برنامه درسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برنامهٔ درسی به شناخت، پیش‌بینی، سازماندهی و شکل دادن فعالیتهای آموزشی و پرورشی در حیطهٔ یادگیری یادگیرندگان گفته می‌شود. برنامه درسی شاخه‌ای از علوم تربیتی است. برنامه‌ریزی درسی یکی از مهمترین شاخه‌های مطالعات برنامه درسی است که به «تدوین، اجرا و ارزشیابی» برنامه درسی می‌پردازد.

تعاریف برنامهٔ درسی[ویرایش]

تعریف واحدی از برنامهٔ درسی در میان صاحبنظران این علم وجود ندارد و هر کس بنا به تفکرات خود، تعریفی از برنامه‌ریزی درسی ارئه داده است. به طور کلی نگرشهای اساسی به برنامه‌ریزی درسی به چند شاخهٔ رشد فرایندهای ذهنی و عقلی، منطق‌گرایی علمی، تحقق خود، و تطابق و بازسازی اجتماعی قابل تقسیم است.

در زبان انگلیسی از برنامه‌ریزی درسی بیشتر با عنوان برنامهٔ درسی (به انگلیسی: Curriculum) یاد می‌شود. برخی تعاریف برنامهٔ درسی از دیدگاه اندیشمندان غربی:

«برنامهٔ درسی، شامل کلیهٔ تجربه‌ها، مطالعه‌ها، بحثها، فعالیتهایس گروهی و فردی و سایر اعمالی است که فراگیر تحت سرپرستی و راهنمایی مدرسه انجام می‌دهد.»

«برنامهٔ آموزشی نقشه‌ای است که در آن فرصتهای مناسب یادگیری برای رسیدن به هدفهای کلی و جزئی مربوط که برای دانش‌آموزان و مدارس در نظر گرفته شده‌اند.»

در یک مقاله‌ٔ سال ۲۰۰۷، ویلیام پاینار برنامه درسی را اینگونه تعریف کرده است: «محل اندیشه‌ورزی که در آن افراد برای تعریف خود و جهان کوشش می‌کنند». این کوشش که پاینار به آن اشاره دارد مربوط به شرح حال خود و نهادهاست که بسیار پیچیده می‌باشد و نیز نسلهای جدید که با جهانی متغیر مواجه‌اند که معمولاً به سختی توسط پیشینیان‌شان قابل تصور بوده است. این کوشش که پاینار به آن اشاره دارد مربوط به شرح حال خود و نهادهاست که بسیار پیچیده می‌باشد و نیز نسلهای جدید که با جهانی متغیر مواجه‌اند که معمولاً به سختی توسط پیشینیان‌شان قابل تصور بوده است.

اصطلاح برنامه درسی به منظورهای گوناگونی به کار برده شده است از جمله بعنوان برنامه ای برای یک موضوع درسی خاص دریک پایه تحصیلی مشخص،در طول یک دوره تحصیلی،یا به عنوان برنامه موضوعهای مختلف درسی در طول یک دوره تحصیلی. با این وجود دربسیاری از موارد برنامه درسی از فهرستی از هدفهای آموزشی ومطالبی که در مدارس باید تدریس شود تجاوز نمی کرد؛ درسالهای اخیر مفهوم برنامه درسی گسترش یافته است، تا آنجا که برنامه تفصیلی کلّیۀ فعالیتهای یادگیری یادگیرنده،انواع وسایل آموزشی، پیشنهادهایی در مورد راهبردهای یاددهی- یادگیری وشرایط اجرای برنامه را شامل شده است. برنامه‌ریزی درسی یعنی انتخاب دانش،مهارت و نگرش ارزشمند برای یادگیری در مدارس.[۲]

برنامه‌ریزی درسی در میان دانش‌آموزان و دانشجویان، بیشتر به معنای تعیین برنامه‌ای زمانی برای خواندن دروس و کتابهاست که به طور کلی با مفهوم علمی برنامه‌ریزی درسی متفاوت است.

برنامه درسی وفرهنگ[ویرایش]

'برنامه درسی یک پدیده فرهنگ است زیراجهان بینی ها وروش زندگی مردم در هر جامعه ی در عناصر مختلف آن مثل اهداف درسی محتواوغیره تاثیر می گذارد.در همه جوامع وکشور های دنیا برنامه درسی وکتاب های درسی از حساسیت سیاسی ،فرهنگی واجتماعی برخوردارند واین خود موجب اهمیت سیاست های فرهنگی می شود'[۳]

نظریه های انتقادی تعلیم وتربیت[ویرایش]

'از نظر هابرماس(1972)موکول کردن شناخت شناسی به روش علمی ،کارنادرستی است.شناخت شناسی در روش شناسی علمی که عاری از اندیشه ی فلسفی است ،خلاصه نمی‌شود .علم تجربی کل شناخت نیست ونمی تواند در برگیرنده ی همه ی شناخت انسانی باشد.هر سه نوع شناخت که از سه نوع علاقه برمی خیزد(شناخت تجربی_تحلیلی ،شناخت تاریخی_تفسیری وشناخت انتقادی)به یک اندازه مهم ومعتبرند. '[۴]

فرهنگ بومی وفرهنگ علمی در برنامه درسی سازمان ملل متحد بومی را اینگونه تعریف کرده ((مردمانی که نقاط تاریخی مشترکی دارند)).یونسکو از فرهنگ بومی اینگونه یاد میکند:مردمان ساکن یک محل ومتعلق به ارزشها وهنجارهای مشترک که تا زیادی متمایل به تایید وپشتیبانی از سنت ها وفرهنگهای خود هستند.از آنجاییکه علم دارای ویژگیها وعناصر متعارف خود است میتوان گفت علم نیز یک فرهنگ است.وقتی یک فرد میگوید فرهنگ علمی وفناورانه دارد یعنی نسبت به ماهیت وصفات وبه طور کلی درباره ی علوم نگرش ها و رفتارهای مثبت وسازگارانه دارد.برگرفته از کتاب برنامه درسی و فرهنگ دکتر مصطفی قادری نوشته شده توسط سپیده احمدی دانشجوی ارشد رشته برنامه ریزی آموزشی

تحول تاریخی اصطلاح مطالعات برنامه ی درسی[ویرایش]

تاریخچه ی نظریه و عمل برنامه ی درسی نشان می دهد که پیش از این نیز عنوان این رشته در اثر کسب تجارب بیشتر و به مرور زمان تغییر کرده است. به عنوان مثال از اوایل قرن بیستم با تاسیس رشته تاکنون اصطلاحات زیر رایج بوده است: 1- اصطلاح مهندسی برنامه درسی {{|Curriculum engineering}}: این اصطلاح قدیمی ترین اصطلاح برای فعالیت برنامه ریزی درسی است. این اصطلاح از سال 1850 تا 1930 در اروپا و آمریکا رایج بوده است. اصطلاح مهندسی برنامه ریزی درسی تحت تاثیر توسعه ی صنعتی و گسترش دانش مربوط به مدیریت مراکز صنعتی و تولیدی در برنامه ی درسی رایج شد . 2- اصطلاح برنامه ریزی درسی {{|Curriculum planning}}: اصطلاح برنامه ریزی درسی پرکاربردترین اصطلاح و عام ترین برداشت از رشته ی مطالعات درسی است. این اصطلاح از دهه ی 1920 تا دهه ی 1950 رواج بیشتری داشت و توسط رالف وینفرد تایلر{{|Ralph Winfred Tyler}} رواج جهانی یافت. ویژگی بارز آن استفاده ی بسیار زیاد کاربران و پیروان آن از نظریه ها و اصول روانشناسی رفتارگراست. 3- اصطلاح رشد برنامه ی درسی {{|Curriculum development}}: با ورود روانشناسی رشد یا روانشناسی تحول در دهه ی 1950 نظریه های روانشناسی رشد کودک در رشته ی مطالعات برنامه ی درسی مورد توجه جدی قرار گرفتند. به ویژه کارهای ژان پیاژه {{|piaget}}در زمینه رشد عقلی و کارهای لورنس کهلبرگ {{|kholberg}}در زمینه ی رشد اخلاقی زمینه ی توجه به تناسب و سازگاری برنامه های درسی مدارس با رشد ذهنی، عاطفی و اخلاقی کودکان را بیشتر کرد. هیلدا تابا {{|hilda taba}}سرشناس ترین فرد در این زمینه است. توجه به نظریات مربوط به روانشناسی شناختی نیز یکی از دلایل توجه به مفهوم رشد در برنامه ریزی درسی دهه ی 1950 و 1960 بوده است. بخش دیگر این نگاه از نظریه های تحول فیزیکی و زیستی سرچشمه گرفته است. 4- اصطلاح مطالعات برنامه ی درسی{{|Curriculum studies}}: این اصطلاح در دهه ی 1970 با رواج نهظت نوفهم گرایی {{|reconceptualism}}در برنامه ی درسی متداول شد. اصطلاح مذکور در پاسخ به دو نیاز بزرگ شکل گرفته بود. نخست آنکه رشته و حوزه ی برنامه ی درسی تا آن زمان تنها به فرایند برنامه ریزی درسی ختم می شد و لزوم کار بر روی نظریه ی برنامه ی درسی مستقل احساس می شد. دوم اینکه برای فهم بهتر و بیشتر رشته ی برنامه ی درسی، توسعه ی مطالعات میان رشته ای و جستجوی معانی جدید در علوم انسانی و علوم طبیعی لازم به نظر می رسید. لذا برنامه ی درسی یک پدیده ی اقتصادی، هنری، سیاسی، اجتماعی، معنوی و فرهنگی شناخته شد، و فهم تاریخ برنامه ی درسی مهم تر از خود برنامه ریزی درسی تلقی شد. زیرا برنامه ریزی تنها به چند مرحله کار روتین و فنی نیاز داشت. برنامه ریزی درسی مانند یک کوچه بن بست تلقی گشت که راهی برای برون رفت از آن موجود نبود. از نظر نوفهم گرایان که گروه های زیادی را در بر می گیرند فهم برنامه ی درسی جریانی دائمی و بدون توقف است. ان ها به همین دلایل اصطلاح مطالعات برنامه ی درسی را جایگزین برنامه ریزی درسی کردند. 5- سایر اصطلاحات کم کاربردتر : - اصطلاح تصمیم گیری در برنامه ی درسی{{|Curriculum decision making}} - اصطلاح برنامه ی درسی سازی یا ساخت برنامه ی درسی{{|Curriculum making}} برگرفته از کتاب عمل ونظریه در مطالعات برنامه درسی دکتر مصطفی قادری.نوشته شده توسط حامد شریفی[۵]

تفاوت برنامه درسی و برنامه‌ریزی درسی[ویرایش]

برنامه‌ریزی درسی curriculum planning یا curriculum development فرایندی شامل سازماندهی یک سلسله فعالیتهای یاددهی و یادگیری به منظور ایحاد تغییرات مطلوب در رفتار یادگیرنده‌ها و ارزشیابی میزان تحققق این تغییرات است. بنابراین فرایند برنامه ریزی درسی شامل سازماندهی فعالیت ها و ارزشیابی می باشد و هدف آن ایجاد تغییرت مطلوب و محور آن یادگیرنده است که برنامه درسی محصول برنامه ریزی درسی است.

برنامه‌ریزی درسی در ایران[ویرایش]

در ایران، برنامه‌ریزی درسی در سطوح تحصیلی آموزش عمومی (ابتدایی، راهنمایی و متوسطه) به صورت متمرکز بر عهدهٔ وزارت آموزش و پرورش و مشخصاً سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی است و آموزگاران ملزمند تنها از یک کتاب درسی مشخص و واحد برای تدریس استفاده کنند.

در سطح تحصیلات عالی و دانشگاه نیز سرفصل دروس توسط شورای انقلاب فرهنگی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تعیین می‌شود اما استادان در تعیین کتاب درسی یا ارئه مطالب درسی به هر گونه‌ای آزاد هستند. یادگیری سیار: مدارس مالزی، از طریق پروژه هایی مانند مدرسه ی هوشمند، در قالب شبکه های منطقه ای و محلی به شبکه های رایانه ای مجهز شدند. با اجرای طرح آموزش دروس ریاضیات و علوم به زبان انگلیسی، به معلمان این دروس، رایانه همراه )لپ تاپ( داده شد تا به کمک فناوری اطلاعات و ارتباطات این دروس را آموزش بدهند. این طر حها به رشد مهار تهای فناوری معلمان و دانش آموزان کمک کرد و در توسعه ی یادگیری الکترونیکی در مدارس مؤثر بود. با وجود این، زمان بیشتری برای کار با رایانه و یادگیری الکترونیکی باید صرف شود تا این طرح به موفقیت د لخواه برسد(سعیده سراج، ویجایا کوماران مترجم: محمد عطاران) رشته های پر کاربرد درمطالعات برنامه درسی رشته مطالعات برنامه ریزی درسی یک رشته ی میان رشته ای است . یعنی رشته ی جدیدی است که یک قرن سابقه دارد وبه دلیل ماهیت حوزه ی مطالعه ونیز جوان بودن، تعامل بسیار زیادی با سایر رشته های علمی وحوزه های دانش دارد. در این میان علومی مانند زیست شناسی ،الهیات ،هنر ،فناوری، ادبیات و جامعه شناسی جزو رشته های پر کاربرد هستند که متخصصان برنامه ریزی درسی برای فهم و کاربرد ضرورت دارد در ادامه به طور خلاصه برخی از استفاده های این علوم ومعرفت ها را در برنامه ی درسی ذکر می کنیم: برای مثال زیست شناسی : در زمینه هایی چون تربیت بدنی، رشد مغزف عصب شناسیو به طور کلی رابطه ی جسم و ذهن در برنامه درسی کاربرد دارد. الهیات: دین والهیات برای تربیت دینی ماسب هستند. هنر: برای ایجاد هماهنگی ورشد احساس اقتصاد: تهیه وتولیدبرنامه های درسی واجرای آنها مستلزم هزینه های کلانی است که کاربرد دانش اقتصاد را مشخص میکند. اما سه رشته ی دیگر یعنی فلسفه، روانشناسی و جامعه شناسی در میان رشته های ذکر شده جزو پر کاربرد ترین رشته ها در مطالعات برنامه درسی هستند. به دلیل آنکه اغلب رشته های علوم انسانی زمانی از فلسفه جدا شده اند لذا از میان این سه رشته فلسفه به طور عام و فلسفه اموزش وپرورش به طور خاص از تمامی رشته ها پر کاربرد تر هستند. با توجه باآنچه گفته شد در ابتدای هر مطالعه ای در رابطه با برنامه ریزی درسی باید مبانی اساسی آن در رابطه با این سه رشته گفته شده را شناسایی وبررسی نمود. منبع: کتاب عمل ونظریه در مطالعات برنامه درسی نوشته در مصطفی قادری عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان

تمرکز و عدم تمرکز[ویرایش]

یکی از موضوعات اساسی در برنامه‌ریزی درسی، میزان تمرکز یا عدم تمرکز برنامه درسی است. میزان تمرکز برنامه درسی به صورت طیفی است که یک سر آن تمرکزگرایی مطلق و سوی دیگر آن عدم تمرکز کامل است. البته این دو حالت ممکن نیستند و برنامه‌های درسی کشورهای مختلف در حالتی بین این دو وضع است. در تمرکز مطلق که ممکن است در سطوح متفاوت سیاسی، اقتصادی، مدیریتی، آموزشی و نظایر آن وجود داشته باشد، تمام اختیارات در دست حکومت مرکزی است و هیچ گونه حق تصمیم‌گیری به واحدهای موسسه‌ای پایین‌تر داده نمی‌شود و همگی، مجری سیاست‌های حکومت مرکزی هستند. در سر دیگر طیف، یعنی در عدم تمرکز مطلق، حکومت مرکزی تمام اختیارات را به واحدهای موسسه‌ای پایین‌تر واگذار می‌کند.

افراد شاخص این رشته در جهان و ایران[ویرایش]

فرانکلین بابیت، رالف تایلر، الیوت آیزنر و ویلیام پاینار از شاخصترین افراد حیطه برنامه درسی در سطح جهانی هستند. در ایران محمود مهرمحمدی، حسن ملکی و کورش فتحی واچارگاه از جمله افراد شاخص این حوزه هستند.

برنامه درسی به عنوان عاملی برای باز سازی جامعه در این تصور، برنامه درسی مدرسه توان آن را دارد که وضعیت جدیدی در جامعه ایجاد کند . مدرسه به عنوان نماینده ی علمی وارزشی اجتماع باید فراگیران را برای اصلاح نهادهای فرهنگی واجتماعی ونیز اصلاح عقاید وفعالیتهای مورد حمایت نهادهای مذکور هدایت کند. بازسازی یا اصلاح ممکن است از خود مدرسه آغاز شود. به این معنا که فراگیران نقش اصلی در برنامه ریزی وزندگی در مدرسه را داشته باشند.آنها هستند که تعیین می کنند که مدرسه چه اهدافی را باید تعقیب کند . آنها حتی طرح هایی برای اجرا ونیل به اهداف مورد نظر تهیه می کنند و درگیر مسائل ملی وبین‌المللی می شوند. طرح دیگر آن است که معلمان وفراگیران طرح های آرمان گرایانه برای ایجاد جهانی بهتر تهیه کنند. در هر یک از این شقوق هدف مدرسه بهبود وضعیت اجتماعی است وبرپایی جامعه بهتر شعار مدرسه است. (برگرفته از کتاب بسترهای فهم برنامه درسی از دکتر مصطفی قادری نوشته شده توسط زینب احمدی.)

برنامه درسی و فرهنگ[ویرایش]

'فرهنگ بومی:مردم بومی به مردم یا فرهنگی اشاره میکند که اهل محل خاصی هستند.سازمان ملل متحد این واژه را این کونه تعریف کرده است:مردمانی که نقاط تاریخی مشترکی دارند. تعریف یونسکواز فرهنگ بومی این گونه یاد میکند:مردمان ساکن یک محل و متعلق به ارزش ها وهنجارهای مشترک که تا حد زیادی متمایل به تایید و پشتیبانی از سنت ها و فرهنگ های خود هستند که از زمان های قدیم ونسل به نسل به ان ها منتقل شده است.این مردمان به شدت به حفظ توسعه و اشاعه ی سنت ها سرزمین و هویت قومی ونژادی شان پای بند هستند.(به نقل از آتسیک،1998،ص.61). فرهنگ علمی از انجایی که علم دارای ویژگی ها وعناصر متعارف خود است میتوان گفت علم نیز یک فرهنگ است.فرهنگ علمی در طول مدت پیدایش و توسعه خود،ارزش ها،تجارب،روش ها و ویژگی های خود را بر اساس اصل عمومیت(همگانی بودن،قابل کشف بودن،ویکسان بودن نتیجه برای همگان)،استدلال منطقی(علت ومعلولی واثبات تجربی)،شک گرایی و دست اوردهای تجربی ازمایش شده پایه ریزی شده است. چالش یا ضرورت عبور میان فرهنگی؟ دانش اموزان باید یاد بگیرند که از خرده فرهنگ های روزمره ی همسالان خانواده وقبیله ی خود به خرده فرهنگ علوم مدرسه علم وتکنولوژی انتقال یابنده چون این عبور میان فرهنگی برای موفقیت های اتی ان ها در زندگی ضرورت دارد. با این وجود نفوذ فرهنگ علمی در در فرهنگ های بومی می تواند تهدیدی جدی برای ان ها باشد ودر نتیجه موجب شود علوم نماد سلطه و استعمار فرهنگی قلمداد شود. سازنده گرایی اجتماعی سازنده گرایی یک شناخت شناسی ویک نظریه یادگیری است که یک تبیین تازه از ماهیت دانش وچگونگی یادگیری انسان به دست میدهد. بنا به این دیدگاه انسان ها درک وفهم یا دانش تازه خود را از طریق تعامل بین ان چه از قبل میدانند وباور دارند با اندیشه ها ،رویدادها،و فعالیت هایی که با ان ها روبه رو میشوند میسازند.'[۶]

برنامه ی درسی و فرهنگ[ویرایش]

تعریف سیاست فرهنگی در برنامه ی درسی[ویرایش]

'برنامه ی درسی یک پدیده ی فرهنگی است زیرا جهان بینی ها و روش زندگی مردم در هر جامعه ای در عناصر مختلف آن مانند اهداف درسی ،محتوای درسی ،تدریس و روابط اجتماعی کلاس درس تاثیر میگذارد .گرچه برنامه ی درسی رسمی یا اشکار مدار س در فرهنگ ها و جوامع مختلف متفاوت است ولی برنامه ی درسی غیر رسمی یا پنهان در آنها بسیار متفاوت تر نیز است .روابط معلمان ،معماری مدرسه ،تصورات درباره ی مدرسه و تحصیلات مدرسه ای ،فرهنگ مدرسه و روابط معلمان با دانش آموزان ،تصورات درباره ی حرفه ی معلمی ،به طور مستقیم روی برنامه ی درس و زندگی در مدارس تاثیر میگذارند در همه ی جوامع و کشورهای جهان برنامه های درسی و کتاب های درسی از حساسیت سیاسی ،فرهنگی و اجتماعی برخوردارند . به عنوان مثال برنامه های درسی علوم ،خواندن ،نوشتن ،و تعلیمات اجتماعی فقط حقایق بی طرف علمی محسوب نمی‌شوند بلکه افراد و گروهها ایده های خود را در برنامه ی درسی در همه جا تا سر حد توان تحمیل می کنند .بر خلاف عده ای اعمال اقتدار در برنامه های درسی توسط گروهی از افراد مقتدر سیاسی ،دینی یا اقتصادی به تنهایی صورت نمی‌گیرد زیرا در امور فرهنگی اقتدار و نفوذ قدرت درز سراسر جامعه مثلاً در ذهن مدیر ،مربی ،والدین ،معلمان و حتی خود دانش آموزان به صورت بالقوه یا بالفعل پخش شده است .[۷]

این که چه موضوعاتی ارزش بیشتری دارند، چه کسانی مشروعیت ونفوذ بیشتری برای مداخله در برنامه ی درسی دارند وچه گروههایی خط مشی ورویکرد برنامه ی درسی را تعریف میکنند سیاستهای فرهنگی در برنامه ی درسی نامیده میشوند.مایکل اپل (1993)درباره سیاست های فرهنگی می نویسد:تعلیم وتربیت عمیقا با سیاست های فرهنگی در هم پیچیده شده است.برنامه درسی هرگز به طرز ساده انگارانه ای نمی تواند مجموعه ای از دانش روی هم انباشته بی طرف باشدکه به طریقی در کتاب های درسی مدارس و کلایپس های درس یک جامعه یا کشور ظاهری شوند.نوشته شده توسط: آسمان ناصری [۸]

برنامه درسی و هویت =[ویرایش]

زنان،مردان،سیاهان،همجنس گرایان،افراد دوجنسیتی و ... هر فردی از میراث،مذهب ،هویت و فرهنگ متفاوت،در برنامه ریزی عصر پست مدرن باید در خصوص دانش ،روابط و خود ،بحث و تبادل نظر کنند. برنامه درسی پست مدرن صرفا چیزی فراتر از بحث درباره ی مسائل نژادی،جنسی و فرهنگی در چارچوب تحمل و شکایت اقلیت ها و گروه های فرهنگی طرد شده است. مفهوم تدریس و یادگیری با مفهوم مرد یا زن بودن با تجربه ی ما از تولید مثل ،پرورش،زندگی خانوادگی،فطرت،دانش و سیاست درک می شود. میلر(نظریه پرداز فمینیست در حوزه زنان) تغییر نقش مؤسسات آموزشی ،شیوه های آموزشی،و تصاویر آموزشی از دانشگاه را ضروری می داند. تنوع نژاد،جنسیت،تمایلات جنسی،فرهنگ و قوم در مدارس امروز از سوی کارشناسان پست مدرن به عنوان فرصتی برای یادگیری دانش آموزان نه تنها درباره ی تمایزات بلکه درباره ی خود بوده است. مک کارتی می گوید:که قدرت برنامه ی درسی از کلیت و تنوع آن برمی خیزد نه از یکپارچگی و تشابه فرهنگی.برنامه ی درسی چند فرهنگی می تواند موفقیت تحصیلی و آینده ی اقتصادی جوانان اقلیت را تقویت کنند. برنامه ی درسی مدارس دولتی باید با توجه به گوناگونی نژاد،طبقه و جنسیت در جامعه،نظرات و گویش های مخالف را در برگیرد. دانش آموزان برای رشد قابلیت اجتماعی باید نظرات متعارض را خصوصا در محدوده ی نژاد و جنسیت خارج از دانش و تجربه ی قبلی شان بررسی کنند.از طریق این برخورد دانش آموزان می توانند درک از خود و جامعه را تغییر دهند. دیدگاه مدرن برنامه درسی بدون توجه به نژاد،جنسیت و قوم،پیامدهای مصیبت باری را نشان داده است. ساختارشکنی عقاید برجسته ی مرتبط با نژاد،جنسیت،هویت و قوم شکل گیری تحلیل های خود شرح حال نویسی،پدیدارشناسی و پساساختار در پژوهش درسی پست مدرن ضروری است. چنانچه برنامه درسی یا معلمین قدیمی شکل گیری هویت و ساختارهای اجتماعی را نادیده بگیرند و اگر آن تصورات و رویاهای افراد را در مفهوم و متن آموزش سرکوب کنند،اگر افراد همواره خود را با دیدگاه شخص دیگری تطبیق دهند،پس رویاها و امید فراگیران سرکوب می شود و افراد تصورات دیگران را با درک از خود تلفیق می کنند.بنابراین آنها با سیستمی که عقایدشان را نادیده گرفته است ،مبارزه می کنند. برنامه ریزی درسی در عصر پست مدرن بی همتایی شخصیت افراد ،متن،رویداد،فرهنگ و فرصت آموزشی را مورد توجه و ستایش قرار می دهد. چشم پوشی از نژاد،جنسیت،هویت جنسی و قومی به عنوان جزء اصلی تعلیم و تربیت موجب می شوند الگوهای برنامه ی درسی مدرن در ناامیدی ،خشم،و خشونت سهیم شود و فرهنگ و تمدن ما را نابود کند.<refمنبع:برنامه ریزی درسی در عصر پست مدرن،پاتریک اسلاتری،ترجمه دکتر مصطفی قادری و دیگران)نوشته شده توسط:لیلا آژیر دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی></ref>

عمل و نظریه در مطالعات برنامه ی درسی[ویرایش]

اصطلاح برنامه ریزی درسی[ویرایش]

'اصطلاح برنامه ریزی درسی پر کاربرد ترین اصطلاح و عام ترین برداشت از رشته ی مطالعات برنامه ی درسی است .این اصطلاح از دهه ی 1920تا دهه 1950رواج بیشتری داشت .و توسط رالف وینفرد تایلر رواج جهانی یافت .اصطلاح برنامه ریز درسی نیز مانند اصطلاح مهندسی برنامه ی درسی یک اصطلاح کلاسیک ،علمی و سنتی است .تفاوت این اصطلاح با مهندسی برنامه ی درسی استفاده ی بسیار زیاد کاربران و پیروان ان از نظریه ها و اصول روان شناس رفتارگرا است .مطابق نظریه ی رفتارگرایی آموزش باید دارای الگوی برنامه ای باشد .یعنی انچه باید اموزش داده شود یا محتوای درسی باید به گام های بسیار کوچک تقسیم شود .'[۹]

  1. Encyclopedia of Curriculum 2010, Craig Kridel (EDITOR), University of South Carolina,2010. (pp 822-4)
  2. عمل ونظریه در مطالعات برنامه درسی دکتر مصطفی قادری
  3. برنامه درسی وفرهنگ :رویاروی ها وهم آوری هاتالیف دکتر مصطفی قادری _سودا کرم کار،نوشته شده توسط ثریا خزایی
  4. نظریه انتقادی تعلیم وتربیت (نقد برنامه درسی مدرنیته وسرمایه داری متاخر،نویسنده دکتر مصطفی قادری .نوشته شده توسط ثریا خزایی دانشجوی ارشدبرنامه ریزی آموزشی
  5. عمل ونظریه در مطالعات برنامه درسی دکتر مصطفی قادری
  6. برنامه درسی وفرهنگ،مولف دکتر مصطفی قادری نوشته شده توسطه رقیه مرادی
  7. برگرفته از کتاب برنامه ی درسی و فرهنگ مولف دکتر مصطفی قادری نوشته شده توسط مریم جمشیدپور
  8. قادری،مصطفی،کرم کار،سودا.برنامه ی درسی وفرهنگ:رویارویی وهم آوری ها،14. نوشته شده توسط: آسمان ناصری
  9. برگرفته از کتاب عمل و نظریه در مطالعات برنامه ی درسی تالیف دکتر مصطفی قادری نوشته شده توسط مریم جمشیدپور