شق‌القمر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
از نقاشی ناشناس در یک کتاب ایرانی قرن ۱۶ میلادی. محمد با لباسی آبی رنگ در راست نشان داده شده است.

شق‌القمر (به عربی: انشقاق القمر‎) معجزه‌ای است که در روایات اسلامی به محمد، پیامبر اسلام، نسبت داده شده و گفته شده که ماه به اشاره وی و برای مدت کوتاهی از هم شکافته و یا دونیم شده است.[۱]

روایات[ویرایش]

بسیاری از روایات کهن اسلامی این واقعه را شأن نزول آیات ۱ و ۲ سوره قمر در نظر گرفته، و بیشتر مفسرین مسلمان قرآن تاریخی بودن این حادثه را پذیرفته‌اند. این روایات به صحابه محمد مانند ابن‌عباس، أنس بن مالک و عبدالله بن مسعود و دیگران بازگردنده می‌شوند.[۲][۳][۴]

به گفته محقق مسلمان، یوسف علی، ممکن است ماه مجدد هنگام نزدیک شدن روز قیامت شکافته شود. همچنین بگفته یوسف علی این آیه ممکن است معنی تمثیلی نیز داشته باشد (یعنی موضوع همانند ماه واضح شده‌است).[۵] از اقلیت مفسرین قرآن که به تاریخی بودن ماجرا اعتقاد ندارند می‌توان به حسن بصری (مرگ: سال ۱۱۰ هجری) و عطاء خراسانی (مرگ: ۱۳۵ هجری) نام برد که اعتقاد داشتند این آیه صرفاً به شکافته شدن ماه در روز قیامت اشاره دارد.[۲]

برخی متفکران مسلمان نیز کلاً با پذیرش حوادث ماورای طبیعت مشکل داشتند و گاهی اوقات در جهت آنچه آنه‌ماری شیمل «افسانه زدایی» می‌خواند، اقدام کردند. به عنوان مثال شاه ولی الّله دهلی معتقد بود که این واقعه ممکن است نوعی خطای باصره بوده، یا اینکه شاید توسط دود، حرکت سریع یک ستاره، ابر، یا کسوف و یا خسوف ایجاد شده باشد که اینگونه به‌نظر آمده که ماه واقعاً دو تکه شده‌است.[۶][۷]

به گفته دانیل مارتین وریسکو عنوان سوره ۵۴ «قمر» نام نهاده شده در اشاره به چیزی که تقسیم ماه به دو تکه به‌نظر می‌آمد در زمانی که اهل مکه شروع به آزار مسلمانان نمودند.[۸] مورخ ونسنیک تاریخی بودن شق القمر را رد کرده و استدلال می‌کند که قرآن خودش معجزه (به شکل سنتی آن) را در مورد محمد رد می‌کند.[۹][۱۰]

آیات اول و دوم سوره قمر بخشی از منازعات میان فلاسفه و الاهیدانان مسلمان در قرون وسطی بود زیرا فلاسفه معتقد بودند که اجسام آسمانی از ۴ عنصر اصلی (خاک، هوا، آتش و آب) تشکیل نشده‌اند که قابل سوراخ کردن باشند.[۷]

چگونگی ماجرا[ویرایش]

بر طبق بعضی از روایات اسلامی، محمد پیامبر اسلام، کره ماه را به دو نیم انشقاق داد بطوری که کوه نور در میان آن دیده شد، و سپس ماه به هم آمد و دو نیمه آن به هم‌چسبید و همانند اول گردید. سایر روایات نیز نحوه‌های دیگری از روئیت انشقاق را بیان کرده‌اند.

برخی منابع وقوع شق القمر را به قیامت نسبت داده‌اند، در صورتیکه برخی دیگر آن را به زمان پیامبر منتسب می‌دانند.[۱۱]

مدعیان مخالف[ویرایش]

مورخ ونسنیک تاریخی بودن شق القمر را رد کرده و استدلال می‌کند که قرآن معجزه (به شکل سنتی آن) را در مورد محمد رد می‌کند و تنها خود قرآن را معجزه وی می‌داند.[۹][۱۰]

از بزرگترین ایرادات مطرح شده علیه ادعای شق القمر، این پرسش بوده‌است که چرا این واقعه در هیچ سند تاریخی غیر اسلامی در جهان دیده نشده‌است.[۱۲][۱۳][نیازمند منبع] ملا محسن فانی در «دبستان مذاهب» به نقل از یک رهگذر ترسایی می‌پرسد: «اگر شق القمر حقیقت داشت، پس چرا هیچیک از منجمین دیگر در جهان آن را به ثبت نرسانیدند، و چرا این واقعهٔ شما در نوشته‌های مسلمین فقط دیده می‌شود؟»[۱۴]

خبر حقیقت به عنوان مدرک ناسا[ویرایش]

عکسهایی که در ماموریت آپولو توسط ریما آریادوس گرفته شده نشان می‌دهد که یک خط شکاف در سطح ماه است. کتابی در سال ۲۰۰۴ توسط Zaghloul El-Naggar منتشر شد که یکی از این عکسها را بازتولید و ادعا می‌کند که مسلمانی بریتانیایی به نام داوود موسی طاووس به او گفته او برنامه‌ای تلویزیونی در سال ۱۹۷۸ دیده که در آن او ادعا کرد که دانشمندان فضایی ایالات متحده که نامشان ذکر نشده، گفته بودند که "ماه خیلی وقت پیش دو تا شده است و شواهد متقن بسیاری بر روی سطح ماه برای اثبات این وجود دارد.[۱۵] این گفته به عنوان مدرکی از سوی مرکز خبری Jafariya گزارش شده است و در وب سایت‌های اینترنتی نیز این را تولید کرده‌اند.[۱۶][۱۷] در هر حال، در سال ۲۰۱۰ از براد بیلی دانشمند ناسا سوال شد و او گفت: "توصیه من این است که هر چیز بر روی اینترنت دیدید را باور نکنید. مقالاتی که توسط دانشمندان آن علم بررسی و نقد شده تنها منابع علمی معتبر از اطلاعات است که می‌توان به آنها اطمینان داشت. هیچ شواهد علمی فعلی تایید نمی‌کند که ماه زمانی به دو (یا بیشتر) تقسیم شده و پس از آن دوباره بهم وصل شده است. "[۱۸]

پانویس[ویرایش]

  1. «Muhammad.» Encyclopedia Britannica. ۲۰۰۷. Encyclopedia Britannica Online, p.۱۳
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ طباطبایی، تفسیر المیزان، سوره قمر، آیات ۱ و ۲
  3. تفسیر ابن کثیر، سوره قمر آیات ۱ و ۲
  4. «According to al-Tabari, all the expositors (ahl al-ta'wil) agree on essentially this same account for the occasion for the revelation of these verses.» cf. Thomas E. Burman, Religious Polemic and the Intellectual History of the Mozarabs, C.1050-1200, p.150
  5. Yusuf Ali, Meaning of The Noble Qur’an, Sura ۵۴, v.۱
  6. Annemarie Schimmel, And Muhammad Is His Messenger: The Veneration of the Prophet in Islamic Piety, University of North Carolina Press, 1985, p.69–70
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Robert G. Mourison, The Portrayal of Nature in a Medieval Qur’an Commentary, Studia Islamica, 2002
  8. «Sūra ۵۴ is entitled 'The Moon' (Sūrat al-Qamar), in reference to the moon seeming to split in two at the time the Meccans began to persecute the Muslims» in Daniel Martin Varisco, Moon, Encyclopedia of the Qur'an, Brill, ۲۰۰۷.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Wensinck, A.J. «Muʿd̲j̲iza.» Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, ۲۰۰۷
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Denis Gril, Miracles, Encyclopedia of the Qur'an, Brill, ۲۰۰۷.
  11. Doctrines of Shiʻi Islam: A Compendium of Imami Beliefs and Practices. Ayatollah Ja'far Sobhani, Jaʻfar Subḥānī, Reza Shah-Kazemi. Translated by Reza Shah-Kazemi. Published by I.B.Tauris, 2001. ISBN ۱۸۶۰۶۴۷۸۰۴ pp.۸۶
  12. «The philosophers denied the splitting of the Moon because they "claim that there has been no soundly transmitted indubitable reporting of it."»
    Modernity and the Muslim World. Mohammad Akram Gill. AuthorHouse, ۲۰۰۶. ISBN ۱۴۲۵۹۵۶۷۱۸ pp.85
  13. «It is certainly not an article of faith that billions of gigatonnes of moonrock physically separated a quarter of a million miles away, unnoticed by the world's astronomers.»
    Unfolding Islam. P. J. Stewart. Garnet & Ithaca Press, ۱۹۹۵. ISBN 1-85964-046-X pp.58
  14. Fani, Mohsan. Oriental Literature (The Dabistan). ۱۶۴۵ AD. Translated by David Shea, Anthony Troyer. Tudor Publishing. New York. ۱۹۳۷. pp.۳۶۱ Link
  15. Book: Treasures in the Sunnah - A Scientific Approach, Zaghloul El Naggar, pub. Al-Falah Foundation for Translation, Publication, and Distribution, 2004, ISBN 977-367-029-3, p41-43, on Google books and cited on the author's Web site
  16. Jafariya News - moon crack
  17. Hoax Slayer - moon split miracle
  18. NASA Lunar Science - Evidence of the moon having been split in two

پیوند به بیرون[ویرایش]