سفره آب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آبخوان)
پرش به: ناوبری، جستجو
WaterTable.gif

سفره آب (به انگلیسی: aquifer) یا آبخوان قسمتی از پوستهٔ زمین است که سوراخ‌ها یا خلل و فرج سنگ‌های آن از آب مملو و اشباع شده باشد. معمولاً منافذ و سوراخ‌های سنگ‌ها بر اثر بارندگی‌های ممتد از آب پر شده و با رسیدن به سطح غیرقابل تراوشی مانند سنگ‌های رسی در همان جا متوقف می‌گردد و به شکل چشمه‌سارهای مختلفی در سطح زمین آشکار می‌شود. بدیهی است متناسب با خارج شدن آب از این چشمه‌ها سطح آب‌های زیرزمینی افت کرده و پائین می‌رود. قاعدتاً سطح آب‌های زیرزمینی در فصل‌های مرطوب بالا آمده و برعکس در فصل‌های خشک پائین می‌رود ولی هیچگاه از سطح معینی بالاتر و یا پائین‌تر نخواهد رفت. پائین‌ترین سطح آب زیرزمینی هر منطقه را سطح آب دائمی آن منطقه می‌نامند..[۱]

آبخوان یا سفره آب زیرزمینی یک لایه آبدار زیرزمینی است که در لایه‌های تحکیم نیافته (گراول، ماسه و سیلت) یا در سنگ‌های دارای درز و شکاف ایجاد می‌شود. این آب می‌تواند از طریق چاه بهره‌برداری شود. آبخوان ناتراوا[۲] و آبخوان کم‌تراوا[۳]، نام‌های است که به لایه‌های آبدار با درجات مختلف قابلیت آبدهی و ذخیره‌سازی داده می‌شود.[۴]

برخی تعاریف[ویرایش]

  • آبخوان آزاد[۵] آبخوانی است که فشاری بر سطح ایستابی آن وارد نمی‌شود.
  • آبخوان تحتِ فشار[۶]: آبخوانی است که فشار آب زیرزمینی در آن از فشار جوّ بیشتر است.
  • آبخوان کم‏‌تراوا: واحد زمین‌شناختی سیرشده که در شرایط هیدرولیکیِ عادی آب چندانی از آن نمی‌‏گذرد را آبخوان کم‏‌تراوا می‌گویند.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • جعفری، عباس. فرهنگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیائی). چاپ دوم. تهران: انتشارات گیتاشناسی، ۱۳۶۳. 
  1. جعفری، فرهنگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیائی)، ۷۹.
  2. Aquifuge
  3. aquiclude, aquitard
  4. * [Todd, D. K., ۱۹۸۰, Groundwater hydrology, ۲d ed.: New York, John Wiley, ۵۳۵ p]
  5. unconfined aquifer, phreatic aquifer, water-table aquifer
  6. confined aquifer
  7. مجموعهٔ حاضر شامل واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان سال ۱۳۸۹.