پیروز سوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پیروز (پسر یزدگرد سوم))
پرش به: ناوبری، جستجو
یزدگرد سوم
شاهنشاه ایران
دوران ۶۵۱ میلادی - ۶۷۷ میلادی
پیش از نرسی (نوه یزدگرد سوم)
پس از یزدگرد سوم
دودمان ساسانی
پدر یزدگرد سوم
فرزندان نرسی
دین زردشتی

پیروز سوم فرزند یزدگرد سوم است.

چانگ آن پایتخت دودمان تانگ، با رنگ قرمز مشخص شده‌است.

پیشینه[ویرایش]

یزدگرد سوم سی و پنجمین و آخرین پادشاه ساسانی بود. با مرگ او در سال ۶۵۲ میلادی، سلسلهٔ ساسانی پس از ۴۱۶ سال، در ایران منقرض گردید. مسعودی فرزندان یزدگرد سوم را چنین می‌شمارد، دو پسر بنامهای بهرام (وهرام) و پیروز، و سه دختر ادرگ و شهربانو و مرد آوند. شهربانو بنابر روایات ساختگی شیعیان، که گویا قطعی نیست، بعقد امام حسین، نوهٔ پیامبر اسلام درآمد.[۱]

پیروز به خواست پدرش یزدگرد سوم شاه ایران، برای جلب کمک نظامی تایزونگ، امپراتور چین از دودمان تانگ، از طریق کوه‌های پامیر (تاجیکستان امروز) به چانگ آن پایتخت آن زمان چین رفته بود که در آن زمان بزرگ‌ترین شهر جهان بشمار می‌آمد. چین که در شمال شرقی فرارود (مرز امروز چین باتاجیکستان و افغانستان) با امپراتوری ایران همسایه بود، همواره با ایرانیان مناسبات حسنه داشت.

تلاش‌های پیروز پسر یزدگرد سوم در چین[ویرایش]

امپراتور گائوزونگ

پیروز به خواست پدرش یزدگرد سوم، برای جلب کمک نظامی تایزونگ امپراتور چین، به چین رفت اما تایزونگ پیش از رسیدن پیروز به چانگ آن درگذشته بود و پسرش گائوزونگ امپراتور تازه و سومین رئیس کشورچین از دودمان تانگ به پیروز مقام درباری داد و احترام بسیار کرد و در سال ۶۶۲ میلادی او را با یکی از ژنرال‌های خود به نام «پی شینگ جیان» با لشکری کامل روانه ایران کرد. پیروز پیشنهاد کرده بود که این لشکر تا سیستان [نیازمند منبع] (شهر زرنگ = زرنج و مرکز ایالت نیمروز افغانستان امروز) با او باشد زیرا که اطمینان دارد، ایرانیان پس از شنیدن خبر بازگشت وی، دسته‌های مقاومت تشکیل می‌دهند و به یاری‌اش می‌شتابند. ژنرال «پی» تنها تا شهر باستانی سغدیانا (تاجیک‌ها) به نام بالا سگون (امروزه: توک ماک = توقماق واقع در قرقیزستان با پیروز همراه بود و در اینجا دست به بهانه آوردن و تعلل زد و پیروز پس از نومید شدن از حمایت نظامیان چینی، تنها با ایرانیانی که با وی بودند به منتهی‌الیه شمال شرقی ایران (سرزمینی که امروز تاجیکستان و شمالشرقی افغانستان را تشکیل می‌دهد) بازگشته و دست به جمع آوری نیرو برای جنگ با عرب زده بود و مردم هرات (بزرگ‌ترین شهر خراسان آن زمان) [نیازمند منبع] با شنیدن خبر بازگشت پیروز، بر ضد حکمران عرب شورش کرده و باعث نگرانی اعراب حاکم بر ایران شده بودند.

اقدامات پیروز و مرگ او[ویرایش]

چند واحد مسلح عرب که مأمور جلوگیری از بازگشت پیروز از چین به ایران شده بودند در سال ۶۶۳ میلادی در سر راه خود، شهر بلخ یکی از چهار شهر بزرگ خراسان را تصرف کردند. پیروز تا تخارستان (افغانستان شمال شرقی) پیش آمد و بیست سال در آن مناطق بود، در همانجا فوت شد و طبق وصیتش، جسد او را در کوههای پامیر به گونه‌ای که صورتش به سوی ایران باشد دفن کردند.[نیازمند منبع]

شرح وقایع توسط نرسی پسر پیروز[ویرایش]

نرسی نوه یزدگرد سوم یا نرسه پسر پیروز سوم، جزئیات تلاش‌های پدرش و مهاجرت پارسیان درباری به چین و زندگی در این کشور را در کتابی شرح داده‌است.[به چه نامی؟] به نوشتهٔ وی، دولت عرب پس از آگاه شدن از توسل شاهزاده پیروز به دربار چین، هیأتی را به ریاست یکی از معاریف عرب به «چانگ آن» فرستاد و این هیأت موفق شد که امپراتور گائوزونگ را بی طرف سازد و نظر وی را نسبت به کمک به بازماندگان یزدگرد سوم تغییر پیدا کرد. مخصوصا که بعداً این امپراتور دچار سکته مغزی شد و امور به دست زنش «وو زتیان» و جانشینانش «ژونگ زونگ» و «روی زونگ» افتاد که قصد جنگ نداشتند. نارسیا نوشته‌است که دربار چین حتی به آن هیأت اسلامی اجازه تأسیس یک مسجد داد و به موازات آن با پناهندگی ایرانیان نیز در چین موافقت کرد، به این شرط که به لباس چینی درآیند و رسوم محلی چین را رعایت کنند و چین را به صورت پایگاهی برای احیاء استقلال وطن درنیاورند که پای چین به یک جنگ ناخواسته کشانیده شود.[نیازمند منبع]

ایرانیان مهاجر به چین[ویرایش]

در وقایع روزانه دودمان «تانگ» نیز دیدار پیروز از چین و صدور اجازه اقامت به ایرانیان مهاجر، روز به روز و به تفصیل آمده‌است و این وقایع که تصحیح و حاشیه نویسی (تفسیر) شده‌اند به صورت کتاب به چاپ رسیده‌اند.[کدام کتاب؟]

پادشاه پیشین:
یزدگرد سوم
فیروز سوم
شاهنشاه ایران

۶۵۱ - ۶۷۷ میلادی

جانشین:
نرسی (نوه یزدگرد سوم)

پانویس[ویرایش]

  1. کریستین سن. ایران در زمان ساسانیان، ص ۵۳۱

منابع[ویرایش]

  • ایران در زمان ساسانیان، آرتور کریستن سن، رشید یاسمی، دکتر حسن رضایی باغ بیدی، انتشارات صدای معاصر، چ پنجم، ۱۳۸۵
  • مهم‌ترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در روز ۶ ژانویه توسط استاد نوشیروان کیهانی زاده