تالاب

تالاب انزلی

تالاب آب شیرین در فلوریدای آمریکا

تالاب‌ها محیط‌هایی هستند که مشخصاتشان چیزی میان خشکی و آب است. تالاب‌ها ممکن است همواره دارای آب باشند یا اینکه گاه خشک و گاه آب‌دار باشند. برخی تالاب‌های نزدیک دریا با جزر و مد تغییر وضعیت می‌دهند.

مشخصه اصلی تالاب‌ها ماندگاری نسبی آب در آنها است. آب تالاب‌ها ممکن است شور باشد یا شیرین.

کنوانسیون رامسر معاهده‌ای بین‌المللی است که در ۱۹۷۱ امضا شده‌است به منظور حفظ و نگهداری تالاب‌ها می‌باشد. در این کنوانسیون فهرستی از تالاب‌های مهم جهان نیز تهیه شده که به «فهرست رامسر» شهرت دارد. در این فهرست بریتانیا با ۱۶۴ تالاب از لحاظ تعداد و کانادا با ۱۳۰ هزار کیلومتر مربع تالاب، از لحاظ وسعت رکورددار است. مقر دائمی کنوانسیون در گلند، سوئیس است.

تالاب ها در ایران

وضعیت آلودگی تالاب ها در ایران همواره مورد نقد بسیاری از دوستداران محیط زیست در این کشور است. عدم مدیریت پسماندها و فاضلاب‌ها در محیط تالابی، قطعه قطعه کردن تالاب، آتش زدن حوضچه‌های نفتی در تالاب از ابتدای حضور تا کنون و تخلیه پسماندهای نفتی در محدوه تالابی که از تخلفات میدان نفتی آزادگان در هورالعظیم است، عدم ارائه برنامه‌های احیایی و... از بحث های این فعالان محیط زیست است. محمد درویش، مژگان جمشیدی، نادره وائلی زاده و... از جمله فعالانی در این حوزه هستند که بارها به این مسائل پرداخته‌اند.

انواع تالاب

یک تالاب کوچک در شهرستان مارشال، ایالت ایندیانای آمریکا.

• باتلاق (swamp) زمینهای آبدار یا خیس پر از گیاه و درخت.
• مانداب یا هور (marsh) با آبی راکد و باز و گیاهان کوتاه بیشتر از جنس علف و نی.
• خلاش (bog یا muskeg) آبگیری است که رستنی‌های آن پوسیده باشد.
• خلنگزار (Moorland و Heath) تالاب‌هایی به شکل خارستان.
• لشاب (fen) تالابی نیزاری است که آب آن از گیاه آکنده شده و هوای کمی می‌گیرد.
• تالاب‌های مصنوعی که برای سیلگیری رودخانه‌ها و دریاها درست می‌شود، مانند پروژه‌های چاه‌نیمه در سیستان.
• آب‌بندان گونه‌ای از تالاب‌های مصنوعی ساخته دست بشر برای پرورش ماهی و ذخیره آب.

جستارهای وابسته

• مانداب
• مرداب
• تالاب انزلی

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، "Wetland"، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۶).
• جعفری، عباس، فرهنگ بزرگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیایی)، تهران: انتشارات گیتاشناسی، چاپ دوم، ۱۳۷۲ خورشیدی.