پل و سد شادروان شوشتر
مختصات: شرقی″۵۵ ′۵۰ °۴۸ شمالی″۱۳ ′۰۳ °۳۲ / °۴۸٫۸۴۸۶۸۷شرقی °۳۲٫۰۵۳۷۲۳شمالی
بند قیصر یا پل شادروان شوشتر این پل بند مربوط به دوران ساسانی است.پل شادروان شوشتر قدیمیترین پل جهان میباشد که دارای 44 دهنه میباشد و حدود 50درصد آن بازسازی شده است. به موجب روایات شرقی شاپور یکم شاهنشاه ساسانی پس از اسارت والریانوس امپراتور روم او را مجبور کرد که در ساختمان سد نزدیک به شوشتر کار کند. این سد ۱۵۰۰ قدم طول داشت و هنوز هم برای برگرداندن آب کارون به مزارع بکار میرود. احتمال قوی می رود که شاهنشاه ایران اسیران رومی را در ناحیهٔ گندی شاپور و شوشتر مستقر کرده باشد. ایرانیان مهارت رومیان را در فنون بسیار اهمیت میدادند و بلاشک هم سد و پل بزرگ شوشتر عمل مهندسین رومی است.[۱]
این پل-بند به همراه 15 اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
. پل بند شادروان دارای ۴۴ دهانه بوده که در حال حاضر تعداد ۳۷ دهانه آن موجوداست. ظاهراً این پل در طول تاریخ چند بار به عمد تخریب شدهاست. فردوسی در شاهنامه خود ابیاتی را در وصف ساخت پل شادروان آوردهاست:
همي برد هر سو برانوش را
بدو داشـتـي در سخـن گوش را
يکي رود بد پهن در شوشتر
که ماهي نکردي بـرو بـر گذر
برانوش را گفت گر هندسي
پلي ساز آنـجا چنان چون رسي
که ما بازگرديم و آن پل به جاي
بـمـانـد به دانـايـي رهـنـماي
به رش کرده بالاي اين پل هزار
بـخـواهـي ز گـنـج آنـچـه آيد به کار
تو از دانشي فيلسوفان روم
فراز آر چندي بران مرز و بوم
چو اين پل برآيد سوي خان خويش
برو تازيان باش مهمان خويش
ابا شادماني و با ايمني
ز بد دور وز دست اهــريـمـنـي
به تدبير آن پل باستاد مرد
فراز آوريدش بران کارکرد
بپردخت شاپور گنجي بران
که زان باشد آساني مردمان
چو شد شه برانوش کرد آن تمام
پلي کرد بالا هزارانش گام
چو شد پل تمام او ز ششتر برفت
سوي خان خود روي بنهاد تفت
منابع [ویرایش]
- ↑ کریستن سن، ص ۲۴۶
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ پل و سد شادروان شوشتر موجود است. |
- زرین کوب، عبدالحسین. تاریخ مردم ایران. تهران: انتشارات امیر کبیر، ۱۳۶۴
- کریستین سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان، ترجمهٔ رشید یاسمی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۷
- شاهنامه فردوسی، نسخه مسکو، جلد هفتم
