شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد
United Nations Economic and Social Council.jpg
تالار ساختمان شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد، مقر اصلی سازمان، نیویورک.
نوع رکن رکن اصلی
مخفف ECOSOC
رئیس

رئیس اکوسوک
از تاریخ ۲۸٫۱٫۲۰۱۳: نستور اساریو[۱]

پرچم کلمبیا کلمبیا
وضعیت فعال
تأسیس ۱۹۴۵
وب‌گاه www.un.org/ecosoc

شورای اجتماعی و اقتصادی سازمان ملل متحد (به انگلیسی: United Nations Economic and Social Council) معروف به اکوسوک (ECOSOC) یکی از پنج رکن اصلی سازمان ملل متحد است که فصل دهم منشور به آن اختصاص دارد. این شورا مسئولیت توجه و رسیدگی به امور اجتماعی، اقتصادی و امور مربوط به ۱۴ آژانس تخصصی سازمان ملل را به عهده دارد. اولین جلسه اکوسوک در چرچ هاوس، لندن در ۲۳ ژانویه ۱۹۴۶ برگزار شد. از آن پس شورا هر سال تعدادی جلسهٔ سازمانی جهت برنامه‌ریزی و تهیهٔ دستور کار و یک نشست محتوایی یک ماهه در ماه ژوئیه جهت بررسی مسائل، در دستور کار خود قرار داده‌است. هم‌چنین شورا از سال ۱۹۹۸ در ماه آوریل نشستی با حضور وزرای اقتصادی کشورهای عضو بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول برگزار می‌نماید. تعداد اعضای شورا هم اکنون ۵۴ عضو است که از بین ۵ منطقهٔ جغرافیایی سازمان ملل برای یک دوره سه ساله توسط مجمع عمومی انتخاب می‌شوند.
جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر وضعیت ناظر را در این شورا دارد. شورای اجتماعی و اقتصادی به عنوان مرکزی برای گفتگو در باره مسائل اقتصادی و اجتماعی بین‌المللی و فرموله کردن سیاست‌های پیشنهادی به اعضا و مجموعه سازمان ملل متحد عمل می‌کند.

وظایف اصلی این شورا شامل توسعه سطح استاداردهای زندگی، اشتغال برای همه، پیشرفت اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی؛ ارائه راه‌حل‌ها برای مسائل اقتصاد بین‌الملل و مشکلات بهداشتی و اجتماعی؛ سهولت‌بخشی به همکاری‌های فرهنگی و آموزشی؛ و پیشرفت در احترام به حقوق بشر و آزادی‌های اساسی می باشد.[۲]

ترکیب شورای اقتصادی و اجتماعی[ویرایش]

شورا دارای ۵۴ عضو می‌باشد که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای دوره سه ساله انتخاب می شوند.هم‌چنین اکوسوک یکی از ارکانی است که زیر نظر مجمع عمومی فعالیت می‌کند. تعداد اعضای شورا در ابتدا ۱۸ کشور بود که به علت افزایش اعضای سازمان ملل، منشور با دو تغییر این تعداد را افزایش داد. با اولین تغییر تعداد اعضای شورای اقتصادی و اجتماعی به ۲۷ دولت در ۱۹۶۵ و با دومین تغییر در ۱۹۷۴ این تعداد به ۵۴ دولت رسید. کرسی‌های شورا بر اساس مناطق جغرافیایی تقسیم شده که ۱۴ کرسی به کشورهای آفریقائی، ۱۱ کرسی به کشورهای آسیایی، ۶ کرسی به کشورهای اروپای شرقی، ۱۰ کرسی به کشورهای آمریکای لاتین و دریای کارائیب و ۱۳ کرسی به کشورهای اروپای غربی و سایر مناطق اختصاص دارد.[۳]

این شورا طی دوره‌های سه ساله کار می‌کند. دولت‌های عضو می توانند مجدداً و بلافاصله برای دورهٔ بعد هم انتخاب شوند. هر سال ‎ ۱/۳ اعضای این شورا تغییر می‌کند. سایر دولت‌های غیر عضو می‌توانند در بحث‌ها، بدون داشتن حق رأی شرکت کنند. دولت‌های غیر عضو سازمان ملل، جنبش‌های آزادی بخش ملی و نمایندگان مؤسسات تخصصی می‌توانند به عنوان ناظر در اجلاس شورای اقتصادی و اجتماعی شرکت کنند.

رئیس[ویرایش]

رئیس شورا برای دوره‌ای یکساله و از میان قدرت‌های کوچک و یا متوسط عضو انتخاب می شود.[۴]

کشورهای آفریقائی(۱۴) کشورهای آسیایی (۱۱) کشورهای اروپای شرقی(۶) کشورهای آمریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب (۱۰) کشورهای اروپای غربی و سایر کشورها (۱۳)
Flag of Cameroon.svg کامرون (2010) Flag of Bangladesh.svg بنگلادش (2012) Flag of Estonia.svg استونی (2011) Flag of Argentina.svg آرژانتین (2012) Flag of Australia.svg استرالیا (2010)
Flag of the Comoros.svg کومور (2012) Flag of the People's Republic of China.svg چین (2010) Flag of Moldova.svg مولداوی (2010) Flag of the Bahamas.svg باهاما (2012) Flag of Belgium (civil).svg بلژیک (2012)
Flag of the Republic of the Congo.svg جمهوری کنگو (2010) Flag of India.svg هند (2011) Flag of Poland.svg لهستان (2010) Flag of Brazil.svg برزیل (2010) Flag of Canada.svg کانادا (2012)
Flag of Côte d'Ivoire.svg ساحل عاج (2011) Flag of Iraq.svg عراق (2012) Flag of Russia.svg روسیه (2010) Flag of Chile.svg شیلی (2012) Flag of Finland.svg فنلاند (2010)
Flag of Egypt.svg مصر (2012) Flag of Japan.svg ژاپن (2011) Flag of Slovakia.svg اسلواکی (2012) Flag of Guatemala.svg گواتمالا (2011) Flag of France.svg فرانسه (2011)
Flag of Ghana.svg غنا (2012) Flag of Malaysia.svg مالزی (2010) Flag of Ukraine.svg اوکراین (2012) Flag of Peru.svg پرو (2011) Flag of Germany.svg آلمان (2011)
Flag of Guinea-Bissau.svg گینه بیسائو (2011) Flag of Mongolia.svg مغولستان (2012) Flag of Saint Kitts and Nevis.svg سنت کیتس و نویس (2011) Flag of Italy.svg ایتالیا (2012)
Flag of Mauritius.svg موریس (2011) Flag of Pakistan.svg پاکستان (2010) Flag of Saint Lucia.svg سنت لوسیا (2010) Flag of Liechtenstein.svg لیختن‌اشتاین (2011)
Flag of Morocco.svg مراکش (2011) Flag of the Philippines.svg فیلیپین (2012) Flag of Uruguay.svg اروگوئه (2010) Flag of Malta.svg مالت (2011)
Flag of Mozambique.svg موزامبیک (2010) Flag of South Korea.svg کره جنوبی (2010) Flag of Venezuela.svg ونزوئلا (2011) Flag of Norway.svg نروژ (2010)
Flag of Namibia.svg نامیبیا (2011) Flag of Saudi Arabia.svg عربستان سعودی (2011) Flag of Turkey.svg ترکیه (2011)
Flag of Niger.svg نیجر (2010) Flag of the United Kingdom.svg بریتانیا (2010)
Flag of Rwanda.svg رواندا (2012) Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا (2012)
Flag of Zambia.svg زامبیا (2012)

طرز کار شورای اقتصادی و اجتماعی[ویرایش]

اجلاس‌ها[ویرایش]

نمایی از درون ساختمان شورای اقتصادی و اجتماعی

شورای اقتصادی و اجتماعی سالانه سه اجلاس برگزار می‌کند.اجلاس اول که بسیار کوتاه است و شامل جلسات تدارکاتی، میزگردها و بحث‌های گروهی فراوان است و اختصاص به تصویب دستور کار بعدی دارد. اجلاس دوم به بررسی مسائل اجتماعی می‌پردازد و در نیویورک برگزار می‌شود. اجلاس سوم که معمولاً در ژنو (مقر اروپایی سازمان ملل متحد) برگزار می‌شود، مسائل اقتصادی را بررسی می‌نماید.[۵]

وظایف و اختیارات[ویرایش]

شورای اقتصادی اجتماعی دارای صلاحیت و وظایف بسیار گسترده‌ای است. اگرچه این نهاد یکی از ارکان اصلی سازمان ملل است ولی تحت‌نظر مجمع عمومی فعالیت می‌کند و گزارش فعالیت‌های خود را به مجمع می‌دهد، تصمیمات مجمع عمومی را اجرا می‌نماید و به نوعی بازوی عملیاتی و اجرایی مجمع عمومی به حساب می‌آید. فعالیت‌های اصلی این شورا عبارتند از:

  1. ایجاد هماهنگی میان ارکان مختلف سیستم ملل متحد؛
  2. نهاد مسئول انجام فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل؛
  3. انجام مطالعات و گزارش‌هایی دربارهٔ مسائل بین‌المللی مربوط به امور اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و سایر امور مربوطه؛
  4. ارائه توصیه‌هایی برای پیش‌برد حقوق بشر و آزادی‌های اساسی برای همه؛
  5. تدارک و سازمان دادن کنفرانس‌های مهم بین‌المللی در خصوص مسائل اقتصادی و اجتماعی؛
  6. هماهنگ سازی فعالیت‌های مؤسسات تخصصی وابسته به سازمان ملل؛
  7. نظارت بر ارکان فرعی که توسط خود شورا یا سایر ارکان ایجاد شده‌است (این نظارت به این نحو است که این ارکان گزارش خود را به شورا می‌دهند و شورا این گزارش‌ها را در گزارشی که به مجمع عمومی می‌دهد لحاظ می‌کند).[۵][۶]

نهادهای کمکی و وابسته[ویرایش]

شورای اقتصادی و اجتماعی برای تحقق بخشیدن به اهداف خود تعداد زیادی نهاد فرعی و وابسته به وجود آورده‌است. این نهادها یا از کارشناسان یا از نمایندگان دولت‌های عضو شورا و یا از نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی تشکیل می‌شود. گزارش این ارکان و نهادها مبنای کار شورا قرار می‌گیرد. تشکیلات وابسته به شورا عبارتند از:

کمسیون‌های دائمی[ویرایش]

این کمسیون‌ها به طور منظم تشکیل جلسه می‌دهند و گزارش خود را به شورا ارائه می‌کنند. صلاحیت این کمسیون‌ها یا موضوعی است و یا منطقه‌ای.

کمیسیونهای کاربردی[ویرایش]

صلاحیت این کمسیون‌ها موضوعی است و نقش آن‌ها بررسی و ارائه توصیه دربارهٔ مسائل مربوط به حوزه‌های مسئولیت و تخصص خود است. این کمسیون‌ها عبارتند از:

کمیسیونهای منطقه ای[ویرایش]

کمیته‌های دائمی[ویرایش]

گروه‌های ویژه[ویرایش]

گروه‌های ویژهٔ متشکل از متخصصان دولتی[ویرایش]

گروه های تخصصی[ویرایش]

دیگر نهادها[ویرایش]

رابطه شورای اقتصادی اجتماعی با سازمان‌های بین‌المللی دیگر[ویرایش]

رابطه با کارگزاری‌های تخصصی سازمان ملل[ویرایش]

نهادهای تابعه سازمان ملل نهادهای مستقلی هستند که با سازمان ملل و یکدیگر کار می کنند، و بر اساس نظام همکاری شورای اقتصادی و اجتماعی با هم همکاری دارند. در زیر اسامی تعدادی از نهادهای بین‌المللی آمده که همگی به شورا گزارش، و برای اجلاس اساسی آن توصیه می‌دهند.[۵]

رابطه با سازمان‌های بین‌المللی غیردولتی[ویرایش]

برای اولین بار سازمان‌های غیردولتی (NGOs) توانستند از طریق شورای اقتصادی و اجتماعی در سال ۱۹۴۶ در سازمان ملل متحد حضور رسمی داشته باشند و به فعالیت بپردازند. شورا می‌تواند با سازمان‌های بین‌المللی غیردولتی دربارهٔ مسائلی که در حیطهٔ صلاحیت‌اش قرار دارد مشورت کند. در حال حاضر ۳۳۳۶ سازمان غیردولتی با شورا ارتباط مشورتی دارند. در واقع شورا در سازمان‌های غیردولتی نقش مشاوره‌ای دارد.[۵]

رأی‌گیری در شورای اقتصادی و اجتماعی[ویرایش]

اکوسوک بعد از بحث در موارد مختلف می‌تواند توصیه‌نامه یا قطعنامه صادر نماید. تصمیمات شورای اقتصادی و اجتماعی با اکثریت آرای حاضر و رأی‌دهنده اتخاذ می‌شود. البته تصمیمات شورا در هیچ حالتی الزامی نیست.
تمامی دولت‌های عضو شورای افتصادی و اجتماعی دارای یک حق رأی خواهند بود.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. "ECOSOC: President: Welcome". United Nations. Retrieved 2011-08-10. 
  2. UN Economic and Social Council
  3. UN Economic and Social Council
  4. UN Economic and Social Council
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ ۵٫۸ . http://www.unic-ir.org/publication/farsi/UNToday/chapter1.pdf. بازبینی‌شده در ۶ نوامبر. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ حجت دولتشاه، منشور سازمان ملل متحد.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ . http://hamshahrionline.ir/news-126488.aspx. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر. 
  8. . http://www.unic-ir.org/images/UNChart.jpg. بازبینی‌شده در ۸ نوامبر. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌نبشته متن مربوطه در ویکی‌نبشته: میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی