی است و تنها برای سفته بازان و کسانی که به نوسان‌های قیمت علاقه دارند، مفید است. با این وجود کاربرد تحلیل تکنیکی تنها منحصر به شناسایی سقف‌ها و کف‌های بازار برای مقاصد افراد سفته‌باز نیست.

تقریباً همه سرمایه‌گذاران با انگیزه رقابت و کسب سود، به پیش‌بینی قیمت‌ها و تغییرات روند آینده علاقه نشان می‌دهند. این یک رفتار طبیعی در بین انسان‌هاست که دوست دارند تا پیش از دیگران، زمان حرکت‌های بزرگ و سودآور را بیابند. دسته‌ای از سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند تصویری روشن و مطمئن از شرایط آینده بازار را ترسیم کنند. در قلب بازار و محل تجمع معامله گران، اغلب صحبت‌های زیادی در مورد پیشنهادها خرید و فروش، قیمت یا زمان معامله رد و بدل می‌شود. تحلیل تکنیکی ممکن است برای بسیاری از پرسش‌های معامله گران پاسخ داشته باشد، اما نمی‌توان همواره و به طور دقیق و با قابلیت اتکا بالا قیمت‌های آینده، زمان معامله، دارایی مناسب یا میزان رشد قیمت را در یک زمان مشخص، تعیین کند. اگر تنها به دنبال یافتن روابط دقیق و راهکارهای مطمئن برای سرمایه‌گذاری هستید، تحلیل تکنیکی روش ایده‌آلی نیست.

تحلیل تکنیکی نوین

تحلیل تکنیکی نوین روشی است که برای پیش‌بینی حرکت‌های قیمت بکار برده شده و در آن کاملاً به داده‌های قیمت بالا، پایین، باز و پایانی که بازار آن را به وجود آورده، توجه می‌کند. در همین تعریف ساده، سه نکته نهفته است:

نخست آنکه تحلیل تکنیکی به دنبال تعیین قیمت نیست و تمرکز آن بر روی پیش‌بینی روند و حرکت‌های آینده قیمت است.

دوم آنکه معامله‌گران به قیمت‌هایی توجه می‌کنند که بازار آن‌ها را بر اساس کلیه داده‌های منتشر شده و انتظارات تولید کرده است.

سومین نکته آن است که، تنها مرکز اتکا تغییرات قیمت در گذشته است.

به طور کلی تحلیل تکنیکی بر روی چند مسئله مهم و اساسی تمرکز دارد:

  • قیمت کنونی که بازار بر روی آن به دادوستد مشغول است، چیست؟
  • پیشینه تاریخی چه می‌گوید؟
  • حرکت‌های قیمت در گذشته چگونه شکل گرفته است؟
  • الگوی حرکت بازار چیست؟

گاهی تحلیل‌گران به بررسی حجم دادوستدها، نیرو و شتاب بازار، نماگرهای تکنیکی نظیر میانگین متحرک و شاخص نیروی نسبی می‌پردازند که البته این نماگرها و نوسانگرها بازتاب و بازخورد قیمت است. در نهایت آن‌ها با به کارگیری این اطلاعات و تفسیری که از رفتار بازار دارد، به چشم‌اندازی از آینده دست می‌یابد. نقطه قوت تحلیل تکنیکی آن است که می‌توان بر اساس یک سری الگوهای قیمتی، آینده را پیش‌بینی نمود. با این حال ممکن است هر تحلیل گر به شکل و شیوه خاصی به بررسی بازار بپردازد و شاید این یکی از ضعف‌های تحلیل تکنیکی سنتی و کلاسیک باشد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. "Beating the Quants at Their Own Game (NYSEARCA:SPY)". SeekingAlpha. Retrieved 2021-06-15.
  2. "تحلیل تکنیکال چیست". Investopedia.
  3. «Support for Resistance: Technical Analysis and Intraday Exchange Rates - FEDERAL RESERVE BANK of NEW YORK». www.newyorkfed.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۱۵.
  4. «Beware of the Stock Market as a Self-Fulfilling Prophecy». ownthedollar.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۳۰.
  5. «CRPIT.COM - One Stop Destination for Education & Job». CRPIT.COM (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۳۰.
  6. «Support for Resistance: Technical Analysis and Intraday Exchange Rates - FEDERAL RESERVE BANK of NEW YORK». www.newyorkfed.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۳۰.