مدفوع

مدفوع گاو

مدفوع انسان

زنی در هند در حال ساختن کتم از مدفوع گاو

پیخال(مَدفوع) که در گفتار غیر رسمی بدان گُه و عَن گفته می‌شود، ماده‌ای است نیمه‌جامد که از مجاری گوارشی بدن جانوران و از راه مقعد خارج می‌شود.

استفاده

با وجودی که پیخال به عنوان بی استفاده‌ترین مواد از بدن موجودات دفن می‌شود اما این ماده به عنوان کود و سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از پهن گاو و پشگل گوسفند به عنوان کود حیوانی حتی در شهرها برای کاشت چمن پارک‌ها و کنار بزرگراه‌ها استفاده می‌شود.

در بعضی کشورها از جمله ایران از مدفوع انسانی نیز به عنوان کود در مزارع کشاورزی استفاده می‌شود.

استفاده از پیخال(مَدفوع) به عنوان سوخت نیز در برخی کشورها که مشکل تامین سوخت دارند بسیار کاربردی است. از پشگل گوسفند مستقیما برای گرم کردن تنور|تنورهای نانوایی استفاده می‌شود. روستا نشینان ابتدا پهن گاو را به شکل قطعه‌های دایره شکلی بنام کَتَم در می‌آورند و بعد از خشکانیدن آنها در آفتاب از آن برای گرم کردن اجاغ‌های پخت و پز استفاده می‌کنند.

پیخال خواری

برخی جانوران مانند خوکچه هندی بخاطر ضعف دستگاه گوارش خود مقداری از موارد مورد نیاز بدن خودشان را دفع می‌کنند و به همین خاطر به مدفوع خواری (Coprophagia) نیاز پیدا می‌کنند. خوکچه هندی بلافاصله پس از دفع مدفوع آنرا می‌خورد. خوک و خرگوش نیز از جمله جانوران مدفوع خوار است.

انسان موجودی پیخال خوار نیست اما بنا به پاره‌ای دلایل از جمله گرایش جنسی پیخال‌خواهی (Coprophilia)، پزشکی و فرهنگی، پیخال خواری در انسان دیده می‌شود.

پیخال خواری در برخی بیماران مبتلا به جنون و یا جنون جوانی و افسرده دیده شده است.

جستارهای وابسته

• پیخال دوستی / پیخال خواهی( coprophilia)
• سنگ پیخال (fecalith، coprolith، stercolith)
• چرب پیخالی (steatorrhea)

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پيخال(مَدفوع) موجود است.