بورس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لوگوی بورس تهران برگرفته از یک نشان برنجی مربوط به دورهٔ هخامنشایان است که در استان لرستان کشف شده‌است. در این لوگو چهار انسان دست در دست یکدیگر (اتحاد و همکاری) در درون دایره‌ای قرار دارند که نشان‌گر دنیا است. دنیایی که بر اساس افسانه‌های قدیمی ایران بر روی شاخ دو گاو قرار دارد؛ که خود نشانهٔ ثروت و بهره‌وری هستند. این نشان هم‌اکنون در موزهٔ لوور پاریس نگهداری می‌شود.[۱]

بورس (به فرانسوی: Bourse) یا بهابازار به بازاری سازمان‌یافته گفته می‌شود که قیمت‌گذاری، خرید و فروش کالا، قرارداد آتی و اوراق بهادار در آن انجام می‌پذیرد.

بورس به دو نوع بورس کالا و بورس اوراق بهادار طبقه‌بندی می‌شود. در بورس کالا، کالا و در بورس اوراق بهادار، سهام و اوراق قرضه مورد معامله قرار می‌گیرد. هر چند کلمهٔ بورس عموماً در معنی بورس اوراق بهادار به‌کار گرفته می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

به روایتی واژه بورس از نام خانوادگی شخصی به نام «واندر بورس» اخذ شده که در اوایل قرن پانزدهم میلادی در شهر بروژ، بلژیک می‌زیسته و صرافان شهر در مقابل خانه او گرد هم می‌آمدند و به دادوستد کالا، پول و اوراق بهادار می‌پرداختند. این نام بعدها به کلیه اماکنی اطلاق شد که محل دادوستد پول، کالا و اسناد مالی و تجاری بوده‌است.

سال ۱۴۶۰ میلادی اولین مرکز بورس اوراق بهادار جهان، در شهر «انورس» بلژیک تأسیس شد. اما رسمیت بورس اوراق بهادار با انتشار سهام کمپانی هند شرقی هلند در سال ۱۶۰۲ میلادی در بورس آمستردام شکل گرفت. البته کمپانی هند شرقی هلند اولین شرکت سهامی به‌شمار نمی‌آید، بلکه اولین شرکت سهامی در سال ۱۵۵۳ میلادی با نام «مسکووی» در روسیه ایجاد شد.

انواع بورس[ویرایش]

  • بورس کالا

بازاری که در آن خرید و فروش کالاهای معین صورت می گیرد و به طور منظم و دایٔم فعال است بورس کالا نام دارد. در بورس کالا معمول مواد خام و مواد اولیه مورد معامله قرار می گیرد. هر بورس کالایی را با نام همان کالایی که مورد معامله قرار می گیرد نامگذاری می کنند. مثل بورس نفت و بورس گندم.

  • بورس ارز

در بورس ارز، همان طور که از نام آن مشخص است، کار خرید و فروش پول های خارجی انجام می گیرد. این بورس در کشور ایران فعال نیست اما در کشورهای پیشرفته فعالیت چشمگیری دارد.

  • بورس اوراق بهادار

در بورس اوراق بهادار دارایی های مالی از قبیل سهام، اوراق مشارکت و… مورد معامله قرار می گیرد. در ایران، به بازار خرید و فروش اوراق بهادار که به طور رسمی و دایٔمی در محل معینی تشکیل می شود “بورس اوراق بهادار” می گویند.

بورس ایران[ویرایش]

بورس اوراق بهادار تهران در سال ۱۳۴۶ و فرابورس ایران نیز در ۱۹ آبان ۱۳۸۷ افتتاح شد.

بورس ایران از عوامل زیر رنج می‌برد:

  • تأثیرات سیاست‌های خارجی ایران در بورس
  • وابستگی شدید واردات و صادرات ایران به حامیان سیاسی ایران
  • مدیریت داخلی کشور در تناقض با فعالیت تولید داخلی


نوسانات شاخص بورس در سال 98

تالار شیشه­ای امسال دوره­ی بی مثال خود را در شرایطی طی نمود که اکثر بازارهای رقیب  از جمله طلا، سکه، دلار و مسکن حداکثر رشد 35 درصدی را تجربه کردند. این در حالی است که بورس تهران کار خود را در فرودین ماه با شاخص 96 هزار واحدی شروع و تا اواخر اسفند ماه به شاخص­های بالاتر از 500 هزار به پایان رسانید. به عبارتی این بازار در سال 98 با افزایش 5 برابری همراه بوده است. عده­ای از صاحب نظران علت افزایش شاخص کل را در پی افزایش بی سابقه نرخ دلار در سال97 و تضعیف شدید ارزش ریال می­دانند. آنها بر این باورند که بازار و سهم­ها خود را با نرخ دلار تعدیل کرده­اند. عده­ای دیگر نیز افزایش شاخص کل را به علت افزایش جذب سرمایه­های سرگردان، محدود شدن بازار ارز و معاملات آن از سوی سیاستگذار و سرایت اثر آن به بازار سکه و نیاز نقدینگی بالا برای ورود به معاملات مسکن و عدم جذابیت سپرده­های بانکی می­دانند. به این ترتیب، با مشاهده رشد ممتد قیمت‌های سهام از سوی جامعه و سرمایه­گذاران به تدریج یک موج توجه به بورس شکل گرفت که در نهایت منجر به ایجاد تصوری کاذب مبنی بر امکان کسب سود در این بازار شده است. بازیگران بازار بورس ریسک‌های سیاسی پیش روی بازار، احتمال گسترش ویروس کرونا و اثرات آن بر اقتصاد کشور در بهار و افزایش مبتلایان و قربانیان آن و در نتیجه تعطیلی واحدهای تولیدی و نبود خوش‌بینی در میان معامله‌گران مبنی بر خروج از تحریم‌ها و احتمال کاهش بیشتر قیمت نفت را از جمله متغیرهای دیگری می­دانند که احتمال کاهش و یا رکود قیمت­ها را در بازار سهام موجب می­شود. از سوی دیگر شروع مجلس جدید در تابستان 99 که بیشتر از طیف مخالف دولت هستند، می­تواند منجر به افزایش تنش­ها و تضادها در ارکان تصمیم­گیری شده و سیگنال­های عدم اطمینان را به جامعه و سهام­داران انتقال دهد، از این رو نوسان­ گیران می‌توانند با جوسازی پیرامون اتفاقات سیاسی، نوسانات و التهابات جدیدی را ایجاد کنند. در این میان پیش بینی­ انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 99 جایی که ادامه­ی ریاست جمهوری ترامپ و یا بازگشت یک دموکرات به کاخ سفید می­تواند انتظارت بهبود و یا شدت گرفتن روند کنونی را بالا ببرد از دیگر متغیرهای جهت ساز شرایط حساس بازار سرمایه در سال پیش رو خواهد بود.


تأثیرات بورس بر اقتصاد ملی[ویرایش]

بورس اوراق بهادار یک بازار متشکل سرمایه‌است که در آن سهام شرکت‌های خصوصی و دولتی طبق قانون خاصی خرید وفروش می‌شود و از سویی محلی برای جمع‌آوری پس‌انداز و نقدینگی بخش خصوصی به منظور انجام پروژه‌های سرمایه‌گذاری بلند مدت است و مرجعی است برای مردم که وجوه مازاد خود رابرای سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها به کار انداخته و از سود آن برخوردار شوند. بورس از طریق جذب و به کار انداختن سرمایه‌های راکد، حجم سرمایه‌گذاری در جامعه را بالا می‌برد.

بورس بین عرضه‌کنندگان و تقاضاکنندگان سرمایه ارتباط برقرار می‌کند و معاملات بازار سرمایه را تنظیم می‌نماید. هم چنین با قیمت‌گذاری سهام و اوراق بهادار تا حدودی از نوسان شدید قیمت‌ها جلوگیری می‌کند.

بورس مردم را به پس‌انداز تشویق و بدین وسیله باعث به‌کارگیری پس‌انداز مردم در فعالیت‌های اقتصادی می‌شود. بورس سرمایه لازم برای اجرای پروژه‌های دولتی و خصوصی را فراهم می‌آورد. طبق آمار شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات) تعداد افرادی که در ایران کد سهامداری (کد معاملاتی) دریافت کرده‌اند از ۹٫۶ میلیون نفر فراتر رفته‌است.[۲]

ورود به بازار[ویرایش]

معاملات سهام و کالا در بورس فقط از طریق دلال سهام که کارگزار نامیده میشود امکان پذیر است.کارگزاران بورس شرکت هایی هستند که واسط بین سازمان بورس و معامله گر قرار می گیرند .این شرکت ها تحت مجوز بانک مرکزی و سازمان بورس اوراق بهادار فعالیت میکنند. کارگزار در واقع واسط بین معامله‌گر و بازار بورس می‌باشد. افراد عادی جامعه نیز می‌توانند با دریافت کد معاملاتی از کارگزاری‌های رسمی، خرید و فروش سهام و اوراق‌بهادار را در بورس انجام دهند. امکان معاملات آنلاین سهام، پیگیری قیمت‌ها و سایر اطلاعات موردنیاز تحلیل سهام از طریق اینترنت، باعث شده‌است رغبت بیشتری برای حضور در بورس در بین افراد ایجاد شود.

همچنین باید توجه داشت که علاوه بر خرید مستقیم می‌توان با روش‌های غیر مستقیم نظیر صندوق‌های مشترک سرمایه‌گذاری یا صندوق‌های قابل معامله در بورس یا قراردادهای سبد گردانی نیز در بازار سرمایه ایران اقدام به خرید و فروش سهام نمود.


روش های معامله[ویرایش]

معامله گری روزانه :

در این روش معاملات به صورت روزانه و ساعتی برای کسب سود انجام میشود.این نیاز به تخصص بالا و مطالعه زیادی دارد.[۳]

معاملات بلند مدت :

در روش معاملات بلند مدت ، تحلیل ها و هدف گذاری ها در بازه زمانی بسیار بزرگتری مانند 6 ماهه ، یک ساله و بیشتر بررسی میشود.[۳]

بورسهای معتبر دنیا[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

اصطلاحات بورسی[ویرایش]

  • تحلیل تکنیکال (فنی)
  • تحلیل فاندامنتال (بنیادی)
  • بازار اولیه
  • فرابورس
  • سبد سهام
  • صورتهای مالی
  • سیگنال خرید و فروش
  • نسبت ریسک به ریوارد Risk/Reward
  • نقشه بازار

منابع[ویرایش]

  • ایمان حیدری نژاد، اقتصاد چیست؟، نشر نی، چاپ دوم، ۱۳۸۱
  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در 22 اكتبر 2013. دریافت‌شده در 9 ژوئن 2013. تاریخ وارد شده در |archivedate= را بررسی کنید (کمک)
  2. http://www.taadolnewspaper.ir/بخش-بورس-فرابورس-53/110143-تعداد-سهامداران-به-میلیون-هزار-کد-رسید
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ جانسون،اندرو،معامله گری روزانه،به سرعت یک معامله گر شوید 1397.