اختیار معامله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اختیار معامله یک ابزار مشتقه در مالیه است. اختیار معامله یک قرارداد قانونی است که توسط یک فروشنده به یک خریدار در ازای مبلغ معینی فروخته می‌شود. خریدار این قرارداد آنگاه این اختیار را به دست می‌آورد که یک دارایی (اعم از سهام یا کالا) را تا مدت مشخصی به مبلغ تعییین شده‌ای بخرد یا بفروشد.


اختیار معامله(به انگلیسی: option) قراردادی است که به خریدار ان حق خرید یا فروش دارایی پایه یا ابزار مالی با یک قیمت اعمال معین و در یک تاریخ خاص را میدهد ولی خریدار در اجرای ان تعهد ندارد. فروشنده نزد کار گزاری برای انجام کامل معامله (خرید یا فروش)اگر خریدار خواهان اعمال باشد تعهد میدهد. اختیاری که به دارنده ان اجازه میدهد که دارایی را به قیمت مشخص خریداری کند اختیار خرید نامیده میشود. اختیاری که به دارنده ان اجازه میدهد که دارایی را به قیمت مشخص به فروش برساند اختیار فروش نامیده میشود. هر دو نوع اختیار فوق به طور رایج معامله میشود اما برای وضوح اغلب اختیار خرید مورد بحث قرار گرفته است. فروشنده ممکن هست اختیار خرید را برای یک خریدار به عنوان بخشی از یک معامله دیگر از جمله به عنوان انتشار سهام یا به عنوان بخشی از طرح انگیزش کارکنان عطا نماید در غیر این صورت خریدار باید یک صرف را به فروشنده برای اختیار بپردازد. اختیار خرید به طور معمول باید هنگامی که قیمت اعمال شده (توافق شده)کمتر از ارزش بازار دارایی پایه در زمان سررسید است اعمال شود اختیار فروش به طور معمول باید هنگامی که قیمت اعمال شده (توافق شده)بیشتر از ارزش بازار دارایی پایه در زمان سررسید است اعمال شود. هنگامی که یک اختیار معامله اعمال میشود هزینه خریدار برای کسب دارایی برابر است با قیمت اعمال به اضافه قیمت اختیار خرید و هنگامی که تاریخ سررسید یک معامله میرسد و معامله صورت نمیگیرد خریدار باید مبلغ زیان را به فروشنده بدهد. در بسیاری از حالات همین حق اختیار درامد فروشنده هست و از دست دادن سرمایه برای خریدار هست. دارنده یک اختیار ممکن است ان را به یک شخص سوم بفروشد این کار در یک معامله در خارج از بورس یا در بورس اختیار معامله انجام میگیرد.

تاریخچه[ویرایش]

قرارداد اختیار معامله از قرنها پیش شناخته شده است. بورس اختیار معامله شیکاگو در سال 1973تاسیس شد و با راه اندازی نظامی که از فرم استاندارد استفاده میکرد فعالیتهای تجاری و علاقمندی اکادمیک به این موضوع از این تاریخ شروع شد. امروزه بسیاری از اختیار معامله در فرمهای استاندارد ایجاد شده است و در بورس های اختیار نظام یافته معامله انجام میشود.

بررسی ارزشگذاری[ویرایش]

ارزشگذاری اختیار در حال حاضر موضوع تحقیقات امور مالی علمی و عملی است. اساسا ارزش اختیار معامله به 2 بخش تقسیم شده است:

  • اولین بخش ارزش ذاتی است که تفاوت بین ارزش بازار دارایی و قیمت اعمال دارایی است.
  • دومین بخش ارزش زمانی است که به فاکتورهای زیادی بستگی دارد(متغیرهای زیاد و ارتباط غیر خطی) و بازتاب ارزش مورد انتظار تنزیل شده در زمانهای مختلف سررسید است.

اگرچه ارزشگذاری اختیار معامله حداقل از قرن نوزدهم مورد مطالعه قرار گرفته است اما در رویکرد معاصر از سال1973 از طریق مدل بلک-شولز ارزشگذاری میشود.

قراردادهای ویژه[ویرایش]

یک اختیار معامله قراردادی است بین دو طرف معامله با یک دوره زمانی خاص و در یک جدول زمانبندی شده. قراردادهای اختیار معامله ممکن است به طور کامل پیچیده باشند. به هر حال در کمترین حالت انها معمولا شامل موارد زیر میباشند: هنگامی که دارنده اختیار حق خرید دارایی را دارد اختیار خرید(call option)اگر اختیار فروش داشته باشد(put option) نامیده میشود.

تعداد و نوع معامله[ویرایش]

  • قیمت اعمال: قیمتی است که معامله دارایی پایه بر اساس ان اعمال میشود.
  • تاریخ سررسید: اخرین تاریخی که اختیار معامله میتواند انجام شود.
  • شرایط تسویه: برای مثال ایا دارنده اختیار باید دارایی واقعی را در زمان اعمال تحویل دهد یا معادل وجه نقد پرداخت کند.

انواع معاملات اختیار[ویرایش]

با توجه به نوع حقوق اختیار

  • اختیار خرید
  • اختیار فروش

با توجه به دارایی پایه

  • اختیار معامله اوراق قرضه
  • اختیار معامله اتی
  • اختیار معامله شاخص
  • اختیار معامله کالا
  • اختیار معامله ارز

با توجه به بازارهای معاملاتی

  • اختیار قابل معامله در بورس: یک نوع از اوراق مشتقه قابل معامله در بورس هستند اختیار های قابل معامله در بورس دارای قراردادهای استاندارد شده هستند و چون قرارداد ها استاندارد هستند مدلهای قیمت گذاری در دسترس هستند.
  • اختیارهای قابل معامله در بورس شامل:
  • اختیار معامله سهام
  • اختیار معامله اوراق قرضه
  • اختیار معامله نرخ بهره
  • اختیار معامله شاخص بازار سهام و
  • اختیار معامله قراردادهای اتی هستند.

اختیار معامله در بازار خارج از بورس: بین دو شرکت یا بخش خصوصی انجام میگیرد و در بورس انجام نمیشود. شرایط این معاملات نا محدود هست و ممکن است به طور شخصی با توجه به نیاز هر نوع کسب و کار طراحی شده باشد. اختیار معامله های رایج قابل معامله در بازار خارج از بورس

  • اختیار معامله نرخ بهره
  • اختیار معامله نرخ ارز
  • اختیار معامله سواپ

دیگر نمونه های اختیار معامله یکی دیگر از نمونه های مهم اختیار معامله (به ویژه در ایالت متحده امریکا) اختیار معامله سهام برای کارمندان که توسط شرکت به عنوان یک شکل از ایجاد انگیزه تعلق میگیرد. بسیاری دیگر از انواع اختیار در بسیاری از قراردادهای مالی وجود دارد به عنوان مثال اختیار معامله املاک واقعی. به هر حال بسیاری از اصول ارزشیابی و مدیریت ریسک در تمام اختیار های مالی وجود دارد. دو نمونه اختیار معامله وجود دارد: اختیار معامله با پشتوانه و بدون پشتوانه

روشهای اختیار معامله[ویرایش]

قواعد نامگذاری برای کمک به شناسایی خواص مشترک انواع مختلف اختیار معامله کاربرد دارد که شامل:

  • اختیار معامله اروپایی: اختیار معامله فقط در تاریخ سررسید امکان اعمال وجود دارد.
  • اختیار معامله امریکایی: اختیار معامله ممکن است در روزهای قبل از سررسید معامله شود(امکان اعمال قبل از سررسید وجود دارد)
  • اختیار معامله برمودا: اختیار معامله ممکن است در تاریخ های مشخص شده از قبل و یا قبل از سررسید اعمال شود.(ترکیبی از امریکایی و اروپایی)
  • اختیار معامله اسیایی
  • اختیار معامله بلامانع: اختیار معامله با ویژگیهای عمومی که موقعی میتواند اعمال شود که قیمت اوراق بهادار پایه از سطح خاصی بگذرد
  • اختیار معامله نامتعارف : هر یک از طبقه های بزرگ از اختیار معامله که ممکن است شامل ساختارهای پیچیده مالی باشد.

مدلهای ارزشگذاری[ویرایش]

ارزش یک اختیار معامله را میتوان با استفاده از انواع تکنیک های کمی بر اساس مفهوم ریسک قیمت گذاری و محاسبات تصادفی تخمین زد. ابتدایی ترین مدل مدل بلک-شولز است. در مدلهای پیچیده تر از مدل نوسانات استفاده میشود. این مدل ها با استفاده از تکنیک های عددی اجرا میشود. به طور کلی مدلهای ارزشیابی اختیار استاندارد بستگی به فاکتور های زیر دارد:

  • قیمت کنونی بازار اوراق بهادار پایه
  • قیمت اعمال اختیار
  • هزینه نگهداری موقعیت در اوراق بهادار پایه شامل نرخ بهره و سود تقسیمی
  • زمان سررسید همراه با محدودیت هایی که در هنگام اعمال وجود دارد.
  • تخمین نوسانات قیمتی اتی اوراق بهادار پایه در طول دوره نگهداری اختیار معامله

مدلهای پیشرفته تر به عوامل بیشتری همانند تغییرات نوسانات در طول زمان و سطح قیمت داراییهای مختلف و پویایی نرخ بهره تصادفی نیاز دارد.

  • ویکی انگلیسی