توالت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
توالت به سبک شرقی
توالت فرنگی

توالت یا مستراح (دستشویی، یا تشناب) سازه ساختمانی است که در درون اماکن مسکونی، اداری و غیره به منظور دفع مدفوع و پیشاب انسان تعبیه می‌شود. هدف اصلی از ساخت مستراح توسط بشر ایجاد امکان دفع به طور بهداشتی بوده‌است.

واژه مستراح از ریشه عربی ر. و. ح، بر وزن مُسْتَفْعَل به معنی محل استراحت می‌آید که در زبان عامیانه فارسی، گاهی بدان مستراب نیز می‌گویند. مَبال یا مَوال از دیگر لغات عامیانه ایست که در مورد آن به کار رفته است.

سابقه[ویرایش]

در ایران مستراح را پیشاب و"هواگش" و" خلا" نیز می گفته‌اند تا یکصد سال قبل توالت در ایران در داخل اتاق جداگانه در گوشه‌ای از سرا و بدور از اتاق‌های نشیمن وجود داشت توالت خانه در واقع بدون چاه بود یعنی فضای نشستن و سنگ توالت در روی بلندی قرار داشت و مدفوع بداخل محوطه شیب دار و گودالی در همان اتاق هدایت می‌شد و روی محوطه گودالی شکل خاک می ریختندبعد از هر چند مدت مدفوعها را برای مصارف کشاورزی بر بار خران حمل و به مزارع می‌بردند با زندگی شهر نشینی مدرن و تغییر سبک سراها به خانه‌های کوچک و آپارتمان حفر چاه سرپوشیده توالت در مستراح خانه‌ها مرسوم شد. از سال ۱۳۴۳ و با ایجادسپاه بهداشت و سپاه دانش ایجاد چاه سرپوشیده برای توالتها در روستاها نیز اجباری شد. علمای دینی در ابتدا با تغییر کاربری مستراح‌ها به چاه سرپوشیده و همچنین تغییر حمام‌های خزانه به حمام دوش گرمابه مخالفت می‌کردند. این مخالفت‌ها در مناطق سنی نشین و روستاها شدید تر بود بطوریکه مردان در روستاهای شرق خراسان و هم مرز با افغانستان حاضر به استفاده از توالتهایی که زنان از آن استفاده می‌کنند نمی‌شدند. در روستاهای افغانستان هنوز هم توالتها بیشتر حالت سرباز دارد و استفاده از چاههای سرپوشیده را مخالف شرع می دانند. در ایران تعداد توالتهای عمومی کم است به همین خاطر با وجود مراکز تاریخی و دیدنی فراوان در ایران، توریستها برای استفاده از سرویس بهداشتی دچار مشکل می گردند. از جمله مشکلاتی که برای استفاده مسافران از توالت می باشد نبودن آویز مناسب در سرویسهای بهداشتی است. هر چند اخیرا در بعضی از پایانه‌های مسافربری، فرودگاههاو یا ایستگاههای راه آهن نوعی جالباسی که به آن توشه نگهدار می گویند دیده‌ام که امیدوارم با توجه به نیاز جامعه و همراه با گسترش توالت‌های عمومی استفاده از توشه نگهدار هم فراگیرتر شود.[۱]

محل استقرار[ویرایش]

در هر خانه معمولا یک سرویس بهداشتی نزدیک ورودی ودر بخش عمومی خانه ویک حمام در بخش خصوصی ونزدیک اتاق خواب ها طرح می شودواین دو فضا حداقل امکاناتی است که می توان برای سرویس بهداشتی یک خانه در نظر گرفت.ولی در خانه های بزرگتر با امکانات بیشتر می توان حمام اتاق خواب والدین رامستقل از حمام حمومی خانه در نظر گرفت حتی نیز ممکن است که برای اتاق خواب مهمان وتک تک اتاق خواب هانیز سرویس هایی مجزا پیش بینی شود. در حمام دستشویی های باهم می توان همانطور که WC از حمام در دارداز راهرو هم قابل دسترسی باشدوحمام هم می تواند همانطور که به WC راه دارداز داخل اتاق خواب قابل دسترسی باشد. برای صرفه جویی در هزینه وبه دلایل فنی،حمام،توالت وآشپزخانه بهتر است طوری طراحی شوندکه بتواننداز یک لوله کشی وتاسیسات استفاده کنند.[۲]

استاندارد های سرویس بهداشتی[ویرایش]

فاصله سرویس بهداشتی ازمحل کارباید100cmباشد.

امادرشرکت های بزرگ تقسیم سرویس های بهداشتی به واحدهای کوچکتر بهتر به نظر می رسند(مثلادرهر طبقه در مجاورت پله یاپاگرد)

درشرکت هایی بیش از پنج کارمندبرای خانم ها وآقایان بایدتوالت جداگانه مهیا گردد.

اتاقک پنج توالت بایدازدرون قفل آن بسته شود.

اگرتهویه از طریق پنجره وفقط ازیک طرف صورت گیرد ومساحتی حدود1700سانتیمترمربع نیازاست.درصورت محدودیت فضااین مساحت حدود100سانتیمترمربع میباشد.

کف نباید لغزنده باشد و باید در برابرآب مقاوم باشد و به آسانی نیز تمیز شودهمچنین کف باید بدون درز وشکاف وقابل شستشوباشد.

دیوارها حداقل بایدتا ارتفاع 2متری کاشی بوده ونیز قابل شستشو باشد.

دما ی مناسب برای سرویس های بهداشتی 21 درجه سانتیگراد می باشد.

برای هر دو دستشویی حداقل یک آینه نصب شود.

حداقل ارتفاع مخصوص توالت با چهارWC یا کمتر می تواند20/2متر باشد.

شیرو شلنگ آب برای شستشو در توالت بایددرسمت راست قرارگیردهمچنین شیرآب بایدمجهز به آب گرم باشد.

توالت نباید رو یا پشت به قبله باشد.

حداقل عرض اتاقک هر توالت باید85سانتیمتر باشد.

حداقل عرض اتاقک هر توالت بایدبیش از 110سانتیمتر باشد.

حداقل طول اتاقک هر توالت باید150سانتیمتر باشد.

کاسه توالت نبایدخیلی نزدیک دیوار باشد.

فاصله مرکز دو دستشویی باید 60سانتیمتر باشد.

فاصله دستشویی از کنار دیوار45سانتیمتر باشد.

حمام محیطی مرطوب است به همین علت در صورتی که تاریک باشد محیط مناسبی برای رشد قارچ ها خواهدبود بنابراین بسیار ضروری است که به گونه ای طراحی شودکه حتما نور طبیعی به داخل آن بتابد.

بهتراست درب توالت از آلمینیوم باشداندازه عرض آن60 سانتیمتر وحداکثر75سانتیمتر باشد.[۳]

فضاهای بهداشتی در ساختمان های عمومی[ویرایش]

فضاهای بهداشتی جداگانه برای مردان و زنان مورد نیازا ست.

به ازای هر پنج آبریزگاه باید یک دستشویی وجود داشته باشد.

در اغلب ساختمان های عمومی حداقل بایددو توالت وجود داشته باشد به خاطراین که ممکن است یکی ازآنهاخراب شود.

حداقل یک فضای بهداشتی بایدبرای افراد معلول قابل استفاده باشد.[۴]

اهمیت نورپردازی درسرویس بهداشتی[ویرایش]

نورپردازی در سرویس های بهداشتی نیز مانند سایر مکانها نیز دارای اهمیت است.دراطراف آینه سرویس بهداشتی از جمله قسمت هایی است که باید نور کافی برای اصلاح وآرایش صورت وجود داردبهترین روش نصب نور های متعدد در اطراف آینه استواگر فضا این اجازه رابه شما نمی دهد توصیه میشود از یک چراغ بالای آینه استفاده شودوتنها نصب یک چراغ در سرویس بهداشتی مناسب نیست. منطقه ای در حمام که دوش در آن قرار گرفته نیز از جمله قسمت هایی است که به یک نور پردازی کافی ومناسب نیاز دارد تا ایمی فرد بیشتر شود. حتی نیز برحسب سبک دکوراسیون سرویس بهداشتی خود،لوستری مناسب نیز می توان انتخاب کرد.نصب یک چراغ یا لوسترسقفی در مرکز سرویس بهداشتی،نورلازم برای قسمت های دیگرسرویس بهداشتی راتامین می کند. [۵]

محل قرار گیری پنجره در سرویس بهداشتی[ویرایش]

در طراحی سرویس بهداشتی محل قرار گیری پنجره ها اهمیت زیادی داردزیرا نه تهنا در نور پردازی موثر است بلکه در داشتن تهویه ی مناسب به دلیل رفع بوی بد و بخار آب تاثیر دارد جا دارد که طراح برای کلیه ی سرویس های بهداشتی امکان برقراری تماس وای بیرون و حضور پنجره ی مناسب را در نظر بگیرد برای حفظ محرمیت در فضا و قطع دید مزاحم به درون طراحی شکستگی مناسب در پلان و انتخاب شیشه ]های مات میتواهند کار ساز باشد [۶]

به حداکثر رساندن نور در سرویس بهداشتی[ویرایش]

علاوه برنصب واستفاده از از لامپ ها وچراغ های کافی در قسمت های مختلف سرویس بهداشتی موارد ونکات دیگری نیز وجود داردکه با رعایت آنها می توانید میزان نور موجود دراین فضا را افزایش دهید این نکات عبارتند از: استفاده نکردن از رنگ های تیره در سرویس بهداشتی استفاده از آینه های بزرگ در سرویس بهداشتی برای انعکاس بیشتر نور اجتناب از بهم ریختگی وشلوغی در دکوراسیون استفاده کردن از انواع شیشه هابرای ظروف وعناصر[۷]

دمای مناسب[ویرایش]

برای راحتی دمای حمام بین22تا24درجه سانتیگرادخوب است.دمای 20درجه سانتیگرادبرای توالت های داخل منازل مناسب است این میزان دما نسبت به دمای توالت ها در ساختمان های اداری که بین 15تا17درجه سانتیگراد می باشدبسیار بالاتراست.تمام مناطق حمام به دلیل رطوبت بالادر این مناطق باید به خوبی درز گیری شوند.[۸]

منابع[ویرایش]

  1. بحران کمبود سرویس بهداشتی در پایتخت/ ۲۰۰ توالت برای ۱۰ میلیون نفر!
  2. طرح معماری طراحی خانه های مسکونی 1390 ناهید صادقی پی صفحه ی 29
  3. کتاب نویفرت 2008
  4. کتاب راهنمای مهندسی معماری- تالیف:دیمیتریس کائوس-مترجم:مهندس رامین تابان
  5. طرح معماری طراحی خانه های مسکونی 1390 ناهید صادقی پی صفحه ی 30
  6. طرح معماری طراحی خانه های مسکونی 1390 ناهید صادقی پی صفحه ی 30
  7. سایت WWW.vivanews.comویوان نیوز
  8. نویفرت 2013


نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ توالت موجود است.