توالت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
توالت به سبک شرقی
توالت فرنگی

توالت یا مستراح (دستشویی، یا تشناب) سازه ساختمانی است که در درون اماکن مسکونی، اداری و غیره به منظور دفع مدفوع و پیشاب انسان تعبیه می‌شود. هدف اصلی از ساخت مستراح توسط بشر ایجاد امکان دفع به طور بهداشتی بوده‌است.

واژه مستراح از ریشه عربی ر. و. ح، بر وزن مُسْتَفْعَل به معنی "محل راحت شدن" می‌آید که در زبان عامیانه فارسی، گاهی بدان مستراب نیز می‌گویند. مَبال یا مَوال از دیگر لغات عامیانه ایست که در مورد آن به کار رفته است."مبال" از ریشه "بول" که عربی و اسم مکان است می‌باشد و به معنی "محل ادرار" می‌باشد.

سابقه[ویرایش]

در ایران مستراح را پیشاب و"هواگش" و" خلا" نیز می گفته‌اند تا یکصد سال قبل توالت در ایران در داخل اتاق جداگانه در گوشه‌ای از سرا و بدور از اتاق‌های نشیمن وجود داشت توالت خانه در واقع بدون چاه بود یعنی فضای نشستن و سنگ توالت در روی بلندی قرار داشت و مدفوع بداخل محوطه شیب دار و گودالی در همان اتاق هدایت می‌شد و روی محوطه گودالی شکل خاک می ریختندبعد از هر چند مدت مدفوعها را برای مصارف کشاورزی بر بار خران حمل و به مزارع می‌بردند با زندگی شهرنشینی مدرن و تغییر سبک سراها به خانه‌های کوچک و آپارتمان حفر چاه سرپوشیده توالت در مستراح خانه‌ها مرسوم شد. از سال ۱۳۴۳ و با ایجادسپاه بهداشت و سپاه دانش ایجاد چاه سرپوشیده برای توالتها در روستاها نیز اجباری شد. علمای دینی در ابتدا با تغییر کاربری مستراح‌ها به چاه سرپوشیده و همچنین تغییر حمام‌های خزانه به حمام دوش گرمابه مخالفت می‌کردند. این مخالفت‌ها در مناطق سنی نشین و روستاها شدید تر بود بطوریکه مردان در روستاهای شرق خراسان و هم‌مرز با افغانستان حاضر به استفاده از توالتهایی که زنان از آن استفاده می‌کنند نمی‌شدند. در روستاهای افغانستان هنوز هم توالتها بیشتر حالت سرباز دارد و استفاده از چاههای سرپوشیده را مخالف شرع می‌دانند. در ایران تعداد توالتهای عمومی کم است به همین خاطر با وجود مراکز تاریخی و دیدنی فراوان در ایران، توریستها برای استفاده از سرویس بهداشتی دچار مشکل می گردند. از جمله مشکلاتی که برای استفاده مسافران از توالت می باشد نبودن آویز مناسب در سرویسهای بهداشتی است. هر چند اخیرا در بعضی از پایانه‌های مسافربری، فرودگاههاو یا ایستگاههای راه آهن نوعی جالباسی که به آن توشه نگهدار می گویند دیده‌ام که امیدوارم با توجه به نیاز جامعه و همراه با گسترش توالت‌های عمومی استفاده از توشه نگهدار هم فراگیرتر شود.[۱]

محل استقرار[ویرایش]

در هر خانه معمولا یک سرویس بهداشتی نزدیک ورودی ودر بخش عمومی خانه ویک حمام در بخش خصوصی ونزدیک اتاق خوابها طرح می شودواین دو فضا حداقل امکاناتی است که می‌توان برایسرویس بهداشتی یک خانه در نظر گرفت. ولی در خانه‌های بزرگتر با امکانات بیشتر می‌توان حمام اتاق خوابوالدین رامستقل از حمام حمومی خانه در نظر گرفت حتی نیز ممکن است که برای اتاق خواب مهمان وتک تک اتاق خواب هانیز سرویس‌هایی مجزا پیش بینی شود. در حمام دستشویی‌های باهم می‌توان همانطور که WC از حمام در دارداز راهرو هم قابل دسترسی باشدوحمام هم می‌تواند همانطور که به WC راه دارداز داخل اتاق خواب قابل دسترسی باشد. برای صرفه جویی در هزینه وبه دلایل فنی، حمام، توالت وآشپزخانه بهتر است طوری طراحی شوندکه بتواننداز یک لوله کشی وتاسیسات استفاده کنند.[۲]

استانداردهای سرویس بهداشتی[ویرایش]

  • فاصله سرویس بهداشتی ازمحل کارباید100cmباشد.
  • اگرتهویه از طریق پنجره و فقط از یک طرف صورت گیرد و مساحتی حدود ۱۷۰۰ سانتیمترمربع نیازاست. در صورت محدودیت فضااین مساحت حدود۱۰۰سانتیمترمربع می‌باشد.
  • کف نباید لغزنده باشد و باید در برابرآب مقاوم باشد و به آسانی نیز تمیز شودهمچنین کف باید بدون درز وشکاف وقابل شستشوباشد.
  • دیوارها حداقل باید تا ارتفاع ۲متری کاشی بوده ونیز قابل شستشو باشد.
  • دما ی مناسب برای سرویس‌های بهداشتی ۲۱ درجه سانتیگراد می‌باشد.
  • برای هر دودستشویی حداقل یک آینه نصب شود.
  • حداقل ارتفاع مخصوص توالت با چهارWC یا کمتر می‌تواند۲۰/۲متر باشد.
  • حداقل عرض اتاقک هر توالت باید۸۵سانتیمتر باشد.
  • حداقل عرض اتاقک هر توالت بایدبیش از ۱۱۰سانتیمتر باشد.
  • حداقل طول اتاقک هر توالت باید۱۵۰سانتیمتر باشد.
  • فاصله مرکز دو دستشویی باید ۶۰سانتیمتر باشد.
  • فاصله دستشویی از کنار دیوار۴۵سانتیمتر باشد.
  • حمام محیطی مرطوب است به همین علت در صورتی که تاریک باشد محیط مناسبی برای رشد قارچها خواهدبود بنابراین بسیار ضروری است که به گونه‌ای طراحی شودکه حتما نور طبیعی به داخل آن بتابد.
  • اندازه درب توالت عرض آن۶۰ سانتیمتر وحداکثر۷۵سانتیمتر باشد.[۳]

اهمیت نورپردازی درسرویس بهداشتی[ویرایش]

نورپردازی در سرویس‌های بهداشتی نیز مانند سایر مکانها نیز دارای اهمیت است. دراطراف آینه سرویس بهداشتی از جمله قسمت‌هایی است که باید نور کافی برای اصلاح وآرایش صورت وجود دارد بهترین روش نصب نورهای متعدد در اطراف آینه استواگر فضا این اجازه رابه شما نمی‌دهد توصیه می‌شود از یک چراغ بالای آینه استفاده شودو تنها نصب یک چراغ در سرویس بهداشتی مناسب نیست. منطقه‌ای درحمام که دوش در آن قرار گرفته نیز از جمله قسمت‌هایی است که به یک نور پردازی کافی ومناسب نیاز دارد تا ایمی فرد بیشتر شود. حتی نیز برحسب سبک دکوراسیون سرویس بهداشتی خود، لوستری مناسب نیز می‌توان انتخاب کرد. نصب یک چراغ یا لوسترسقفی در مرکز سرویس بهداشتی، نورلازم برای قسمت‌های دیگرسرویس بهداشتی راتامین می‌کند.[۴]

محل قرار گیری پنجره درسرویس بهداشتی[ویرایش]

در طراحی سرویس بهداشتی محل قرار گیری پنجره‌ها اهمیت زیادی داردزیرا نه تهنا در نور پردازی موثر است بلکه در داشتن تهویه ی مناسب به دلیل رفع بوی بد و بخار آب تاثیر دارد جا دارد که طراح برای کلیهٔ سرویس‌های بهداشتی امکان برقراری تماس وای بیرون و حضور پنجرهٔ مناسب را در نظر بگیرد برای حفظ محرمیت در فضا و قطع دید مزاحم به درون طراحی شکستگی مناسب درپلان و انتخاب شیشه]های مات میتواهند کارساز باشد[۵]

نوردر سرویس بهداشتی[ویرایش]

علاوه برنصب و استفاده از از لامپ‌ها و چراغ‌های کافی در قسمت‌های مختلف سرویس بهداشتی موارد ونکات دیگری نیز وجود داردکه با رعایت آنها می‌توانید میزان نور موجود دراین فضا را افزایش دهید این نکات عبارتند از:

دمای مناسب[ویرایش]

برای راحتی دمای حمام بین۲۲تا۲۴درجه سانتیگرادخوب است. دمای ۲۰درجه سانتیگرادبرای توالت‌های داخل منازل مناسب است این میزان دما نسبت به دمای توالت‌ها در ساختمان‌های اداری که بین ۱۵تا۱۷درجه سانتیگراد می باشدبسیار بالاتراست. تمام مناطق حمام به دلیل رطوبت بالادر این مناطق باید به خوبی درز گیری شوند.[۷]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بحران کمبود سرویس بهداشتی در پایتخت/ ۲۰۰ توالت برای ۱۰ میلیون نفر!
  2. طرح معماری طراحیخانه‌های مسکونی 1390 ناهید صادقی پی صفحهٔ 29
  3. کتاب نویفرت 2008
  4. طرح معماری طراحی خانه‌های مسکونی 1390 ناهید صادقی پی صفحهٔ 30
  5. طرح معماری طراحی خانه‌های مسکونی 1390 ناهید صادقی پی صفحهٔ 30
  6. سایت WWW.vivanews.comویوان نیوز
  7. نویفرت 2013