محمد اصفهانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمد اصفهانی
محمدمهدی واعظی‌اصفهانی
زادروز ۱۴ تیر ۱۳۴۵ (۴۸ سال)
۵ ژوئیه ۱۹۶۶

تهران، ایران
محل زندگی تهران
ملیت ایرانی ایران
تحصیلات دکترای پزشکی
از دانشگاه دانشگاه تهران
پیشه خواننده، آهنگساز، پزشک
سال‌های فعالیت ۱۳۷۳ تا اکنون
سبک پاپ، سنتی

آثار آلبومهای بی‌واژه، برکت، نون و دلقک، تنها ماندم، اخراجی‌ها، ولایت عشق، حسرت، فاصله، هفت سین، ماه غریبستان، گلچین و ...
خویشاوندان مرضیه وحید دستجردی
جایزه‌ها بهترین خواننده پاپ دهه ۸۰ از سوی مجله ترانه‌ماه
بهترین خواننده تیتراژ سال ۹۱ از سوی موسیقی ما
نشان فرهنگ و هنر بنیاد آکادمیک جهانی پرفسور یلدا

امضا
وبگاه
وبگاه رسمی محمد اصفهانی

محمدمهدی واعظی‌اصفهانی معروف به محمد اصفهانی (زاده: ۱۴ تیر ۱۳۴۵ در تهرانپزشک، خواننده و آهنگساز پاپ و سنتی ایرانی است. او از خانوده‌ای اصالتاً اصفهانی در تهران متولد شد. محمد اصفهانی با شرکت در کنکور سراسری با رتبه ۱۷۸ به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران راه یافت و در سال ۱۳۷۶ فارغ‌التحصیل گردید. او را با بهره‌مندی از مکتب محمدرضا شجریان و علی جهاندار موسیقی ایرانی آموخت. اصفهانی ابتدا با اجرای آثاری روی اشعار شعرای معاصر مانند فریدون مشیری و همچنین اجرای تیتراژ سریال، پا به عرصه خوانندگی گذاشت.

او در سال ۱۳۷۳ به عنوان اولین تجربه کاری خود تیتراژ سریال آوای فاخته با ترانه‌سرایی ساعد باقری و کارگردانی بهمن زرین‌پور را به عنوان اولین تیتراژ اجرا کرد که از شبکه ۱ پخش شد. او تا به امروز بیش از ۱۵ تیتراژ سریال‌های تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی را اجرای نموده که از این مجموعه می‌توان به تیتراژ سریال‌های یه تیکه زمین، ارمغان تاریکی، ولایت عشق، زیر هشت، تا ثریا، معصومیت از دست رفته، آخرین دعوت، پهلوانان نمی‌میرند، وفا و فیلم سینمایی بوسیدن روی ماه و اخراجی‌ها اشاره کرد.

اصفهانی تا به امروز ۱۴ آلبوم منتشر کرده‌است. او در آلبوم‌های خود با اساتید بزرگ موسیقی چون همایون خرم، بابک بیات، فریدون شهبازیان کار کرده‌است. در میان آلبوم‌های او، آلبوم النور اولین آلبوم او بود که بدون موسیقی منتشر شد که شامل مجموعه ادعیه، مناجات و تواشیح می‌­باشد که تک­‌خوان آن عباس سلیمی و محمد اصفهانی هستند و با گروه تواشیح اهل­ بیت ضبط شده‌­است و سه آلبوم تنهاترین سردار، ولایت عشق و اخراجی‌ها به ترتیب موسیقی متن سریالهای تنهاترین سردار، ولایت عشق و فیلم سینمایی اخراجی‌ها می‌باشد و آلبوم تنها ماندم، آلبوم باسازی‌­شده از هفت اثر خاطره‌­انگیز و ماندگار با آهنگسازی همایون خرم می‌باشد و آلبوم نون و دلقک در مورد چارلی چاپلین می‌باشد که طبق آمار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پرفروش‌ترین آلبوم موسیقی پاپ تا به امروز در ایران می‌باشد.[۱] آلبوم حسرت نیز به علت پخش هم‌زمان نماهنگ آن در صدا و سیما به فروش و محبوبیت بالایی دست یافت، آلبوم برکت نیز به خاطر همکاری با مجموعه‌ای حرفه‌ای، به نسبت آثار گذشته‌اش، توانست در بین طرفداران حرفه‌ای‌تر، شوری بپا کند.

بی‌واژه نام یکی‌دیگر از آثار محمد اصفهانی است که در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۰ برابر با ۲ مه ۲۰۱۱ توسط شرکت نشر موسیقی ایران‌گام انتشار یافت، بی‌واژه در فضایی کاملاً جدید منتشر شد، بی‌واژه با نماهنگی درباره امام رضا همراه بوده که در این آلبوم منتشر شده‌است. شرکت پخش‌کننده آلبوم اعلام کرده‌است که در ۲ هفته اول انتشار این اثر ۲۰۰،۰۰۰ هزار نسخه از آن فروش رفته و آلبوم در بازار نایاب شده‌است و این برای محمد اصفهانی یک رکورد محسوب می‌شود.

اصفهانی در سال ۹۳ نیز آلبومی ۵ قطعه‌ای به نام شِکوه منتشر کرد که اشعار و غزلیات آن متعلق امام خمینی بود و آهنگسازهای آن‌ها نیز مجید اخشابی، علی‌رضا کهن‌دیری و پدرام کشتکار بود.

محمد اصفهانی از جمله چهره‌های موفق، مجرب و موجه موسیقی پاپ پس از انقلاب است. او به عنوان بهترین خواننده پاپ دهه ۸۰ از سوی مجله ترانه‌ماه، نشریه موسیقی پاپ ایران و به عنوان بهترین خواننده تیتراژ سال ۹۱ از طرف موسیقی ما به خاطر تیتراژ سریال یه تیکه زمین انتخاب شد.

محتویات

زندگینامه[ویرایش]

زندگی شخصی[ویرایش]

۱۳۴۵ تا ۱۳۷۳: اوایل زندگی تا شروع کار حرفه‌ای[ویرایش]

در سحرگاه روز ۱۴ تیر ماه سال ۱۳۴۵[۲] همزمان با میلاد پیامبر اکرم و امام جعفر صادق حوالی اذان صبح، محمدمهدی واعظی‌اصفهانی در خیابان ۱۷ شهریور تهران به دنیا آمد. پدر او اهل اصفهان بود و مادر او نیز متولد تهران بود. محمدمهدی تحصیلات ابتدایی را در دبستان علوی به پایان برد و در مسابقات قرآن قبل از انقلاب در رده نوجوانان مقام کسب کرد. به خاطر کسب مقام در مسابقات قرآن قرار شد به کویت اعزام شود که این سفر به خاطر مخالفت مادرش لغو شد. او از اوایل کودکی قرائت قرآن کریم را به سه روایت نزد اساتید وقت آموخته و از شیوه‌های مختلف این فن به ویژه شیوه مصطفی اسماعیل بهره‌مند شده‌است.[۳] محمدمهدی با شرکت در کنکور سراسری با رتبه ۱۷۸ به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران راه یافت و در سال ۱۳۷۶ فارغ‌التحصیل گردید.[۴]

ورود امام خمینی[ویرایش]

۱۲ بهمن ۱۳۵۷، مراسم استقبال از امام خمینی با حضور هزاران نفر از مردم سراسر ایران در بهشت زهرا تهران، در کنار مزار شهدای انقلاب اسلامی برگزار شد. در این مراسم تلاوت آیات قرآن کریم توسط محمد اصفهانی که توسط حمید شاهنگیان برای تلاوت قرآن هنگام ورود امام خمینی به فرودگاه مهرآباد انتخاب شد،[۵] که در آن زمان نوجوان بود، صورت گرفت.[۶][۷][۸][۹][۶][۱۰] گفته‌های زهرا شجاعی رئیس سازمان مشارکت زنان را از ۱۲ بهمن سال ۱۳۵۷ اینگونه است:

روزی که قرار بود امام وارد ایران شود، دوازدهم بهمن، کمیته‌ای برای استقبال اولیه از ایشان در فرودگاه شکل گرفت. کمیته، نمایندگانی از اقشار مختلف مردم را برای حضور در سالن فرودگاه انتخاب کرد. از میان دانشجویان نیز ۱۵۰ نفر انتخاب شدند، از هر دانشکده‌ای یک خانم و یک آقا انتخاب می‌شد. من هم به عنوان نماینده خانم دانشکده خودمان برای استقبال انتخاب شدم و مهندس علاقه‌مندان از میان آقایان، دانشجویان و دانش‌آموزان چون از نظر سنی از همه کوچکتر بودند، به بالکن برده شدند، اتفاقاً بالکن مشرف به سالن بود. اول قرآن توسط دکتر محمد اصفهانی‌واعظی که آن موقع ۷،۸ ساله بود، قرائت شد و بعد پیام دانشجویان اجرا شد. آنگاه سرود خمینی ای امام را دانشجویان و دانش‌آموزان اجرا کردند.

— [۱۱]
دخترخاله محمد اصفهانی[ویرایش]

مراسم روز جهانی بهداشت سال ۱۳۹۱ در حالی با اجرای محمد اصفهانی همراه بود که محمد اصفهانی پیش از اجرای برنامه خود، در سخنانی غیررسمی با تقدیر از تلاش‌های وزیر بهداشت، اظهار کرد:

خانم دستجردی به خانواده ما محبت بسیاری دارند و به من خیلی کمک کرده‌اند و در دوران بیماری مادرم نیز همراهی و کمک زیادی داشتند. ما نسبت فامیلی با خانم دکتر داریم و مادر بنده، خاله خانم وزیر بهداشت هستند.[۱۲]

این جملات اصفهانی با تشویق همراه با هیجان حضار مواجه شد.[۱۳] مرضیه وحید دستجردی اولین وزیر زن جمهوری اسلامی ایران،[۱۴] فرزند سیف‌الله وحید دستجردی رئیس پیشین هلال احمر است و الهه وحید دستجردی، رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس کلینیک دندانپزشکی خبرنگاران، نیز خواهر وزیر بهداشت است. مرضیه وحید دستجردی اگر چه در تهران متولد شده‌است اما خانواده او اصالتاً اصفهانی هستند.[۱۵]

زندگی حرفه‌ای[ویرایش]

۱۳۷۳ تا ۱۳۷۷: شروع کار حرفه‌ای[ویرایش]

اصفهانی را با بهره‌مندی از مکتب محمدرضا شجریان و علی جهاندار موسیقی ایرانی آموخت.[۱۶] او در سال ۱۳۷۳ به عنوان اولین تجربه کاری خود تیتراژ سریال آوای فاخته[۱۷] با ترانه سرایی ساعد باقری[۱۸] و کارگردانی بهمن زرین‌پور[۱۹] را به عنوان اولین تیتراژ اجرا کرد که از شبکه ۱ پخش شد،[۲۰][۲۱][۲۲] سپس از اساتیدی چون همایون خرم، فریدون شهبازیان و بابک بیات در زمینه تصنیف‌خوانی، ترانه و زیبایی‌شناسی در الحان موسیقی ملی ایران بهره‌برد.[۲۳] اصفهانی ابتدا با اجرای آثاری روی اشعار شعرای معاصر مانند فریدون مشیری و همچنین اجرای تیتراژ سریال، پا به عرصه خوانندگی گذاشت.[۲۴] با گذشت زمان و تغییرات عمده در سطح فرهنگی جامعه و ورود فرم‌های غربی با کلام فارسی، تیتراژ خوانی در سریال‌های ایرانی هویت دیگری یافته بود[۲۵] و خود، پله‌ای بود برای در چشم نگه داشتن هنرمندان عرصه پاپ. محمد اصفهانی در این عرصه جزء اولین‌ها بود و البته با تلاشی مضاعف، از این حیث نیز از دیگران عقب نماند.[۲۶] استفاده هوشمندانه از این نوع نگرش باعث می‌شد هر ترانه‌ای که برای سریال‌ها خوانده شود، بعد از ژایان آن در اولین اثر صوتی وی نیز منتشر گردد و با یک تیر دو نشان زده شود.[۲۷]

۱۳۷۷: آلبوم حسرت[ویرایش]
نوشتار اصلی: حسرت (آلبوم)

به جرات می‌توان گفت که محمد اصفهانی از قابل توجه‌ترین دستاوردهای سیاست فضای باز صدا و سیمای دهه هفتاد و هشتاد بود. حضور آهنگسازان جوان و تحصیل‌کرده در صدا و سیما، ارکسترهای خوب و همچنین ساده بودن ورود به جرگه هنرمندان صدا و سیما، باعث شد طیفی که زیر خاکستر عرف، در منازل خود به ساز زدن مشغول بودند حال با امکانات بیشتر، برون ده هنری قابل توجهی داشته باشند. استقبال از موج نو پاپ در بین مردم و علی‌الخصوص نسل جوان، باعث اقبال بعضی خوانندگان طیف سنتی نیز به این فرم شد. حاصل این همکاری‌ها در مورد محمد اصفهانی منجر به تولید آلبوم‌هایی همچون حسرت که در سال ۱۳۷۷[۲۸] توسط پیام اسلام[۲۹] منتشر شد، گردید[۳۰][۳۱] که به علت پخش همزمان ویدئوکلیپ آن در صدا و سیما به فروش و محبوبیت بالایی دست یافت. شرایط آسان برگزاری کنسرت و همچنین کمتر کپی‌شدن آثار صوتی نیز به جلوگیری از افت جذابیت نسل نو پاپ کمک می‌نمود. در ابتدا، صدا و سیما نیز، راسا، اقدام به انتشار تک‌ترانه‌های این نسل در مجموعه یک آلبوم می‌نمود که شاید سه، چهار اثر در آرشیوها موجود باشد.[۳۲]

۱۳۷۹: آلبوم تنها ماندم[ویرایش]
نوشتار اصلی: تنها ماندم

اصفهانی روند رو به رشد خود را مدیون بعضی اساتید موسیقی سنتی ایران نیز هست. بازخوانی آثار همایون خرم[۳۳][۳۴] در آلبوم تنها ماندم که در سال ۱۳۷۹ منتشر شد[۳۵] و ترانه‌های خاطره‌انگیزی همچون غوغای ستارگان[۳۶][۳۷] که البته با تنظیمی مدرسه‌ای ارائه شد، تلاشی بود که کفه ترازو را در مورد ریشه هنری وی (موسیقی سنتی) در مقایسه با آثار تولیدی موسیقی پاپ، برابر نگه دارد.[۳۸]

۱۳۸۱: آلبوم نون و دلقک[ویرایش]
نوشتار اصلی: نون و دلقک

در این میان نگاه به سبک‌های جدید، می‌توانست به مقبولیت یک خواننده در میان نسل کم سن‌تر کمک نماید. این نوع نگاه شاید باعث تولید اثر همچون نون و دلقک که در سال ۱۳۸۱[۳۹] منتشر شد، گردید.[۴۰] اثری که کلیپ تصویری آن روی تصاویری از هنرمند جاودان صحنه چارلی چاپلین[۴۱] باعث انتقادات فراوانی گردید ولی هر چه بود به معروفیت بیشتر برای خواننده اثر منتهی گشت.[۴۲] طبق آمار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این آلبوم پرفروش‌ترین آلبوم موسیقی پاپ تا به امروز در ایران شده‌است. همایون خرم و بابک بیات نیز در این آلبوم با اصفهانی همکاری داشتند.[۴۳]

۱۳۸۱ تا ۱۳۸۴: آلبوم برکت[ویرایش]
نوشتار اصلی: برکت (آلبوم)

آلبوم برکت البته به مدد تفکر بیشتر و از زاویه بهتر و همکاری با مجموعه‌ای حرفه‌ای، (به نسبت آثار سه سال گذشته‌اش) توانست در بین طرفداران حرفه‌ای‌تر، شوری بپا کند. اثری که در طیف آثار محمد اصفهانی در موسیقی سنتی و پاپ باعث ایجاد تلفیقی قابل قبول گردید. سبکی که فواد حجازی به نوعی از پایه‌گذاران آن بود.[۴۴] آلبوم برکت در مهر ۱۳۸۴ برابر با اکتبر ۲۰۰۵ انتشار یافت.[۴۵][۴۶] برای اولین بار نماهنگ در این آلبوم قرار داده شده که مربوط به قطعه باتو می‌باشد.[۴۷]

۱۳۸۴ تا ۱۳۹۰: آلبوم بی‌واژه[ویرایش]
نوشتار اصلی: بی‌واژه

بی‌واژه نام یکی‌دیگر از آثار اصفهانی است. این آلبوم در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۰ برابر با ۲ مه ۲۰۱۱ توسط شرکت نشر موسیقی ایران‌گام انتشار یافت.[۴۸][۴۹] در آلبوم بی‌واژه آهنگ‌سازان جوان و خلاقی هم‌چون پویا نیک‌پور، تویجان آتابای، پدرام کشت‌کار[۵۰] و آهنگسازانی هم چون پوریا حیدری، علی‌رضا کهن‌دیری و آریا عظیمی‌نژاد حضور دارند. ترانه‌ها نیز توسط ترانه‌سرایان معروف کشور چون اهورا ایمان، ترانه مکرم، مرجان محمدی، عبدالجبار کاکایی، رویا میرفخرایی و علی معلم سروده شده‌است.[۵۱] بی‌واژه آخرین آلبوم محمد اصفهانی در فضایی کاملاً جدید منتشر شد.[۵۲] دقت اصفهانی در تدارکات این آلبوم قابل توجه است. ضبط چند اثر در استانبول ترکیه[۵۳] و استفاده از آنسامبل‌های زهی ترک که تکنیک‌شان زبانزد است، کیفیت ضبط و نهایی‌سازی و همچنین همکاری با چند نوازنده ترک از این نکات است. قطعات ترکی استانبولی است که همه‌شان ساخته تویجان نیازی آهنگساز با ذوق ترک است که به همراه تیمش قطعاتی چون غم دوری، اگه باشی و فردای پنهانی را آهنگسازی کرده‌است.[۵۴] در این آلبوم دو قطعه نیز از تیتراژ دو سریال رستگاران و شکرانه به عاریت گرفته شده‌است که این نیز در خور توجه است.[۵۵][۵۶] بی‌واژه با نماهنگی درباره امام رضا همراه بوده که در این آلبوم منتشر شده‌است.[۵۷] شرکت پخش کننده آلبوم اعلام کرده‌است که در ۲ هفته اول انتشار این اثر ۲۰۰،۰۰۰ هزار نسخه از آن فروش رفته و آلبوم در بازار نایاب شده‌است و این برای محمد اصفهانی یک رکورد محسوب می‌شود.[۵۸] محمد اصفهانی خود در مورد این آلبوم این گونه می‌گوید:

«این آلبوم با سبکی متفاوت با همکاری ۱۵ نفر از نوازنده‌های ترکیه‌ای صورت می‌گیرد که دو نوازندهٔ کلارینت و گیتار برقی این گروه از بزرگترین نوازنده‌های بین‌المللی هستند که تا به حال برای هیچ خواننده ایرانی ننواخته‌اند.»[۵۹]

او در مورد نام این آلبوم و وقفه‌ای که ایجاد شد این گونه می‌گوید:

«چون خیلی از حرف‌هایی را که باید می‌زدیم، بی‌واژه گفته‌ایم دیگر! این وقفه عوامل زیادی داشت که خیلی‌هایش دست من نبود. واقعاً قصد نداشتم فاصله‌ام با مخاطب تا این حد زیاد بشود ولی شد. اگر از من بپرسید که پنج سال دیر نیست؟ جواب می‌دهم چرا، واقعاً دیر است.»[۶۰]

این نیز گفتنی است که قرار بود بی‌واژه در اسفند ۱۳۸۹ منتشر شود و روی پوسترها و ویدئوهای تبلیغاتی این تاریخ ثبت شده بود ولی به دلیل فراهم نشدن تيراژ لازم برای توزيع مرحلهٔ اول، به تأخیر افتاد و انتشار آن به سال جدید یعنی ۱۳۹۰ مؤکول شد.[۶۱]

۱۳۹۳: آلبوم شکوه[ویرایش]
نوشتار اصلی: شکوه (آلبوم محمد اصفهانی)

شِکوه، چهاردهمین آلبوم محمد اصفهانی است که در شامگاه ۱۱ خرداد ۱۳۹۳ در برج میلاد، همزمان با بیست و پنجمین سالگرد ارتحال امام خمینی رونمایی شد. در این آلبوم ۵ قطعه غزل موجود است که همه آنها از غزل‌‌های امام خمینی می‌باشد.[۶۲] [۶۳] [۶۴] این ۵ قطعه قاب، ديدار، سراب، ابر و ماهيا نام دارند که در قالب پکيجی با دو ديسک ارائه می‌شود که حاوی يک سی‌دی صوتی و يک دی‌وی‌دی تصويری که شامل کليپ ترانه‌ها است. آهنگ‌ ترانه‌های قاب و سراب را علی‌رضا کهن‌دیری، ديدار و ابر را مجید اخشابی و ماهيا را پدرام کشتکار آهنگ‌سازی کرده‌اند. [۶۵]

کنسرت‌ها[ویرایش]

نوشتار اصلی: کنسرت‌های محمد اصفهانی
کنسرت با رهبری پویا نیکپور[ویرایش]
نوشتار اصلی: کنسرت محمد اصفهانی با رهبری پویا نیکپور

محمد اصفهانی در کنسرت خود با گرامیداشت یاد و خاطرات بزرگان عرصه موسیقی کشور در سالن همایش‌های برج میلاد تهران به روی صحنه رفت. محمد اصفهانی به رهبری ارکستر پویا نیک‌پور و میزبانی موسسه آوای هنری پنجشنبه ۱۳ تیر ماه ۱۳۹۲[۶۶][۶۷] در دو سانس ۱۸:۰ و ۲۱:۳۰،[۶۸] در شبی که میزبان هنرمندانی همچون رضا صادقی، پدرام کشتکار، آریا عظیمی‌نژاد و روزبه بمانی بود، با گرامیداشت یاد و خاطرات هنرمندانی همچون جلیل شهناز، محمد نوری، همایون خرم و بابک بیات به اجرای برنامه پرداخت.[۶۹][۷۰] کنسرت محمد اصفهانی همزمان شده بود با شب تولد این خواننده بزرگ ایرانی. پس از اجرای آخرین سانس کنسرت در پشت صحنه با حضور اعضای ارکستر و مهمانان برنامه جشن تولدی برای محمد اصفهانی برگزار شد.[۷۱] حسرت، آفتاب مهربانی، ملا ممد جان، دل بردی از من به یغما، سیاه و سپید و ولایت عشق از جمله آثاری بودند که در این قطعه تلفیقی برای مخاطبان اجرا شد.[۷۲]دلواپسی، نون و دلقک، آسیمه‌سر، تیتراژ سریال تکیه بر باد و من و دریا قطعات دیگری بودند که در کنسرت ۱۳ تیرماه محمد اصفهانی اجرا شدند.[۷۲][۷۳][۷۴] یکی از نکات قابل توجه این کنسرت این است که اصفهانی برای اولین بار قطعه جدایی را به صورت زنده اجرا کرد. این آهنگ یکی از آثار بابک بیات است و بابک صحرایی هم ترانه آن را سروده که پیش از این توسط یکی از خواننده‌های قدیمی ایرانی یعنی معین، خوانده شده‌است.[۷۵] بابک صحرایی در صفحه شخصی‌اش در فیس‌بوک درباره این اجرا نوشت: «این اجرا با رضایت قلبی من، خانواده استاد بابک بیات و معین همیشه بزرگ انجام شد. به دعوت دکتر محمد اصفهانی با وجود مشغله کاری فراوان در سانس اول کنسرت نیز حضور پیدا کردم و محمد اصفهانی بسیار زیبا و دلنشین این قطعه را اجرا کرد. محمد اصفهانی جدا از آن که یکی از بهترین و تواناترین خواننده‌های تاریخ موسیقی ایران است یکی از شریف‌ترین و اصیل‌ترین هنرمندان این سرزمین است.»[۷۶][۷۷]

کنسرت با رهبری میثم مروستی[ویرایش]
نوشتار اصلی: کنسرت محمد اصفهانی با رهبری میثم مروستی

کنسرت محمد اصفهانی به سرپرستی میثم مروستی و با حضور ۴۰ نوازنده از بهترین نوازنده‌های ایران و ترکیه[۷۸] توسط موسسه آوای هنر در ۱۳ و ۱۴ مرداد ۸۹[۷۹]در تالار وزارت کشور برگزار شد.[۸۰] اولین شب کنسرت در حالی برگزار شد که با یک ساعت تاخیر، در ساعت ۲۲ آغاز شد[۸۰] و ضعف صدابرداری و ناهماهنگی گروه در اجرای قطعات مشهود بود. در اواسط اجرای چند قطعهٔ ابتدایی بارها صداهای گوش خراشی به خاطر ضعف صدابرداری به گوش می‌رسید که کلاً صدای بعضی از سازها هم قطع شده بود، صدابرداری آنقدر پرایراد و فاجعه بود که بعضی از نوازندگان مخصوصا مروستی و حتی اصفهانی در کارشان دچار اشکال و ناهماهنگی شدند و مخصوصا در قطعات ابتدایی بارها فالش زدند و فالش خواندند و از ریتم انداختند که البته همهٔ این اشکالات با توجه به مشکلات صدابرداری و استرس گروه قابل توجیه بود. در این کنسرت اصفهانی گلچینی از آلبوم‌های قبلی اش بعلاوهٔ ترانهٔ محمد سامی یوسف را به زبان انگلیسی و عربی اجرا کرد،[۸۱] که قبل از اینکه اصفهانی آخرین قطعه را اجرا کند، مردم از او خواستند که ترانه گل گلدون را بخواند که وی نیز با مشورت کردن با نوازندهٔ کیبوردش، تصمیم گرفت این ترانه را بدون تمرین و بداهه اجرا نماید که بعد از شروع نواختن کیبورد کم‌کم نوازنده‌های دیگر سازها هم شروع به نواختن کردند و این آهنگ بصورت کاملاً بداهه توسط اعضای گروه اجرا شد. آخرین ترانهٔ اجرا شده توسط اصفهانی ترانهٔ ای ایران ای مرز پرگوهر بود که مردم به احترام این ترانه از صندلی‌ها برخاستند[۸۲] که در هر دو قطعهٔ پایانی مردم با او همخوانی کردند.[۸۳]

اصفهانی و گروهش برخلاف اجرای شب اول، توانستند شب دوم را با موفقیت به پایان برسانند، در این کنسرت همایون خرم استاد موسیقی حضور داشت که بارها اصفهانی از او قدردانی کرد و حتی او را بر روی صحنه دعوت کرد و در حرکتی عجیب با اصرار او را در دو بار اجرای امشب در سر شوری دارم[۸۰] در کنار خود نشاند تا حق شاگردی را به جای آورد که خرم در صحبتی که بر روی صحنه انجام داد از اصفهانی تشکر کرد و گفت: «صدای دکتر اصفهانی بسیار خوب است و جلای دیگری به کارها می‌دهد، تنظیم و اداره ارکستر توسط مروستی هم خیلی خوب انجام شد.»[۸۴]محمد اصفهانی در مورد کنسرتش در تهران می‌گوید: «در کنسرت امسال که در ۱۴ و ۱۵ مرداد بعد از چهار سال برگزار می‌شود، ۱۴ قطعه از قطعات آلبوم‌های قبلی ام اجرا خواهد شد. همچنین در این کنسرت یک قطعه از سامی یوسف که خیلی به حسم نزدیک است به زبان انگلیسی و عربی اجرا خواهم کرد.»[۸۵]

کنسرت در ۲۹‌مین جشنواره موسیقی فجر[ویرایش]

محمد اصفهانی در ۲۶ بهمن ۱۳۹۲ در ۲۹‌مین جشنواره موسیقی فجر در تالار وحدت در دو سانس و در ساعت‌های ۱۸:۱۵ و ۲۱ کنسرت موسیقی برگزار نمود.[۸۶][۸۷] او قطعاتی از آخرین آلبومش یعنی بی‌واژه اجرا نمود.[۸۸]

جایزه‌ها و افتخارات[ویرایش]

نشان فرهنگ و هنر بنیاد آکادمیک جهانی پرفسور یلدا[ویرایش]

سومین جایزه بنیاد آکادمیک جهانی پرفسور یلدا در دانش پزشکی در تاریخ ۹ آبان ۹۱ در شش رده به برگزیدگان اهدا شد. این مراسم که هر ساله در اختتامیه کنگره بین‌المللی تازه‌ترین دستاوردهای پژوهش در دانش پزشکی برگزار می‌شود، شب گذشته با حضور پروفسور علیرضا یلدا، دکتر مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت، دکتر باقر لاریجانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر رنجبر، رئیس بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور دکتر علیرضا یلدا و جمعی دیگر از استادان و محققان برجسته کشور در سالن ابن سینای دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد. دکتر محمد اصفهانی برای نخستین‌بار برندهٔ جایزه بخش فرهنگ و هنر بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور یلدا شد.[۸۹][۹۰][۹۱]

مجله ترانه‌ماه[ویرایش]

انتخاب بهترین‌های دهه ۸۰ موسیقی پاپ ایران، یک پروژهٔ بزرگ و پیچیده بود که روند اجرایی آن، از ابتدای سال ۹۰ و با حضور نویسندگان و کارشناسان مجله ترانه‌ماه آغاز شد.[۹۲] بهترین‌های دههٔ ۸۰ موسیقی پاپ ایران در ۲۲ رشته مختلف، شامل: بهترین خواننده، ترانه سرا، آهنگساز، تنظیم کننده اُرکسترال، تنظیم کننده مُدرن، نوازنده، گروه موسیقی، آلبوم، قطعه، قطعهٔ پاپ- سنتی، قطعهٔ مناسبتی، قطعهٔ لایت آرام، قطعهٔ شاد، خواننده تیتراژ تلویزیونی، خواننده فیلم سینمایی، بهترین کنسرت، مهندسی صدا، رسانه موسیقی و تهیه کننده، برگزیده خواهند شد. ضمن اینکه محبوب‌ترین «خواننده» و «قطعه» دهه و چهره برتر موسیقی پاپ ایران در دههٔ ۸۰ نیز از انتخاب‌های ویژهٔ این رأی گیری تخصصی موسیقی پاپ خواهد بود.[۹۳] انتخاب بهترین‌های موسیقی پاپ ایران در دههٔ ۸۰ به صورت رأی گیری تخصصی موسیقایی و با حضور ۸۰ نفر از فعالان عرصهٔ موسیقی پاپ ایران اعم از خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز، نوازنده، تنظیم کننده، تهیه کننده و اهالی رسانه صورت گرفته است. این نظرسنجی در چند مرحله و با انتخاب باز هنرمندان و کارشناسان موسیقی و در مرحله پایانی با انتخاب هیات داوران نهایی به نتایج که زیر منجر شد.[۹۴] هیات نهایی داوری را این افراد تشکیل می‌دادند: دکتر سیمون آیوازیان (پدر گیتار کلاسیک ایران و عضو شورای پاپ دفتر موسیقی وزارت ارشاد)، تورج شعبانخانی (آهنگساز و خواننده پیشکسوت موسیقی)، اکبر آزاد (ترانه‌سرا و آهنگساز)، ناصر فرهودی (مدیر استدیو پاپ، مهندس صدا و میکس و مسترینگ)، مسعود جاهد (استاد موسیقی سنتی و نوازنده نی)، رضا مهدوی (موزیسین و رئیس مرکز موسیقی حوزه هنری)، علیرضا میرعلی‌نقی (مورخ، محقق و منتقد موسیقی) و سامان احتشامی (مدرس و نوازنده پیانو).[۹۴] بهترینهایی که محمد اصفهانی در آنها حضور دارد به عبارت زیر است:[۹۵]

  • بهترین قطعه پاپ‌سنتی:
  1. آسیمه‌سر از آلبوم نون و دلقک محمد اصفهانی
  • قطعه هیت دهه:
  1. گل هیاهو از فریدون آسرایی و نون و دلقک از محمد اصفهانی
  2. وایسا دنیا رضا صادقی و منو ببخش ناصر عبداللهی
  • بهترین خواننده:
  1. محمد اصفهانی
  2. رضا صادقی
  3. مانی رهنما و احسان خواجه‌امیری

موسیقی ما[ویرایش]

شامگاه نهم تیرماه مراسم تجلیل از برگزیدگان نخستین جشن سالانه موسیقی ما با حضور خیل هنرمندان و برخی از هنرمندان در تالار وحدت تهران برگزار شد. برگزیدگان نظر سنجی مردمی و کارشناسی موسیقی ما با حضور علاقه‌مندان به موسیقی و برخی هنرمندان مشخص شدند. در این مراسم که اجرای آن بر عهده احسان علیخانی بود[۹۶] از عبدالوهاب شهیدی و کیخسرو پورناظری تجلیل شد و برگزیدگان بخش‌های مختلف موسیقی نیز تقدیر شدند.[۹۷] محمد اصفهانی در نخستین جشن سالانه سایت موسیقی ما موفق به دریافت تندیس بهترین تیتراژ تلویزیونی سال ۹۱ به انتخاب کارشناسان شد،.[۹۸][۹۹] این تیراژ متعلق به تیتراژ سریال یه تیکه زمین است و در بخش مردمی نیز قطعه واسه آبروی مردمت بجنگ اثر مشترک فرزاد فرزین و محسن چاووشی برگزیده شد.[۱۰۰][۱۰۱] ترانه‌سرای قطعه یه تیکه زمین، این قطعه بسیار زیبا و تأمل برانگیز از روزبه بمانی است و موسیقی و آهنگسازی آن نیز توسط علیرضا کهن‌دیری ساخته شده است.[۱۰۲]محمد اصفهانی بعد از دریافت جایزه خود گفت:

امروز بسیار خوشحالم که در حضور همایون شجریان که به حق گرانقدری را از پدرش وام گرفته از استاد عبدالوهاب شهیدی تقدیر شد. اما امروز چقدر جای خالی استاد حسین خواجه‌امیری در این مراسم خالی است که امیدوارم هرجا هستند تندرست و سلامت باشند و باز تشکر می‌کنم از روزبه بمانی و علیرضا کهن‌دیری که امشب با افتخار جایزه‌ام را به آن‌ها تقدیم می‌کنم.[۱۰۳][۱۰۴]

ساعت ۲۵[ویرایش]

ساعت ۲۵ عنوان یکی از برنامه‌های تلویزیون است که از فروردین ۹۲ پخش آن با محوریت موسیقی از شبکه تهران آغاز شد. این برنامه هر شب حدود ساعت سی دقیقه بامداد به روی آنتن شبکه تهران می‌رود.[۱۰۵] ساعت ۲۵ از ابتدای تابستان نسبت به برگزاری نظرسنجی انتخاب بهترین تیتراژ تلویزیونی اقدام کرد که با استقبال اهالی موسیقی و طرفداران همراه شد و هنوز هم در جریان است. تهیه کننده برنامه ساعت ۲۵؛ محمود محمودی در مورد نظرسنجی این گونه توضیح می‌دهد: ما ابتدا از بین ۲۷۳ تیتراژ تلویزیونی، ۱۰۰ تیتراژ را انتخاب کردیم و تا ابتدای ماه مبارک رمضان ۵۰ تیتراژ از این مجموعه به انتخاب مردم به مرحله دوم راه پیدا کردند. پس از عید فطر تا پایان تابستان مرحله دوم با ۵۰ تیتراژ پیگیری شد و نهایتاً مردم به ۸ تیتراژ بیشترین رای را دادند[۱۰۶] و ۴۲ اثر نیز از این رقابت کنار رفت.[۱۰۷] از ۱۰۰ تیتراژ انتخابی توسط خود برنامه ۱۱ تیتراژ آن متعلق به محمد اصفهانی است[۱۰۵] و در مرحله نهایی نظرسنجی به آرای مردمی، از ۸ تیتراژ انتخابی یکی از آن متعلق به محمد اصفهانی به نام تیتراژ ارمغان تاریکی می‌باشد.[۱۰۸][۱۰۹] لیست ۸ تیتراژ این نظرسنجی به ترتیب حروف الفبا، به اتفاق زیر است:[۱۱۰][۱۰۷][۱۱۱]

تقدیر سیاوش قمیشی[ویرایش]

سیاوش قمیشی خواننده محبوب ایرانی در مصاحبه‌ای با شبکه پی‌ام­سی، محمد اصفهانی را بهترین خواننده مرد ایرانی و بهترین خوانندهٔ زن را گوگوش، بهترین رپر هیچ کس و بهترین تنظیم کننده سیروان خسروی معرفی کرد.[۱۱۲][۱۱۳][۱۱۴][۱۱۵]

ترانه‌شناسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: ترانه‌شناسی محمد اصفهانی

آلبوم‌های استودیویی[ویرایش]

تمام آلبوم­های محمد اصفهانی ۱۳ آلبوم است که از این میان سه آلبوم تنهاترین سردار، ولایت عشق و اخراجی‌ها به ترتیب موسیقی متن سریالهای تنهاترین سردار، ولایت عشق و فیلم سینمایی اخراجی‌ها می‌باشد که با آهنگساز آنها به ترتیب مجید انتظامی، بابک بیات، فریدون شهبازیان مشترک می‌باشد و تماماً متعلق به محمد اصفهانی نمی‌باشد. در خردادماه ۱۳۹۳ آلبوم تازه‌ای با نام شِکوه منتشر کرد.[۱۱۶] فهرست این آلبوم‌ها به عبارت زیر است:[۱۱۷][۷۶][۱۱۸][۱۱۹][۱۲۰][۱۲۱][۱۲۲]

ردیف نام آلبوم تاریخ انتشار ناشر آلبوم توضیحات
۱ تنهاترین سردار ۱۳۷۵ سروش موسیقی متن سریال تنهاترین سردار با آهنگسازی مجید انتظامی
۲ گلچین ۱۳۷۶ سروش اولین آلبوم استودیویی مستقل
۳ حسرت ۱۳۷۷ پیام اسلام دومین آلبوم استودیویی مستقل
۴ فاصله ۱۳۷۸، زمستان پیام اسلام سومین آلبوم استودیویی مستقل
۵ ولایت عشق ۱۳۷۹ سروش موسیقی متن سریال ولایت عشق با آهنگسازی بابک بیات
۶ النور ۱۳۷۹[۱۲۳] سروش مجموعه ادعیه، مناجات و تواشیح به همراهی عباس سلیمی
۷ تنها ماندم ۱۳۷۹، دی پیام اسلام آلبوم باسازی‌­شده از هفت اثر خاطره‌­انگیز و ماندگار با آهنگسازی همایون خرم
۸ ماه غریبستان ۱۳۸۰، شهریور هم‌آواز آهنگ آلبومی درباره‌ٔ حضرت علی
۹ نون و دلقک ۱۳۸۱ ایران‌گام به گفته وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پرفروش‌ترین آلبوم موسیقی پاپ تا به امروز است.
۱۰ هفت سین ۱۳۸۱ مشکات مجموعهٔ هفت اثر کلاسیک ایرانی به آهنگ‌سازی کامبیز روشن‌روان
۱۱ برکت ۱۳۸۴، مهر هم‌آواز آهنگ -
۱۲ اخراجی‌ها ۱۳۸۶، فروردین ایران‌گام موسیقی متن فیلم سینمایی اخراجی‌ها به آهنگسازی فریدون شهبازیان
۱۳ حضور ۱ ۱۳۸۶، ۸ دی هم‌آواز آهنگ اولین آلبوم تصویری از کنسرت باغ غدیرِ اصفهان به رهبری بهروز صفاریان[۱۲۴]
۱۴ حضور ۲ ۱۳۸۹، خرداد هنر اول دومین آلبوم تصویری از کنسرت سالن میلادِ تهران به رهبری پویا نیک‌پور [۱۲۵]
۱۵ بی‌واژه ۱۳۹۰، ۱۲ اردیبهشت ایران‌گام -
۱۶ شِکوه ۱۳۹۳، ۱۱ خرداد[۱۲۶] موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی مجموعه ۵ قطعه از غزلیات امام خمینی

تیتراژ فیلم و سریال[ویرایش]

ابتدای سال‌های دهه۷۰ بود که بار دیگر ساخت موسیقی با کلام تیتراژ آغاز شد و خوانندگان جدیدی از دل همین تیتراژها به جامعه موسیقی معرفی شدند که از جمله آنها می‌توان از محمد اصفهانی به عنوان خواننده تیتراژ سریال پهلوانان نمی‌میرند به آهنگسازی بابک بیات یاد کرد.[۱۲۷] این خواننده به خواندن موسیقی تیتراژ سریال‌های مختلف پرداخته که باعث جذابیت بیشتر برای سریال‌ها شده است. از جمله این سریال‌ها می‌توان از: سریال تنهاترین سردار، سریال پهلوانان نمی‌میرند،[۱۲۸] سریال شکرانه،[۱۲۹] سریال ولایت عشق،[۱۳۰] سریال تا ثریا،[۱۳۱] سریال آوای فاخته،[۱۳۲] سریال تکیه بر باد،[۱۳۳] سریال رستگاران،[۱۳۴] سریال یه تیکه زمین،[۱۳۵] سریال وفا،[۱۳۶] سریال زیر هشت،[۱۳۷] سریال معصومیت از دست رفته،[۱۳۸] سریال ارمغان تاریکی،[۱۳۹] سریال ستاره سهیل،[۱۴۰] سریال آخرین دعوت،[۱۴۱] سریال آتش و شبنم[۱۴۲] و ... نام برد.[۱۴۳] آنونس فیلم سینمایی بوسیدن روی ماه به کارگردانی همایون اسعدیان و به تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی با ترانه‌ای درباره مادران ایرانی ساخته شده‌است که ترانه آن با صدای محمد اصفهانی، دکلمه نگار جواهریان و سرودهٔ عبدالجبار کاکایی است و موسیقی آن را آریا عظیمی‌نژاد ساخته است.[۱۴۴] این همکاری مشترک هنرمندان سرشناس ایرانی عاشقانه‌ای برای مادران ایرانی است و به این ترتیب برای نخستین بار تجربه‌ای بدیع در ساخت آنونس یک فیلم اتفاق می‌افتد.[۱۴۵] سریال باب‌المراد سریالی به کارگردانی فهد میری است پیرامون زندگی امام جواد امام نهم مسلمانان شیعه، که محمد اصفهانی به عنوان خواننده تیتراژ اول در این سریال همکاری می‌کند.[۱۴۶] متن این تیتراژ شعری به زبان عربی از شاعر عرب، فیصل دویسان است.[۱۴۷][۱۴۸]

تک‌آهنگ‌ها[ویرایش]

غم غفلت[ویرایش]

محمد اصفهانی تا به امروز نزدیک به ۷۰ تک آهنگ منتشر کرده است؛[۱۴۹] او در مهر ۹۱ ترانه غم غفلت را منتشر نمود که به آهنگسازی بهروز صفاریان و شاعری بیدل دهلوی در استودیوی شخصی بهروز صفاریان ضبط شده بود.[۱۵۰][۱۵۱][۱۵۲][۱۵۳] خود محمد اصفهانی در مورد این ترانه این‌گونه می‌گوید:

آواز غم غفلت را که با همراهی دوست خوب و همکارم بهروز صفاریان؛ بر غزل تابناک شاعر بزرگ؛ بیدل دهلوی در استوديوی بهروز اجرا نمودم، پيشکش می‌کنم به پيشگاه اسوه و نمونهٔ اخلاق و محبت و جذب؛ يعنی پيامبر گرامی اسلام. اين اثر؛ وصف‌الحال اين روزهای کسی است که متاسفانه فقط نامش شبيه به محمد مصطفی است و درد دل اوست با هم‌وطنانش.

زائر بهار[ویرایش]

او در اسفند ۹۱ برای نوروز ۹۲ تک‌آهنگ زائز بهار را منتشر کرد.[۱۵۵][۱۵۶] شعر این ترانه از شعر‌های حافظ شیرازی است که علاوه بر حال و هوای نوروزی، گذری هم بر حرم امام رضا و زائران آن بارگاه مطهر دارد.[۱۵۷]

امیر میخانه[ویرایش]

اصفهانی در رمضان و مرداد ۹۲ تک‌آهنگ امیر میخانه را که برای حضرت علی خوانده بود به رئیس‌جمهور حسن روحانی تقدیم کرد.[۱۵۸] شاعر این آهنگ میرزا حبیب خراسانی و آهنگ‌ساز آن نیز محمدرضا چراغعلی است.[۱۵۹]

رزین کلاه[ویرایش]

اصفهانی در ۱۲ بهمن ۹۲ ترانه زرین کلاه را که توسط خود آهنگسازی شده و با سنتور و تنظیم مجید اخشابی درست شده را منتشر نمود.[۱۶۰][۱۶۱] [۱۶۲][۱۶۳]

وصل و هجران[ویرایش]

اصفهانی باز برای نوروز و این بار در سال ۹۳ تک‌آهنگ دیگری به نام وصل و هجران را در ۱۲ اسفند ۹۲ منتشر نمود. او این قطعه را سال‌ها پیش در استودیو پژواک ضبط نموده‌بود. صدابرداری اثر از مهدی اردستانی، سنتور از مجید اخشابی، تنبک آن نیز از همایون شجریان بود و اشعار آن نیز از مولانا بود.[۱۶۴][۱۶۵][۱۶۶][۱۶۷][۱۶۸]

بهانهٔ تو[ویرایش]

بهانهٔ تو یا یاد تو، نام ترانه‌ای دیگر از اصفهانی است که با موسیقی غلام‌رضا صادقی و شعر سیاوش انور در خرداد ۱۳۹۳ منتشر شد.[۱۶۹] نماهنگ تصویری این آهنگ، با نام یاد تو نیز در سالروز ولادت امام مهدی در صدا و سیما رونمایی شد.[۱۷۰][۱۷۱][۱۷۲][۱۷۳][۱۷۴]

سفر[ویرایش]

سفر نام یکی دیگر از تک‌آهنگ‌های اصفهانی است که در ۲۰ مهر ۱۳۹۳ از وب‌گاه رسمی ایشان منتشر شد. شعر آن از فیض کاشانی بوده و آهنگسازی آن نیز از خود محمد اصفهانی است.[۱۷۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. محمد تبریزی. «جاودانگی نغمه‌های بیات و خرم با صدای اصفهانی»(فارسی)‎ (PDF). وبگاه شخصی محمد اصفهانی، ۱۲ مرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  2. «بیوگرافی محمد اصفهانی»(فارسی)‎. وبگاه شخصی محمد اصفهانی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  3. «بیوگرافی محمد اصفهانی»(فارسی)‎. وبگاه بیتوته. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  4. «بیوگرافی محمد اصفهانی»(فارسی)‎. وبگاه شخصی محمد اصفهانی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  5. محمد تبریزی. «جاودانگی نغمه‌های بیات و خرم با صدای اصفهانی»(فارسی)‎ (PDF). وبگاه شخصی محمد اصفهانی، ۱۲ مرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ قرآن خواندن محمد اصفهانی در کنار امام خمینی (ره) +فیلم، نشریه اینترنتی نوجوان‌ها.
  7. قطعه ویدئوی دکتر اصفهانی سال ۵۷ ورود امام خمینی به ایران، آپارات - سرویس اشتراک ویدیو.
  8. عکس/قرآن خواندن محمد اصفهانی در کنار امام (ره)، پایگاه اطلاع رسانی رجا.
  9. قرآن خواندن محمد اصفهانی در کنار امام خمینی (ره)، آپارات - سرویس اشتراک ویدیو.
  10. قرآن خواندن محمد اصفهانی در کنار امام خمینی (ره)، یوتیوب.
  11. «بیوگرافی محمد اصفهانی»(فارسی)‎. وبگاه بیتوته. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  12. «محمد اصفهانی و نسبت فامیلی با وزیر بهداشت»(فارسی)‎. خبرگزاری ایسنا، سه‌شنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  13. نسبت فامیلی خواننده پاپ با وزیر بهداشت، برترین‌ها.
  14. با رای اعتماد مجلس؛ مرضیه وحید دستجردی اولین وزیر زن بعد از انقلاب اسلامی شد، خبرگزاری فارس.
  15. «محمد اصفهانی و نسبت فامیلی با وزیر بهداشت»(فارسی)‎. خبرگزاری ایسنا، سه‌شنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  16. «بیوگرافی محمد اصفهانی»(فارسی)‎. وبگاه شخصی محمد اصفهانی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  17. تیتراژ سریال آوای فاخته، خانه تیتراژ ایران.
  18. زندگینامه ساعد باقری، مرکز موسیقی و سرود صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
  19. تیتراژ سریال آوای فاخته، آرتاکاوا - نسل آینده اینجاست.
  20. محمد تبریزی. «جاودانگی نغمه‌های بیات و خرم با صدای اصفهانی»(فارسی)‎ (PDF). وبگاه شخصی محمد اصفهانی، ۱۲ مرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  21. آوای فاخته، سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان.
  22. محمد اصفهانی-اوای فاخته، آپارات - سرویس اشتراک ویدیو.
  23. محمد تبریزی. «جاودانگی نغمه‌های بیات و خرم با صدای اصفهانی»(فارسی)‎ (PDF). وبگاه شخصی محمد اصفهانی، ۱۲ مرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  24. غلبه تیتراژها بر موسیقی متن، موسیقی ایرانیان.
  25. زینب مرتضایی فرد. «گزارشی از ماندگاری برخی تیتراژها: غلبه تیتراژها بر موسیقی متن»(فارسی)‎. موسیقی ایرانیان، یکشنبه، مرداد ۶, ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  26. سریال، آخرش خوشه: تیتراژ سریال‌ها نقطه عطفی در کارنامه بسیاری از خوانندگان است، ایران ناز.
  27. الف. خوزستانی. «بررسی اثر آلبوم «بی‌واژه» محمد اصفهانی: یادداشتی بر یک صعود و سقوط»(فارسی)‎. موسیقی ما، سایت خبری‌تحلیلی موسیقی ایران، دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  28. آلبوم حسرت، موزیکانه.
  29. آلبوم حسرت، بییپ تونز.
  30. آلبوم حسرت، ایران سانگ.
  31. آلبو حسرت، ویکی صدا.
  32. الف. خوزستانی. «بررسی اثر آلبوم «بی‌واژه» محمد اصفهانی: یادداشتی بر یک صعود و سقوط»(فارسی)‎. موسیقی ما، سایت خبری‌تحلیلی موسیقی ایران، دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  33. گالری موزیک، وبگاه استاد همایون خرم.
  34. یادگار «ابوالحسن صبا» آخرین نت زندگیش را نواخت، رادیو ایران.
  35. آلبوم ماندگار تنها ماندم، موزیکانه.
  36. خالق «تو ای پری کجایی ؟» در کافه خبر / پرسش‌های خود را مطرح کنید، پایگاه خبری، تحلیلی میرملاس نیوز.
  37. استاد همایون خرم درگذشت، خبر آنلاین.
  38. الف. خوزستانی. «بررسی اثر آلبوم «بی‌واژه» محمد اصفهانی: یادداشتی بر یک صعود و سقوط»(فارسی)‎. موسیقی ما، سایت خبری‌تحلیلی موسیقی ایران، دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  39. آلبوم ماندگار نون و دلقک، موزیکانه.
  40. آلبوم نون و دلقک، موزیکانه.
  41. نماهنگ دلقک از محمد اصفهانی، آپارات.
  42. الف. خوزستانی. «بررسی اثر آلبوم «بی‌واژه» محمد اصفهانی: یادداشتی بر یک صعود و سقوط»(فارسی)‎. موسیقی ما، سایت خبری‌تحلیلی موسیقی ایران، دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  43. محمد تبریزی. «جاودانگی نغمه‌های بیات و خرم با صدای اصفهانی»(فارسی)‎ (PDF). وبگاه شخصی محمد اصفهانی، ۱۲ مرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  44. الف. خوزستانی. «بررسی اثر آلبوم «بی‌واژه» محمد اصفهانی: یادداشتی بر یک صعود و سقوط»(فارسی)‎. موسیقی ما، سایت خبری‌تحلیلی موسیقی ایران، دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  45. Barekat Mohammad Esfahani، Amazon.
  46. آلبوم برکت، بییپ تونز.
  47. نماهنگ باتو با صدای محمد اصفهانی، آپارات.
  48. آلبوم بی واژه از محمد اصفهانی، آی‌تیونز.
  49. آلبوم بی­واژه، موسیقی ما :: سایت خبری - تحلیلی موسیقی ایران.
  50. «آلبوم بی‌واژه از محمد اصفهانی منتشر می‌شود»(فارسی)‎. مجله موسیقی ملودی، اردیبهشت 12, 1390. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  51. مهناز تقی‌زاده. «دانلود تیزر تصویری و دموی این آلبوم از موسیقی ایرانیان: آلبوم «بی‌واژه» با صدای محمد اصفهانی منتشر شد»(فارسی)‎. موسیقی ایرانیان، یکشنبه، اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  52. سمیه قاضی‌زاده. «آلبوم بی واژه از محمد اصفهانی»(فارسی)‎. مجله موسیقی ملودی، خرداد ۲۷, ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  53. آلبوم بی­‌واژه در بییپ تونز، جلد و مشخصات آلبوم بی‌­واژه در بییپ تونز.
  54. سمیه قاضی‌زاده. «آلبوم بی واژه از محمد اصفهانی»(فارسی)‎. مجله موسیقی ملودی، خرداد ۲۷, ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  55. «آلبوم بی واژه از محمد اصفهانی منتشر می‌شود»(فارسی)‎. مجله موسیقی ملودی، اردیبهشت ‍۱۲, ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  56. الف. خوزستانی. «بررسی اثر آلبوم «بی‌واژه» محمد اصفهانی: یادداشتی بر یک صعود و سقوط»(فارسی)‎. موسیقی ما، سایت خبری‌تحلیلی موسیقی ایران، دوشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳. 
  57. ویدئو کلیپ خیال کن غزالم با صدای زیبای استاد محمد اصفهانی، آپارات.
  58. مکنونه صافی. «نقدی بر جدیدترین آلبوم محمد اصفهانی؛ بی واژه»(فارسی)‎. مجله موسیقی ملودی، خرداد ۱۱، ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  59. امین ریزباف. «از کنسرت و آلبوم جدیدش تا خواننده‌های زیرزمینی، انتقاداتش به صدا و سیما و نظام فرهنگی کشور: گزارش مفصل موسیقی ایرانیان از سخنان متفاوت محمد اصفهانی در نشست کنسرتش در تهران»(فارسی)‎. موسیقی ایرانیان، سه شنبه، مرداد 12, 1389. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  60. «محمد اصفهانی از آلبوم بی‌واژه صحبت می‌کند»(فارسی)‎. مجله موسیقی ملودی، خرداد ۱۰, ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  61. «توضیح شركت ايران‌گام، پيرامون انتشار آلبوم «بی‌واژه»؛ انتشار آلبوم «بی‌واژه» در روز‌های ابتدای سال جدید!»(فارسی)‎. وبگاه موسیقی ما، پنج‌شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. 
  62. «معاون فرهنگی هنری موسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره): امام شادی ملت را اصلی‌ترین دغدغه خود می‌دانست»(فارسی)‎. خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا، دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۱:۲۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. 
  63. «همراه با رونمایی از آلبوم شکوه محمد اصفهانی؛ سالار عقیلی غزلیات امام خمینی(ره) را می‌خواند»(فارسی)‎. خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا، یکشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۶:۱۶. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. 
  64. «امشب در برج میلاد صورت می‌گیرد؛ رونمایی از آلبوم شکوه محمد اصفهانی/ اجرای غزلیات امام خمینی (ره) از سوی سالار عقیلی»(فارسی)‎. خبرگزاری موج، ۱۱ خرداد ۱۳۹۳ (۲۰:۰ب.ظ). بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. 
  65. «ارائه قریب الوقوع اثری جدید»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، سه شنبه، اردیبهشت ۱۳, ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ می ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ می ۲۰۱۴. 
  66. مهناز تقی‌زاده. «اجرای کنسرت با یادی از بیات و خرم: محمد نوری تولد اصفهانی را تبریک گفت/ شبی با خلاقیت‌های نوستالژیک»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، تیر 14, 1392. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  67. شب به یادماندنی خاطره بازی با آثار به یادماندنی «محمد اصفهانی» در شب تولد این خواننده ایرانی/ گزارش کامل این کنسرت را "کافه موسیقی" بخوانید، پایگاه خبری تحلیلی کافه موسیقی.
  68. بهمن بابازاده. «رهبر ارکستر کنسرت «محمد اصفهانی» در گفتگو با «موسیقی ما»: پویا نیک پور: رهبری همزمان ارکستر دکتر اصفهانی و رضا صادقی کاملاً مدیریت شده است»(فارسی)‎. موسیقی ما، پنجشنبه 30 خرداد 1392. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  69. کنسرت محمد اصفهانی /تصاویر، پایگاه خبری تحلیلی پارسینه.
  70. گزارش تصویری موسیقی ایرانیان از کنسرت محمد اصفهانی، موسیقی ایرانیان.
  71. تصاویر:کنسرت محمد اصفهانی درشب تولدش، شمال نیوز.
  72. ۷۲٫۰ ۷۲٫۱ «محمد نوری» تولد «محمد اصفهانی» را تبریک گفت!، موسیقی ایرانیان.
  73. کنسرت "محمد اصفهانی" در برج میلاد، باشگاه خبرنگاران.
  74. «کنسرت "محمد اصفهانی" در برج میلاد»(فارسی)‎. باشگاه خبرنگاران، ۳ تیر ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  75. «اجرای فوق العاده ترانه معین توسط محمد اصفهانی کنسرت ۱۳ تیر ۹۲»(فارسی)‎. آپارات. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  76. ۷۶٫۰ ۷۶٫۱ بنویس مهلت موندن یه نفس بود • سهم من از همه دنیا یه قفس بود/ بازخوانی قطعه معروف «جدایی» با صدای محمد اصفهانی را در "کافه موسیقی" بشنوید، پایگاه خبری تحلیلی کافه موسیقی .
  77. جالب ترین کنسرت اصفهانی در برج میلاد برگزار شد؛ سورپرایزهای ویژه در کنسرت محمد اصفهانی، موسیقی ما.
  78. اصفهانی "محمد (ص)" را به زبان عربی و انگلیسی می‌خواند، خبرگزاری سینماپرس.
  79. کنسرت محمد اصفهانی، موسیقی ما.
  80. ۸۰٫۰ ۸۰٫۱ ۸۰٫۲ عکس‌های سینما روز از کنسرت محمد اصفهانی در تالار کشور، سینماروز؛ پایگاه خبری تحلیلی سینمای ایران و جهان.
  81. اجرای قطعه «محمد» سامی یوسف؛ کنسرت محمد اصفهانی در تالار بزرگ کشور برگزار شد، خبرگزاری فارس.
  82. متن پیوند، خبرگزاری ایسنا.
  83. اولین شب کنسرت اصفهانی با مشکل صدا و ناهماهنگی گروه برگزار شد: گزارش تصویری و متنی موسیقی ایرانیان از شب اول کنسرت اصفهانی، موسیقی ایرانیان.
  84. تحسین همایون خرم از محمد اصفهانی و گروهش: گزارش موسیقی ایرانیان از شب دوم کنسرت محمد اصفهانی، موسیقی ایرانیان.
  85. از کنسرت و آلبوم جدیدش تا خواننده‌های زیرزمینی، انتقاداتش به صدا و سیما و نظام فرهنگی کشور: گزارش مفصل موسیقی ایرانیان از سخنان متفاوت محمد اصفهانی در نشست کنسرتش در تهران، موسیقی ایرانیان.
  86. «کنسرت محمد اصفهانی در جشنواره موسیقی فجر + فیلم»(فارسی)‎. وبگاه خبری بین‌المللی تسنیم، ۲۷ بهمن ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. 
  87. «"نون و دلقک" اصفهانی در جشنواره موسیقی فجر + فیلم»(فارسی)‎. وبگاه باشگاه خبرنگاران جوان، ۲۷ بهمن ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. 
  88. «اصفهانی با اجرای بی واژه در تالار وحدت روی صحنه می رود: جزئیات کنسرت محمد اصفهانی در جشنواره موسیقی فجر»(فارسی)‎. موسیقی ایرانیان، ۲۱ بهمن ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. 
  89. «سومین جایزه «بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور یلدا در دانش پزشکی»»(فارسی)‎. وبگاه رسمی محمد اصفهانی، ۳۱ فروردین ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  90. سومین دوره جوایز بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور یلدا اعطا شد، AtiPress.com پایگاه اطلاع رسانی.
  91. با اعطای جایزه «فرهنگ و هنر» به محمد اصفهانی: سومین دوره جوایز بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور یلدا اعطا شد، خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا.
  92. «اعلام نتایج داوری انتخاب برترین‌های پاپ در هیات کارشناسی ترانه ماه: بهترین‌های دهه ۸۰ موسیقی پاپ انتخاب شدند»(فارسی)‎. پایگاه اینترنتی مجله ترانه ماه. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  93. معرفی بهترین‌های موسیقی پاپ ایران در دهه 80، شفاف.
  94. ۹۴٫۰ ۹۴٫۱ هیات داوری مجله ترانه ماه انتخاب کردند، موسیقی ما.
  95. «اعلام نتایج داوری انتخاب برترین‌های پاپ در هیات کارشناسی ترانه ماه: بهترین‌های دهه ۸۰ موسیقی پاپ انتخاب شدند»(فارسی)‎. پایگاه اینترنتی مجله ترانه ماه. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  96. احسان علیخانی درباره اولین جشن موسیقی چه گفت؟، موسیقی ایرانیان.
  97. «با حضور اهالی موسیقی در تالار وحدت: برگزیدگان نخستین جشن «موسیقی ما» مشخص شدند»(فارسی)‎. موسیقی ایرانیان، سه شنبه، تیر ۱۱, ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴. 
  98. اصفهانی: روزبه بمانی حرف‌های جدیدی در ترانه دارد، موسیقی ما.
  99. اصفهانی: روزبه بمانی حرف‌های جدیدی در ترانه دارد، موسیقی ایرانیان.
  100. برگزیدگان نخستین جشن سایت موسیقی ما مشخص شدند، خبرگزاری پانا.
  101. برگزیدگان نخستین جشن «موسیقی ما» مشخص شدند، موسیقی ایرانیان.
  102. قطعه «یه تیکه زمین» با صدای محمد اصفهانی، موسیقی ما.
  103. معرفی برترین‌های موسیقی در نخستین جشن سالانه موسیقی ما، روز نو.
  104. تک آهنگ «یه تیکه زمین» با صدای محمد اصفهانی منتشر شد، موسیقی ایرانیان.
  105. ۱۰۵٫۰ ۱۰۵٫۱ "ساعت ۲۵" بهترین تیتراژ سریال را انتخاب می‌کند، خبرگزاری مهر.
  106. مرله نهایی نظرسنجی بهترین تیتراژ تلویزیونی بعد از انقلاب، آپارات.
  107. ۱۰۷٫۰ ۱۰۷٫۱ تهیه کننده برنامه «ساعت ۲۵» مطرح کرد؛ محمود محمودی: بهترین تیتراژ هنوز انتخاب نشده و نظر سنجی ادامه دارد، موسیقی ما.
  108. پایان نظرسنجی "ساعت ۲۵"/ علی لهراسبی نتایج را اعلام می‌کند، خبرگزرای مهر.
  109. 8 ترانه برتر، وبگاه ساعت 25.
  110. اعلام نتایج مرحله نهایی تیتراژهای برتر «ساعت 25»، بانی فیلم.
  111. ماندگارترین تیتراژ تلویزیون، آپارات.
  112. تقدیر سیاوش قمیشی از سیروان خسروی و محمد اصفهانی، تالار گفتمان ایرونی آنلاین.
  113. Moein And Siavash Ghomayshi، chalanbar.
  114. تقدیر سیاوش قمیشی از محمد اصفهانی، وبگاه بالاترین.
  115. بهترین های موسیقی ایران از نظر سیاوش قمیشی، وب‌گاه آپارات.
  116. «ارائه قریب الوقوع اثری جدید»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، سه شنبه، اردیبهشت ۱۳, ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۳ می ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ می ۲۰۱۴. 
  117. آلبومهای محمد اصفهانی، جوانان امروز.
  118. iTunes - Music - Mohammad Esfahani، iTunes.
  119. آلبومهای محمد اصفهانی، شرکت ایران گام.
  120. آلبومهای محمد اصفهانی، موزیکانه - بانک اطلاعات موسیقی ایران.
  121. آلبومهای محمد اصفهانی، بییپ تونز - دانلود قانونی موسیقی .
  122. آلبومهای محمد اصفهانی، ایران سانگ.
  123. اصفهانی، محمد و سلیمی، عباس، آلبوم النور (آرشیوشده). انتشارات سروش، ۱۳۷۹. (ثبت شده در کتابخانه ملی ایران به شماره ۶۸۰و)
  124. «آلبوم تصویری محمد اصفهانی منتشر شد ؛ اولین مجموعه تصویری محمد اصفهانی با عنوان "حضور ۱" به مناسبت عید سعید غدیر انتشار یافت.»(فارسی)‎. وبگاه آفتاب. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۴. 
  125. مهناز تقی‌زاده. «توسط شرکت هنر اول؛ آلبوم تصویری «حضور ۲» با صدای محمد اصفهانی منتشر شد»(فارسی)‎. وبگاه موسیقی ایرانیان، ۱۳ دی ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۴. 
  126. «معاون فرهنگی هنری موسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره): امام شادی ملت را اصلی‌ترین دغدغه خود می‌دانست»(فارسی)‎. خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا، دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۱:۲۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۰۲ ژوئن ۲۰۱۴. 
  127. غلبه تیتراژها بر موسیقی متن، موسیقی ایرانیان.
  128. تیتراژ سریال پهلوانان نمی میردند، خانه تیتراژ ایران.
  129. تیراژ سریال شکرانه، خانه تیتراژ ایران.
  130. تیراژ سریال ولایت عشق، خانه تیتراژ ایران.
  131. تیراژ سریال تا ثریا، خانه تیتراژ ایران.
  132. تیتراژ سریال آوای فاخته، خانه تیتراژ ایران.
  133. تیراژ سریال تکیه بر باد، خانه تیتراژ ایران.
  134. تیراژ سریال رستگاران، خانه تیتراژ ایران.
  135. تیراژ سریال یه تیکه زمین، خانه تیتراژ ایران.
  136. تیراژ سریال وفا، خانه تیتراژ ایران.
  137. تیراژ سریال زیر هشت، خانه تیتراژ ایران.
  138. تیتراژ سریال معصومیت ازدست رفته، خانه تیتراژ ایران.
  139. تیراژ سریال ارمغان تاریکی، خانه تیتراژ ایران.
  140. تیراژ سریال ستاره سهیل، خانه تیتراژ ایران.
  141. تیراژ سریال آخرین دعوت، خانه تیتراژ ایران.
  142. تیراژ سریال آتش و شبنم، خانه تیتراژ ایران.
  143. تیتراژهایی که با صدای محمد اصفهانی خوانده شدند+موسیقی، سینماخبر.
  144. آنونس بوسیدن روی ماه با ترانه‌ای برای مادران ساخته شد، سی نما، آخرین اخبار و اطلاعات سینمای ایران.
  145. با همراهی نگار جواهریان، محمد اصفهانی برای «بوسیدن روی ماه» خواند، موسیقی ایرانیان.
  146. «محمد اصفهانی» تیتراژ «باب المراد» را می‌خواند؛ «محمد اصفهانی» تیتراژ ابتدایی سریال «باب المراد» با موضوع زندگی امام جواد(ع) را می‌خواند.، خبرگزاری فارس.
  147. دکتراصفهانی، محمد. «شِکوه – باب المراد و ...»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۱۱ تیر ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  148. «محمد اصفهانی» تیتراژ «باب المراد» را می‌خواند، وبگاه سريال باب المراد | زندگی‌نامه امام محمد جواد عليه السلام.
  149. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «ترانه‌شناسی محمد اصفهانی»، ویکی‌پدیای فارسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۴).
  150. دکتراصفهانی، محمد. «غم غفلت»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۱۲ مهر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  151. محمد اصفهانی: این روز‌ها با «غم غفلت» سر به گریبانم، وب‌گاه خبری تحلیلی موسیقی ما.
  152. «همه جا زجلوه ی من پراست و به هیچ جا نرسیده من»؛ تک آهنگ شنیدنی «غم غفلت» با صدای محمد اصفهانی منتشر شد/ دانلود از موسیقی ایرانیان، وب‌گاه موسیقی ایرانیان.
  153. آهنگ جدید محمد اصفهانی با عنوان «غم غفلت»، وب‌گاه باشگاه خبرنگاران جوان.
  154. دکتراصفهانی، محمد. «غم غفلت»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۱۲ مهر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  155. «نوروز ۱۳۹۲»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۲۷ اسفند ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  156. «روزگار خوش» را با صدای اصفهانی از موسیقی ایرانیان دریافت و گوش کنید؛ یادداشت محمد اصفهانی از تبریک عید نوروز تا دفاع از آلبوم محسن چاوشی!، وب‌گاه موسیقی ایرانیان.
  157. اینجا گوش و دانلود کنید؛ قطعه زائر بهار با صدای دکتر محمد اصفهانی، وبگاه خبری تحلیلی موسیقی ما.
  158. «تبریک به رئیس‌جمهور»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۱۶ مرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  159. آهنگ جدید محمد اصفهانی به نام امیر میخانه، وب‌گاه افکارنیوز.
  160. «دردسرهای دوستان خبرنگار!»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۱۲ بهمن ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  161. آهنگ زرین کلاه، وب‌گاه بییپ‌تونز.
  162. Zarrin Kolah ( زرین کلاه ) - Single، iTunes.
  163. Mohammad Esfahani - 'Zarrin Kolah' MP3، RadioJavan.com.
  164. «زمستان پرخبر و پرکار»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۲۸ اسفند ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  165. آهنگ وصل و هجران، وب‌گاه بییپ‌تونز.
  166. با اجازه صاحب اثر و از طریق سایت موسیقی ایرانیان؛ دانلود قطعه «وصل و هجران» با صدای محمد اصفهانی، وب‌گاه موسیقی ایرانیان.
  167. Vasl o Hejran ( وصل و هجران ) - Single by Mohammad Esfahani، iTunes.
  168. Mohammad Esfahani - 'Vaslo Hejraan' MP3، RadioJavan.com.
  169. «بهانه‌ی تو و رميکسی از بی‌واژه توسط يکی از هواداران»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۲۸ خرداد ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  170. نماهنگ «یاد تو» با صدای محمد اصفهانی، وب‌گاه اراده ملی.
  171. نماهنگ زیبای «یاد تو» با صدای محمد اصفهانی، پایگاه خبری تحلیلی رادکانا.
  172. “یاد تو” تقدیم به امام زمان باصدای محمد اصفهانی، پایگاه صابرین.
  173. یاد تو (با صدای محمد اصفهانی)، وبگاه آپارات.
  174. اجرای بهانه ی تو با صدای محمد اصفهانی، وبگاه آپارات.
  175. «آن را که درد سر نيست . . .»(فارسی)‎. وب‌سایت رسمی محمد اصفهانی، ۲۰ مهر ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]