معاهده رامسر

نشان کنوانسیون رامسر

معاهده‌ی رامسر پیمانی بین‌المللی در سال ۱۹۷۱ میلادی است. نام این پیمان از شهر رامسر در ایران گرفته شده است. این کنوانسیون به منظور حفاظت از تالاب‌ها و پرندگان مهاجر شکل گرفته و بر مبنای آن، کشورهای عضو موظف هستند تا از تالاب‌های ثبت‌شده حفاظت کنند. در ابتدا این معاهده به امضای نمایندگان ۱۸ کشور شرکت‌کننده رسید، اما امروزه ۱۶۰ کشور جهان عضو این پیمان هستند. تالاب‌های مشمول این پیمان با نام «تالاب رامسر» مشخص می‌شوند.

تاریخچه

تلاش‌های اسکندر فیروز، رئیس وقت سازمان محیط زیست ایران سبب شد تا اولین کنفرانس رامسر در در سال ۱۳۴۹ خورشیدی، در شهر ساحلی رامسر برگزار و از آن پس این پیمان به نام «کنوانسیون رامسر» شناخته شود.

روز جهانی تالاب‌ها

۲ فوریه برابر با ۱۳ بهمن‌ماه، روز جهانی تالاب‌ها نام‌گذاری شده‌است. در چنین روزی در سال ۱۹۷۱ میلادی، برابر با ۱۳۴۹ خورشیدی و در شهر رامسر ایران، معاهده‌ای جهانی برای حفاظت از تالاب‌ها به تصویب رسید که به «معاهده‌ی رامسر» مشهور شد.

هر چند در حال حاضر عليرغم وجود ميثاقهاي بين المللي محيط زيستي، اكوسيستم هاي طبيعي و انسان ساخت با انواع مشكلات روبرو هستند ، ولي اگر همين تعداد محدود از توافق و قراردادهاي بين المللي زيست محيطي وجود نداشت، عمل حفاظت و نگهداري از محيط زيست به مراتب مشكل تر از آنچه امروز با آن مواجه هستيم، مي بود. قوانين و معاهدات بين المللي پايه اجرا و بعمل درآوردن اصول و قوائد زيست محيطي در سطح جهاني مي باشند. آنها نه تنها استانداردهاي جهاني را تعيين ميكنند بلكه صرف وجود آنها در صحنه جهاني اغلب دولتها را به امضا معاهدات و يا تدوين قوانين داخلي خود ترغيب مي كنند.

كنوانسيون رامسر قديمي ترين معاهده بين المللي، با تاكيد بر حفاظت از طبيعت در جهان است. آغاز آن در دوم ماه فوريه 1971 ( 13 بهمن 1349) در شهر ايراني رامسر بوده كه كنوانسيون نام خود را از اين شهراقتباس كرده است. كنوانسيون رامسر در سال 1975 جنبه قانوني يافت. اين معاهده 158 كشور عضو را ملزم به تعيين و حفظ تالابهاي با اهميت بين المللي و تشويق به استفاده خردمندانه از آنها مي نمايد . بيش از 1700سايت با مساحت كل حدود 150 ميليون هكتار در حال حاضر در اين كنوانسيون به ثبت رسيده اند( آمار سال 2008).

گرچه نام رسمي كنوانسيون : “ كنوانسيون تالابهاي بين المللي بويژه به عنوان زيستگاه پرندگان آبزي “ يا به اختصار“ كنوانسيـون تالابهـا ( رامسـر، ايــران ، 1971) “ نوشتـه مي شـود، ولي به طور معمول به “ كنوانسيون رامسر “ شهرت دارد. اين كنوانسيون بر حفاظت و بهره برداري معقول از تالابها به خصوص در جهت فراهم ساختن زيستگاهي براي پرندگان آبزي تأكيد مي كند. طي گذشت سالها، كنوانسيون گستره نگرش خود را چنان افزايش داده كه تمام ابعاد حفاظت و بهره برداري معقول و پايدار از تالابها را در بر مي گيرد و تالابها را در زمره اكوسيستمهايي مي داند كه در حفاظت از تنوع زيستي و رفاه جامعه بشري اهميت فوق العاده اي دارند. به همين دليل بعدها كنوانسيون نام خود را به : "كنوانسيون حفاظت از تالابها " تغيير داد.

قدرت اثر هر معاهده فقط به اندازه ضعيف ترين عضو آن است. كنوانسيون رامسر نيز از اين موضوع مستثني نمي باشد. اگر قرار بر اين باشد كه تالابهاي در معرض تهديد جهان حفظ شوند, اعضاء فعلي بايست الزامات كنوانسيون را جدي تر بگيرند و كشورهاي بيشتري, بدون تاخير, به عضويت اين كنوانسيون در آيند.

كنوانسيون رامسر باعث دست آوردهاي قابل توجهي در حفاظت از تالابها شده است اما حفاظت و نگهداري، ايده ال هاي شكننده اي هستند و ما بايد دائما" هوشيار باشيم تا اطمينان حاصل كنيم كه تمام موافقتنامه ها، معاهدات، قوانين و كنوانسيون هاي زيست محيطي با شدت و حدت پيگيري شوند.