خاک باتلاقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

با گیلاب اشتباه نشود.

خلاش مر بلو، نمونه‌ای از زمین‌های تشکیل شده از خاک باتلاقی در انتاریو، کانادا.

خاک باتلاقی[۱] یا خَلاش خاک بسیار مرطوب مناطق باتلاقی است که در اطراف آب‌های راکد و کم‌عمق به‌وجود می‌آید. خاک باتلاقی عمدتاً از تجمع مواد پوسیده و بقایای گیاهان که بیشتر مربوط به گیاه خزه تورب است به وجود می‌آید. منشا ایجاد این گِل‌ها، توده‌های خزه‌ای هستند که از خشکی به روی آب شناور شده و به مرور به صورت مواد گیاهی در کف دریاچه ته‌نشین می‌گردند و تشکیل خاکی مرطوب را می‌دهند. خاک‌های باتلاقی حالتی اسفنجی دارند و اکسیژن کمی در خود دارند. انباشت بازمانده‌های گیاهان در این خاک‌ها ذخیره‌ای از کربن ایجاد می‌کند. خاک‌های باتلاقی در جاهایی به وجود می‌آیند که آب‌های سطح زمین اسیدی بوده و مواد غذایی بسیار اندکی دارند. آب آنها به دلیل وجود تانن در مواد پوسیده، رنگی قهوه‌ای دارد.

خاک‌های باتلاقی از نظر تنوع زیستی مهم هستند و برخی گونه‌های جانوران و گیاهان در این مناطق زندگی می‌کنند. خاک‌های باتلاقی معمولاً با درختچه‌هایی از خلنگیان Ericaceae پوشیده شده‌اند که در تورب و خزه‌های تورب ریشه دوانده‌اند. معمولاً رشد گیاهان به دلیل کمبود مواد مغذی و آب و هوای سرد این مناطق کند است.

در فارسی به پهنه‌هایی که خاک باتلاقی دارند خلاب، لَشاب و خفتاب و گیلاب نیز گفته‌اند.[۲]

گونه‌ها[ویرایش]

انواع معمول خاک‌های باتلاقی عبارتند از: خاک باتلاقی دَره‌ای، خاک باتلاقی ورآمده، خاک باتلاقی روکشی، خاک باتلاقی لرزان

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. برابرنهاده فرهنگستان زبان فارسی برای bog
  2. آریان‌پور کاشانی، منوچهر، فرهنگ همراه پیشرو آریانپور، ویراست دوم، چاپ سی‌وهشتم، تهران: جهان رایانه، ۱۳۸۳.