گروه فرقان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فرقان نام گروهی تروریستی بود که در اردیبهشت سال ۱۳۵۸ تاسیس شد و هدف اصلی از تشکیل آن انجام عملیات‌هایی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران بود. رهبر این گروه اکبر گودرزی بود که در روز ۱۸ دی ۱۳۵۸ خورشیدی دستگیر شد و در روز ۳ خرداد ۱۳۵۹ خورشیدی تیرباران شد.[۱]

روزنامه کیهان مورخ ۱۳ اسفند ۱۳۵۸.

این گروه از انجام اولین عملیات تروریستی خود در سوم اردیبهشت ۱۳۵۸ تا زمان دستگیری اکبر گودرزی و انهدام گروه، تقریباً ۲۰ ترور انجام داد.[۲]

رهبر گروه[ویرایش]

محمد عطریان‌فر در مورد رهبر این گروه می‌گوید: «وی جوانی طلبه بود که برخی سرخوردگی‌های تاریخی داشت و به واسطه این سرخوردگی‌ها بود که بعدها هدایت چنان اقداماتی را عهده‌دار شد. گودرزی در سال ۵۵ حدود بیست سال بیشتر نداشت و با این حال به تفسِیر قرآن می‌پرداخت و خودش را در مقام مفسر قرآن معرفی می‌کرد و تفسیری انقلابی از قرآن ارائه می‌کرد و آیاتی از قرآن را انتخاب می‌کرد که به کار مبارزه بیاید.» وی در مورد نحوه دستگیری اعضای این گروه گفت: در پی شناسایی یک خانه تیمی و مشاهده آتشباری شدید از آن معلوم شد که این خانه بایستی اهمیت زیادی داشته باشد. در نهایت پس از درگیری حدود هفتاد نفر از آن خانه دستگیر شدند که رهبر گروه یعنی اکبر گودرزی یکی از آنان بود. از افراد دستگیر شده بیست و پنج نفر اعدام شدند که رهبر گروه یکی از آنان بود. وی از آنچه انجام داده بودند به هیچوجه اظهار پشیمانی نکرد.[۳]

محمدصادق مفتح، (نایب رییس اول اتاق بازرگانی تهران در سال ۱۳۸۶)، که پدرش محمد مفتح از ترورشدگان به دست گروه فرقان بوده‌است، پیرامون ترورهای گروه فرقان چنین گفته‌است[۴]:

استعمار انگلیس که بیش از هشتصد سال در منطقه نفوذ کرده بود، پیروزی انقلاب ایران پایه‌های آن را متزلزل ساخت. لذا آنان تحلیل کردند که این انقلاب یک انقلاب فرهنگی است که در همه ابعاد تجلی پیدا کرده‌است و علیه آنان است. لذا بر آن شدند برای مبارزه با این انقلاب ریشه‌های اصلی آن را - علمای مبارز- را از بین ببرند. اولین کسی که توسط گروه فرقان شهید شد،سپهبد قرنی و بعد مرتضی مطهری بود. پس از آن مفتح را ترور کردند... توسط اسنادی که در سفارت آمریکا در ایران پیدا شده‌است معلوم شد که گروه فرقان به طور مستقیم توسط منافقین تغذیه می‌شد و چون در آن زمان سازمان منافقین در شرایطی نبود که وارد فاز نظامی شود لذا فرقانی‌ها بازوی نظامی منافقین بودند تا موانع را از سر راه سازمان منافقین بردارند.

کتاب «چارچوبی برای تحلیل و شناخت انقلاب اسلامی» پیرامون شخصیت آیت‌الله خمینی در ناکامی گروه فرقان چنین آورده‌است[۵]:

گروه‌ها و تشکل‌های دیگری هم بود که با اسم اسلام دست به معارضه و مانع تراشی زدند مانند گروه فرقان و آرمان مستضعفین که با ترور مطهری و مفتح خود نمایی کردند ولی زود متلاشی شدند.[۶] از آن به بعد با توجه به شخصیت خمینی کسی نتوانست در مقابل انقلاب اسلامی با پوشش دین بایستد.

[۷]

ترورها[ویرایش]

نوشتار اصلی: فهرست افراد ترورشده توسط گروه فرقان
ردیف قربانی ترور توضیحات قربانی تاریخ ترور وضعیت عملیات دیگر توضیحات منابع
۱ محمدولی قرنی رئیس ستاد مشترک ارتش ۳ اردیبهشت ۱۳۵۸ موفق ترور با گلوله در خانه قربانی [۸]
۲ مرتضی مطهری عضو شورای انقلاب اسلامی ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ موفق ترور با گلوله پس از خروج از خانه یدالله سحابی [۸]
۳ اکبر هاشمی رفسنجانی عضو شورای انقلاب اسلامی ۴ خرداد ۱۳۵۸ ناموفق ترور با گلوله در خانه. اطلاعات بیشتر: ترور نافرجام اکبر هاشمی رفسنجانی (۱۳۵۸) [۸]
۴ محمدتقی حاج‌طرخانی بازاری و فعال، از بنیانگذاران مسجد قبا ۱۶ تیر ۱۳۵۸ موفق / اشتباهی هدف ترور «علی‌اصغر حاج‌طرخانی» بود که به اشتباه محمدتقی حاج‌طرخانی ترور شد. [۸]
عباس امیرانتظام معاون نخست‌وزیر دستگیری تیم ترور تیم ترور ۲۰ تیر ۱۳۵۸ پیش از شروع عملیات دستگیر شد. [۸]
۵ سیدرضی شیرازی روحانی ۲۴ تیر ۱۳۵۸ ناموفق این ترور احتمالاً اشتباه صورت گرفته‌است. [۸]
۶ سید محسن بهبهانی مجری برنامه‌های مذهبی در رادیو تلویزیون ملی ایران ۳۰ تیر ۱۳۵۸ موفق به اتهام همکاری با رژیم گذشته و طرفداری آیت‌الله کاشانی [۸]
۷ احمد لاجوردی رئیس گروه صنعتی بهشهر ۱۷ مرداد ۱۳۵۸ ناموفق با انگیزه مبارزه با سرمایه‌داری [۸]
۸ حسین مهدیان مدیر مؤسسه کیهان ۴ شهریور ۱۳۵۸ ناموفق هدف ترور مهدیان بوده‌است اما چون عراقی و فرزندش نیز با مهدیان بوده‌اند، هدف گلوله قرار گرفته‌اند [۸]
۹ مهدی عراقی مدیر امور مالی مؤسسه کیهان موفق
۱۰ حسام عراقی فرزند مهدی عراقی موفق
۱۱ محمدباقر دشتیانه روحانی، سرپرست کمیته انقلاب اسلامی منطقه ۱۳ تهران ۱۷ مهر ۱۳۵۸ ناموفق [۸]
۱۲ پرچم آلمان هانس یوآخیم لایب معاون شرکت داروسازی ایران مرک ۲۲ مهر ۱۳۵۸ موفق به اتهام جاسوسی برای دولت آلمان [۸]
۱۳ سید محمدعلی قاضی طباطبایی امام‌جمعه تبریز ۱۰ آبان ۱۳۵۸ موفق ترور در تبریز، نخستین ترور خارج از تهران [۸]
۱۴ محمد مفتح امام جماعت مسجد قبا، رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران ۲۲ آذر ۱۳۵۸ موفق ترور در دانشکده الهیات دانشگاه تهران با رگبار گلوله [۸]
۱۵ جواد بهمنی محافظ محمد مفتح موفق
۱۶ اصغر نعمتی موفق
۱۷ فقیه ایمانی روحانی ۱۴ دی ۱۳۵۸ موفق [۸]
۱۸ قاسم روحانی روحانی ۵ مرداد ۱۳۵۹ موفق [۸]

فهرست ترورهای منتسب[ویرایش]

ترورهای زیر به گروه فرقان منتسب است اما دقیقاً مشخص نیست که کار این گروه باشد:[۸]

ردیف قربانی ترور توضیحات قربانی تاریخ ترور وضعیت عملیات دیگر توضیحات منابع
۱ عبدالکریم موسوی اردبیلی دادستان کل کشور ۲ دی ۱۳۵۹ ناموفق این ترور با انفجار بمب صورت گرفت که با شیوه ترورهای پیشین گروه فرقان (استفاده از اسلحه گرم) متفاوت بود. ترور به سازمان مجاهدین خلق نیز منتسب است. [۸]
۲ سید علی خامنه‌ای امام‌جمعه تهران و نماینده مجلس شورای اسلامی ۶ تیر ۱۳۶۰ ناموفق این ترور با انفجار بمب جاسازی‌شده در ضبط صوت در مسجد ابوذر صورت گرفت. بعداً اطلاعیه‌ای منتسب به گروه فرقان منتشر شد و مسئولیت این ترور را برعهده گرفت اما این اطلاعیه جعلی و صادرشده از سوی مجاهدین خلق دانسته می‌شود. ترور به سازمان مجاهدین خلق نیز منتسب است. [۸]

منابع[ویرایش]

  1. «گروه فرقان و ۸ ترور مهم سال ۱۳۵۸»(فارسی)‎. رادیو فردا. بازبینی‌شده در شهریور ۱۳۸۹. 
  2. http://dowran.ir/show.php?id=210746718
  3. شهروند امروز
  4. «پایگاه اطلاع رسانی قربانیان ترور»(فارسی)‎. ۱۳۸۶/۰۹/۲۶. بازبینی‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۸۷. 
  5. صفحهٔ ۲۹۲، چارچوبی برای تحلیل و شناخت انقلاب اسلامی
  6. جریان‌های مذهبی - سیاسی ایران از سال ۱۳۲۰ تا سال ۱۳۵۷
  7. حشمت‌زاده، محمدباقر، چارچوبی برای تحلیل و شناخت انقلاب اسلامی
  8. ۸٫۰۰ ۸٫۰۱ ۸٫۰۲ ۸٫۰۳ ۸٫۰۴ ۸٫۰۵ ۸٫۰۶ ۸٫۰۷ ۸٫۰۸ ۸٫۰۹ ۸٫۱۰ ۸٫۱۱ ۸٫۱۲ ۸٫۱۳ ۸٫۱۴ ۸٫۱۵ ۸٫۱۶ ۸٫۱۷ حسینی.