آندوسکوپی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آندوسکوپی (درون بینی)
مداخله پزشکی
Flexibles Endoskop.jpg
یک درون‌بین انعطاف‌پذیر
MeSH D004724
OPS-301 code ۱–۴۰...۱–۴۹, ۱–۶۱...۱–۶۹
مدلاین پلاس ۰۰۳۳۳۸

آندوسکوپی یا درون‌بینی[۱] در پزشکی عمل دیدن و مشاهده درون بدن با مقاصد تشخیصی یا گاهی درمانی است که با دستگاهی به نام آندوسکوپ صورت می‌گیرد.[۲]

حفره‌ها و راه‌گاه‌های درون بدن امکان استفاده از دستگاه آندوسکوپ را برای معاینه پزشکی درون بدن فراهم کرده‌است. اصول کار آندوسکوپی استفاده از یک آینه و نور بازتابیده‌است.[۲]

پزشکان برای دیدن پوشش سرخ‌نای (مری) و معده از راه آندوسکوپی لوله ضخیمی را از حلق بیماران عبور می‌دهند که این برای بسیاری از آن‌ها ناراحت‌کننده است.[۳]

امروزه در آندوسکوپی تصاویر گرفته شده از بدن به یک واحد پردازشگر ویدئویی منتقل می‌شوند و در بیشتر اعمال جراحی آندوسکوپی از ویدئو و دوربینهای عکاسی برای دیدن و ثبت عمل استفاده می‌شود. با این روش تصاویر رنگی قابل ضبط و ذخیره شدن به‌دست می‌آید.[۴] به تازگی آزمایش‌هایی نیز با یک دوربین کوچک بلعیدنی برای آندوسکوپی دستگاه گوارش انجام شده‌است.[۳]

امروزه آندوسکوپی کردن، رایج‌ترین و دقیق‌ترین روش معاینه برای دیدن انحرافات و گرفتگی‌های بینی نیز هست.[۵]

آندوسکوپی در عمل جراحی دیسک کمر نیز مورد استفاده دارد. از مهمترین مزیت‌های عمل جراحی دیسک کمر با روش آندوسکوپی، ترخیص سریع بیمار پس از عمل، کاهش درد، طول برش جراحی و محدودیت‌های حرکت و بهبودی سریع است. با این روش برخلاف روش‌های معمول و قدیمی تر عمده بخش‌های زائد مهره‌ها، لیگامانها و عناصر اطراف مهره آسیب نمی‌بیند.[۶]

تاریخچه[ویرایش]

اولین بار آندوسکوپ دارای منبع نور در سال 1894/5 توسط دکتر جان مکاینتایر در بیمارستان گلاسکو سلطنتی اسکاتلند برای بررسی حنجره استفاده شد.

کاربرد در حوزه ی پزشکی[ویرایش]

برای هر کدام از موارد زیر در پزشکی ممکن است از آندوسکوپی استفاده کنند:

بررسی علائم مانند علائم سیستم گوارشی از جمله تهوع، استفراغ، درد شکم، مشکل بلع و خونریزی گوارشی. [4]

تایید تشخیص، اغلب با انجام بیوپسی برای بررسی شرایطی مانند کم خونی، خونریزی، التهاب و سرطان سیستم گوارشی. [4]

درمان هایی مانند کتتر گذاشتن برای رگ خونریزی شده، گسترش مری باریک، برداشتن یک پولیپ یا از بین بردن یک ضایعه خارجی است. [4]

سازمان های تخصصی که در مشکلات گوارشی متخصص هستند، توصیه می کنند که بسیاری از بیماران مبتلا به بارت مری اغلب اندوسکوپی را انجام دهند. [5] همچنین توصیه می کنند که بیماران مبتلا به بارت مری و بدون علائم سرطان پس از دو بیوپسی، بیوپسی را به عنوان نشانه دریافت شده است و اغلب از میزان توصیه شده دریافت نمی کنند. [6] [7]

کاربرد[ویرایش]

ارائه دهندگان خدمات بهداشتی می توانند از اندوسکوپی برای بررسی هر یک از قسمت های بدن که در زیر بیان شده است، استفاده کنند:

دستگاه گوارش:

  •   مری، معده و دوازدهه (esophagogastroduodenoscopy)
  •     روده کوچک (enteroscopy)
  •     روده بزرگ / کولون (کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی)
  •     اندوسکوپی مغناطیسی
  •     مجرای صفراوی
  •     آندوسکوپی رتروگراد   cholangiopancreatography (ERCP)، کلانژیوپانکروتسکوپی با کمک دوئودنوسکوپ، cholangioscopy intraoperative
  •     رکتوم (رکتوسکوپی) و آنوس (آنوسکوپی)، هر دو نیز به عنوان (پروکتوسکوپی)

دستگاه تنفسی

  •   بینی (rhinoscopy)
  • پایین دستگاه تنفسی (برونکوسکوپی)

گوش (اتوسکوپ)

سیستم ادراری (سيستوسکوپی)

سیستم تولیدمثل خانم ها (gynoscopy)

  •        گردنه رحم (کولپوسکوپی)
  •        رحم (هیستروسکوپی)
  •        لوله های فالوپ (falloposcopy)

   حفره های بدن که به صورت عادی بسته اند (از طریق برش کوچک):

  •        حفره شکمی یا لگن (لاپاروسکوپی)
  •        داخل مفصل (آرتروسکوپی)
  •        ارگان های قفسه سینه (توراکوسکوپی و مدیاستینوسکوپی)

آندوسکوپی برای بسیاری از روندهای زیر استفاده می شود:

  در دوران بارداری

  •        آمنیون (آمنیوسکوپی)
  •        جنین (فتوسکوپی)

   جراحی پلاستیک

   پاناندوسکوپی (یا آندوسکوپی سه گانه)

  •      ترکیب  لارنگوسکوپی، esophagoscopy و برونکوسکوپی

   جراحی ارتوپدی

  •        جراحی دست مانند انتشار تونل کارپال اندوسکوپی
  •        جراحی زانو مانند بازسازی رباط صلیبی قدامی
  •        فضای اپیدورال (اپیدوروسکوپی)
  •        براسه (برسکتومی)

 جراحی اندودنتیکس

  •        جراحی سینوس Maxillary
  •        آپیککتومی

جراحی آندوسکوپی اندونازال

جراحی آندوسکوپی ستون فقرات

آندوسکوپی یک روش ساده است که اجازه می دهد تا یک پزشک در داخل بدن انسان با استفاده از یک ابزار به نام آندوسکوپ نگاه کند. ابزار برش را می توان به انتهای اندوسکوپ متصل کرد و سپس می توان از دستگاه برای انجام جراحی استفاده شود. این نوع جراحی کلید سوراخ نامیده می شود، و معمولا فقط جای زخم کوچکی باقی می ماند.

کاربردهای غیرپزشکی[ویرایش]

  • برنامه ریزی و جامعه معماری از اندوسکوپ های معماری برای پیش تجسم مدل های مقیاس شده ی ساختمان های پیشنهادی و شهرها استفاده می کنند.
  •     بازرسی داخل سیستم های پیچیده فنی (برسكوپ)
  •     از آندوسکوپ ها همچنین در بررسی دستگاه های انفجاری دست ساز و خنثی سازی بمب استفاده می شود.
  •     FBI از اندوسکوپ ها برای نظارت از فضاهای تنگ استفاده می کند.

خطرات[ویرایش]

خطرات اصلی عفونت، آرام بخش بیش از حد، ایجاد سوراخ، یا پریشانی معده یا مری و یا خونریزی است. اگرچه نفوذ به طور کلی نیاز به عمل جراحی دارد، موارد خاصی ممکن است با آنتی بیوتیک ها و مایعات داخل وریدی درمان شود. خونریزی ممکن است در محل بیوپسی یا حذف پولیپ رخ دهد. چنین خونریزی به طور معمول جزئی است و ممکن است به سادگی خودش متوقف شود یا با گذاشتن کتتر کنترل شود.به ندرت جراحی ضرورت دارد.ایجاد سوراخ و خونریزی در حین گاستروسکوپی نادر است. سایر خطرات جزئی شامل واکنش های دارویی و عوارض مربوط به بیماری های دیگر است که بیمار ممکن است داشته باشد. در نتیجه، بیماران باید همه اطلاعات حساسیتی و مشکلات پزشکی را به پزشک اطلاع دهد. گاهی اوقات محل تزریق بیهوشی ممکن است برای مدت کوتاهی ملتهب و نازک شود. این مشکل معمولا جدی نیست و فشرده سازی گرم برای چند روز معمولا مفید است. در حالی که هر یک از این عوارض ممکن است رخ دهد، خوب است که به یاد داشته باشید که هر یک از خطرات کاملا نادر است و پزشک می تواند با توجه به عمل گاستروسکوپی ، با بیمار بیشتر در مورد خطرات صحبت کند.

آمادگی‌های قبل از آندوسکوپی[ویرایش]

به‌طور کلی ۴ تا ۶ ساعت قبل از آندوسکوپی نباید هیچ غذایی میل کرد و باد معده کاملاً خالی باشد اما تا ۲ ساعت قبل از آن خوردن آب بلامانع است. امکان دارد پزشک برای شما آرام بخش تجویز کند که در این صورت برای همراهی خود تا منزل بعد از آندوسکپی باید یک همراه با خود داشته باشید[۷]

بعد از آندوسکوپی[ویرایش]

پس از عمل، بیمار در یک اتاق آندوسکوپی قرار می گیرد تا زمانی که بخش قابل توجهی از اثرات دارو از بین رود. گاهی اوقات بیمار دچار گلودرد خفیف می شود که ممکن است هفته ها طول بکشد یا اصلا این اتفاق نیفتد. بیمار ممکن است احساس خوبی در نفس کشیدن نداشته باشد که این مشکل زودگذر و سریع هست. هنگامی که بیمار به طور کامل بهبود می یابد، به بیمار برای چندساعت رژیم خاصی داده می شود و بیمار می تواند به خانه برگردد. در صورت استفاده از آرامش بخش ، در اغلب مواقع لازم است که بیمار توسط فرد دیگری به خانه برده شود و در طول روز با ماشین کار نکند. بیمارانی که آندوسکوپی بدون آرامبخش داشته اند می توانند بدون کمک محل را ترک کنند.

آندوسکوپ[ویرایش]

آندوسکوپ یا درون‌بین وسیله‌ای است به قطر حدود ۴ میلیمتر و طول ۲۰ ميليمتر که سر آن حاوی لنزی است که ناحیه مورد بررسی را به وضوح روی نمایشگر تلویزیون نشان می‌دهد. این لنز با زاویه‌های ۰، ۳۰، ۷۰، ۹۰، ۱۲۰ درجه وجود دارد.[۸]

آندوسکوپ می تواند شامل موارد زیر باشد:

  •     یک لوله سفت یا انعطاف پذیر.
  •     یک سیستم منبع نور برای روشن کردن ارگان ها. منبع نور به طور عادی خارج از بدن است و نور از طریق یک سیستم فیبر نوری هدایت می شود.
  •     یک سیستم لنز که تصویر را از لنز هدف به بیننده منتقل می کند، معمولا یک سیستم لنز رله برای آندوسکوپ سفت و یا یک بسته فیبر نوری برای فیبروسکوپ است.
  •     یک چشمی . ابزارهای مدرن ممکن است بدون هیچ چشمی ویدیوسکوپ باشند. یک دوربین تصویر را به یک صفحه برای ضبط تصویر منتقل می کند.
  •     یک کانال اضافی برای ورود دستگاه های پزشکی یا دستگیره ها.

اخیراً دانشمندان هنگ کنگی آندوسکوپی به مراتب بهتر برای معاینه، آزاد کردن نانوربات‌های تحویل دارو یا نمونه‌برداری از بافت‌های دستگاه گوارش توسعه داده‌اند. این آندوسکوپ می‌تواند با کم‌ترین میزان درد و ناراحتی برای بیماران، کل روده باریک را در عرض ۳۰ دقیقه معاینه کند و توسط میدان مغناطیسی از خارج بدن کنترل می‌شود.

آندوسکوپ کپسولی

آندوسکوپ کپسول بی‌سیم[ویرایش]

از آنجا که آندوسکوپی با آندوسکوپ لوله ای، مشکلاتی برای دستگاه گوارش ایجاد می‌کند، از روش جدیدتری استفاده می‌شود که در آن از آندوسکوپ کپسول بی‌سیم استفاده می‌شود. در این روش بیمار کپسولی را می‌بلعد که در آن یک دوربین تعبیه شده‌است و تصاویر را از طریق ارتباط بی‌سیم به دستگاهی که در خارج از بدن بیمار وجود دارد مخابره می‌کند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

هیستروسکوپی

نگارخانه[ویرایش]

انواع تصاویر درون‌بینانه:

پانویس[ویرایش]

  1. فرهنگ مُعین
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ استنکیویکز، جیمز، جراحی پیشرفته آندوسکوپی سینوس،
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ پاراسات، بازبینی: ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸.
  4. سایت تخصصی مهندی پزشکی، بازبینی: ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸
  5. سلامت‌نیوز، بازبینی: ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸
  6. خبرگزاری ایرنا، پنجشنبه، ۳ مرداد ۱۳۸۷
  7. http://www.webmd.com/digestive-disorders/upper-gastrointestinal-endoscopy ترجمه شده در http://familydoctor.ir/fa/page/380
  8. دکتر عامری: جراحی آندوسکوپی سینوس، بازبینی: ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸

منابع[ویرایش]

استنکیویکز، جیمز، جراحی پیشرفته آندوسکوپی سینوس، محمدحسین برادران فر (مترجم)، پیمان دبیرمقدم (مترجم)، تهران: نشر طب‌گستر، ۱۳۸۳ خورشیدی، شابک: ۹۶۴-۹۲۷۸۸-۶-۹