محمد مفتح

برای دیگر کاربردها، محمد (ابهام‌زدایی) را ببینید.

محمد مفتح
تصویر محمد مفتح در موزه شهدا تهران
زادروز	۲۸ خرداد ۱۳۰۷ همدان
درگذشت	۲۷ آذر ۱۳۵۸
آرامگاه	در حرم فاطمه معصومه در قم
ملیت	ایرانی
سال‌های فعالیت	۱۳۰۷-۱۳۵۸
همسر	فاطمه جابری انصاری
والدین	شیخ محمود مفتح و فاطمه ثمالی

محمد مفتح (۲۸ خرداد ۱۳۰۷ در همدان-۲۷ آذر ۱۳۵۸ در تهران) روحانی و سیاست‌مدار ایرانی بود. وی در ۲۷ آذر ۱۳۵۸ هنگام ورود به دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران توسط گروهک فرقان هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.

کودکی

او در سال ۱۳۰۷ در خانواده‌ای روحانی درفامنین یکی از شهرستان‌های همدان متولد شد. پدرش شیخ محمود مفتح از روحانیان همدان بود.

تحصیلات

در همدان نزد افرادی چون آخوند ملا علی، دروس اولیه فقه را فرا گرفت و در سال ۱۳۲۲ و در ۱۵ سالگی برای ادامه تحصیل راهی شهر قم شد. در آنجا در محضر درس: سید روح‌الله خمینی، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید محمدرضا گلپایگانی،سید محمد صادق روحانی، سید محمدحسین طباطبایی، داماد و حاج آقا رحیم ارباب حضور یافت و به آموختن درس آنان همت گماشت. اما علاقه او باعث شد تا به تحصیلات جدید نیز بپردازد. با گذشت زمان، علاوه بر این که یکی از مدرسین معروف حوزه علمیه شد، موفق به اخذ درجه دکتری در رشته فلسفه گردید. در طول این مدت در دبیرستانها تدریس می‌کرد و مدتی نیز مدرس حوزه بود.^{[نیازمند منبع]}

مبارزات سیاسی

او همراه با درس و بحث به منبرها می‌رفت و سخنرانی می‌کرد. مقالات متعددی در روزنامه‌ها و مجلات اسلامی علیه حکومت پهلوی به رشته تحریر درمی آورد و به جذب دانشجویان و طلاب می‌پرداخت. به شهرهای مختلف ایران از جمله: آبادان، اهواز، خرمشهر، کرمان، اصفهان، یزد و شیراز مسافرت می‌کرد. در جلسات سخنرانی چند هزار نفری شرکت می‌جست و بر علیه حکومت پهلوی سخنرانی می‌کرد. به خاطر فعالیت‌های سیاسی و مخالفت با حکومت پهلوی وی را به زاهدان تبعید کردند و از ورود به استان خوزستان ممنوعش ساختند. در سال ۴۸ پس از آزادی به تهران آمد و در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، همگام با مرتضی مطهری به تدریس پرداخت.

پس از تعطیل شدن حسینیه ارشاد در مسجد جاوید یک گروه آشوب تشکیل داد، و ریاست آن را به عهده گرفت. دراین مسجد کلاسهای اقتصاد^{[نیازمند منبع]}، فلسفه^{[نیازمند منبع]}، جامعه شناسی^{[نیازمند منبع]}، نهج البلاغه و تفسیر قرآن تشکیل داد تا از این راه جوانان و دانشجویان را به طرف مسجد بکشاند. در سال ۵۴ حکومت، مسجد را تعطیل و مفتح را به زندان افکند. پس از آزادی از زندان، مبارزات نیمه مخفی خود را همراه با روحانیت مبارز آغاز کرد و این بار در سال ۵۵ امام جماعت مسجد قبا (تهران) شد. پس از پیروزی انقلاب ۵۷ و مراجعت خمینی به ایران یکی از اعضای اصلی تشکیل دهنده کمیته استقبال بود. سپس سرپرستی کمیته ۴ انقلاب اسلامی و دانشکده الهیات را برعهده گرفت.

نماز عید فطر ۵۷

در روز عید فطر سال ۱۳۵۷ مفتح در تپه‌های قیطریه پیش‌نماز بود. جمعیت حاضر نماز را به امامت مفتح برگزار کرد و به اولین تظاهرات چند ده هزار نفری^{[نیازمند منبع]} پرداخت در این راهپیمایی مردم دعوت به راهپیمایی دیگری در ۱۶ شهریور شدند. در روز ۱۶ شهریور ماموران حکومت پهلوی مفتح را به شدت مضروب کردند و روز بعد وی را دستگیر و به مدت دو ماه در زندان انداختند.

کشته شدن

۲۷ آذر ۱۳۵۸ مفتح به همراه دو محافظش جواد بهمنی و اصغر نعمتی در مقابل دانشکده الهیات دانشگاه تهران با رگبار گلوله کشته شد. در این ترور چهار نفر دست داشتند. یکی راننده بود. دو نفر مأمور پاسدارها بودند و کمال یاسینی شخصا ترور ایشان را به عهده گرفته بود. کمال یاسینی جوان نوزده بیست ساله‌ای بود. سن اینها اقتضا نمی‌کرد که بامفتح ارتباطی داشته باشند و اگر هم رفت و آمدی بوده، به همان صورتی که دیگران به مسجد قبا می‌آمدند. کمال یاسینی در واقع مسئول و برنامه ریز ترورهای گروه فرقان بود. در دادگاه گفتند که یک بار در مدرسه عالی پارس برنامه ترور مفتح را ریخته بودند که پاسداران ایشان متوجه می‌شوند که خاکریز نزدیک آنجا وضعیت طبیعی نداردو از این که ماشین را در آنجا پارک کنند، پشیمان می‌شوند و جای دیگری می‌روند و در دادگاه معلوم شد که آن خاکریز را فرقانیها ساخته بودند و می‌خواستند همان روز، مفتح را بکشند که با تیزهوشی راننده نقشه شان عقیم ماند. یاسینی در دادگاه می‌گفت که چندین بار سعی کرده بودند مفتح را ترور کنند که موفق نشدند و این بار شخصا این کار را به عهده گرفتم و دانشکده الهیات و ساعت ورود ایشان و همه جوانب را بررسی و شناسایی و بعد هم در آن روز نقشه مان را اجرا کردیم.

وی را در صحن حرم معصومه دفن کردند. روح‌الله خمینی روز کشته شدن او را روز وحدت حوزه و دانشگاه نامید.^{[نیازمند منبع]}

آثار

• اسلام بر سر دوراهی
• زیارت خرافه حقیقت
• کودک نیل یا مرد انقلاب
• ره آوردهای استعمار
• روش اندیشه
• دعا عامل پیشرفت یا رکود

منابع

• مفتح، محمد امین. منادی وحدت. چاپ چهارم تهران: نشرنیکان، ۱۳۸۰.
• برزگر، محمد. حدیث عاشقی. چاپ اول: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۱.
• تدوین مرکز بررسی اسناد اسناد تاریخی وزارت اطلاعات. یاران امام به روایت اسناد ساواک شهید آیت‌الله دکتر محمد مفتح. چاپ اول: انتشارات مرکز بررسی اسناد اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۲. * قاسمی، آرزو. زندگینامه شهید آیت‌الله دکتر محمد مفتح . چاپ اول تهران: موسسه هاتف شهر، ۱۳۸۷.

پیوند به بیرون

• شهادت آیت‌الله دکتر محمد مفتح دانشگاه علوم پزشکی مشهد