نگاره محمد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پوستر ایرانی

نگاره حضرت محمد که چهره نوجوانی با دهانی خندان و نیمه‌باز، عمامه‌ای بر سر و گل یاسمنی بر گوش است پوستری است که در ایران بارها چاپ شده و در میان عموم مشهور به «تصویر نوجوانی حضرت محمد پیامبر اسلام» است.[۱] مشهور است که آیت الله خمینی نیز نسخه‌ای از این تصویر را سال‌ها بر دیوار اتاق خود نصب کرده بوده و گفته می‌شود غزل «من به خال لبت ای دوست گرفتار شدم» را با الهام از این تصویر سروده‌است اما صحت این مدعا معلوم نیست. بنا به باوری نادرست بر اساس شایعات رایج در ایران نقاشی رسم شده در این پوستر توسط راهبی کشیده شده است که محمد را در نوجوانی در مسیر شام دیده‌است.[۲] هیچ منبع تاریخی این مدعا را تایید نمی کند. همچنین بنا به شایعات رایج در ایران این تصویر در موزه ای به نام «موزه ی روم» نگهداری می شود. در واقعیت موزه ای به نام «موزه ی روم» وجود خارجی ندارد و این تصویر در هیچ موزه ای در جهان نگهداری نمی شود. سبک تصویر یادشده نیز با سبک نقاشی های بیزانس (امپراطوری روم شرقی) به هیچ وجه همخوانی ندارد.

عکس رادولف لنرت

تصویر این پوستر کپی برداری از کارت پستالی اروپایی است که هیچ ارتباطی با «حضرت محمد» ندارد. تصویر عکسی است که در سال های ۱۹۰۴ و ۱۹۰۶ در تونس از پسربچه ای گرفته شده و برای استفاده تجاری منتشر شده است.[۱] عکاسی به نام رادولف لنرت (Radolf Franz Lehnret (۱۸۷۸ – ۱۹۴۸)) اهل جمهوری چک که دانش آموخته موسسه هنرهای گرافیکی وین بود و به جنبش pictorialist (که عکاسی را به عنوان اثر هنری می­دانستند) گرایش داشت، این عکس را بین سالهای ۱۹۰۴ و ۱۹۰۶ در تونس گرفته‌است. او و Ernst Heinrich Landrock (۱۸۷۸ – ۱۹۶۶) ناشر آلمانی، شرکتی به نام L&L تشکیل داده و در این سالها به تونس رفته و مجموعه‌ای از عکس‌های تونس را تهیه کرده و در اوایل دهه بیست به صورت کارت پستال چاپ کردند. این مجموعه عکس شامل مناظر طبیعی، بیابان، تپه‌های شن روان، بازارها و مناطق محلی، پسران و دختران نابالغ جوان بود که سنی بین کودکی و نوجوانی و چهره‌ای بین زن و مرد داشتند. عکس‌ها مطابق تصورات اروپاییان از شرق بود که تصوّری رازآلود و وسوسه‌انگیز از شرق داشتند و به با استفاده از تکنیک چاپ نقره‌ تهیه، و سپس گراورسازیو چاپ شده‌است. بیشتر کارت پستال‌ها از سال ۱۹۲۰ در آلمان چاپ شده و در مصر پخش شده‌اند. عکس یادشده در ژانویه سال ۱۹۱۴ در مقاله‌ای با نام «اینجا و آنجا در شمال آفریقا» در مجله نشنال جیاگرفیک چاپ شد و زیر عکس نوشته شده بود «عربی با یک گل». در دهه بیست، سربازان فرانسوی در شمال آفریقا کارت پستالهای تونسی L&L را بسیار دوست داشتند. در دهه‌های هشتاد و نود میلادی عکس این نوجوان در کتاب های زیادی چاپ شد.[۱]

تصویرهایی که در ایران چاپ می‌شود نیز بدون تردید همین عکس هستند اما نقاشان ایرانی دستکاری‌هایی در عکس انجام داده‌اند از جمله این که شانه سمت چپ اندکی با پارچه پوشانده شده‌است و دهان و چشم ها اندکی تغییر کرده اند.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ عکس نوجوانی منسوب به رسول خدا (ص) از کجا آمده است؟ - کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران - ترجمه جعفر هادی جعفریان - بر اساس The Story of Picture Shiite Depictions of Muhammad - نوشته Pierree Centlivre & Micheline Centlivres-Demont در مجله ISIM Review 7 Spring 2006 pp. ۱۸-۱۹
  2. کتاب پا به پای آفتاب، جلد۲، ص۱۰۷-۲۷۹ (خاطرات حجت الاسلام رحیمیان و محمدرضا توسلی (از اعضاء دفتر خمینی‌)

پیوند به بیرون[ویرایش]