آشپزخانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آشپزخانه یا مطبخ به مکانی در خانه، رستوران یا هر جای دیگری می‌گویند که در آنجا غذا را می‌پزند.

شرایط یک آشپزخانه خوب[ویرایش]

یک آشپزخانه امروزی در خانه

یک آشپزخانه خوب دارای شرایط زیر است:

لزوم نورپردازی مناسب

در آشپزخانه‌های قدیم که مانند امروز دارای کابینت‌های ثابت و جاسازی شده و محل مشخصی برای اجاق گاز، یخچال و دیگر وسایل آشپزخانه نبودند، نورپردازی اغلب به وسیله یک چراغ آویز سقفی که در مرکز سقف آشپزخانه نصب می‌شد انجام می‌گرفت. چرا که اغلب فعالیت‌های داخل آشپزخانه (مانند آماده‌سازی مواد غذایی) بر روی میز وسط آشپزخانه انجام می‌شد. اما امروزه باید به گونه‌ای این نورپردازی صورت بگیرد تا باعث نشود که آشپز پشت به نور قرار گیرد و باعث خستگی مفرط شود.[۱]

لزوم جریان داشتن هوا

یک آشپزخانه خوب همچنین باید به گونه‌ای طراحی شود که هوا در آن جریان داشته باشد و گرما و بوی ناشی از پخت غذا را به خارج منتقل نماید.[۲]

ضوابط معماری یک آشپزخانهٔ استاندارد[ویرایش]

موقیت آشپزخانه در خانه

آشپزخانه باید شمالی-جنوبی یاشمالی-غربی باشدزیرا دارای هوا ی گرم است وباید درجبههٔ هوای سرد خانه باشد اگر این امکان وجود نداشته باشد باید به وسیلهٔ بالکن یا ایوان بهفضای باز وصل شود همچنین آشپزخانه باید در مجاورتباغچه سبزیجات و انبارمواد غذایی باشد و به فضا ی بازیبچههاو ایوان وورودی دید داشته باشد اگر سعی شود که اشپزخانه در نزدیکی در ورودی یا پارکینکطراحی شود بهتر است زیراانتقال مواد غذایی خریداری شده به آشپز خانه راحت تر است و در نهایت آشپزخانه باید به اتاق غذاخوری وپذیرایی نزدیک باشد[۳]

مثلث کار در آشپزخانه

آشپزخانه در خانه عمدتا محل کاراست شخص خانه‌دار مدت زمان زیادی را در آشپز خانه صرف تهیه غذا میکنداز رو چیزی که در طراحی آشپزخانه انچه اهمیت دارد وجود تناسباتی ایست که باعث شود شخص خانه‌دار در زمان کارمسافت کمتری را در آشپز خانه طی کندبرای همین درآشپزخانه وسایل اصلی شامل سینک ظرفشویی ویخچال و اجاق گاز در سه یک مثلثقرار می‌گیرد که در استانداردهای معماری محیط این مثلث باید بین دو عدد 4.80 m و 6.00 m باشدفاصله این سه وسیله باید نه آنچنان زیاد باشد که باعث رفت آمد زیاد نشود و نه آنجنان کم که محدوده کاری و حرکتی را برای هر یک از آنها مخدوش کند[۴]

محل قرار گیری وسایل آشپزخانه

محل وسایل آشپزخانه باید طوری طراحی شود که شخص خانه‌دار مدت زمان کمتر را بایستد فضای بین وسیله‌های اصلی آشپزخانه(سینک ظرفشویی واجاق گاز و یخچال)معمولا با کابینت پر میشودو برای ایجادفضا ی بیشتربرای ذخیرهمواد غذایی و... است عمق این کابینت‌ها روی زمین 60 cm و در کابینت هوایی 35 cm است زیرا کابینت‌های هوایی میزان وزنی که تحمل می‌کند کمتر است و همچنین کابینت هوایی باید در ارتفاعی که دست انسان می‌رسد قرار گیردکه ارتفاعی درحدود 2 m میباشداگر قرار باشد پنجره‌ای بین فضای آشپزخانه و پذیرایی باشد این پنجره در راستای چشم انسانقرار می‌گیرد یعنی در ارتفاع 150 cm. در آشپزخانه‌هایی که دو ردیف کابینت داریم فاصلهٔ این دو ردیف باید حداقل 1.2m باشد[۵]

از آنجایی که شخص خانه‌دار مدت زمان زیادی را در مقابل سینک ظرف شویی صرف می‌کند بهتر است در مقابل سینک پنجره ای رو به فضای باز باشد تا فضای دل نشینی ایجاد کندو باعث رفع خستگی فرد شودو همچنین وجود این پنجره باعث ورود نور خورشید و جریان هوا می‌شود که رطوبت اطراف سینک را از بین میبرداین پنجره باید cm 20 تا 30 cm بالاتر از سینک باشد طول سینک ظرفشویی دوقلو با سطح آبکشی 150 cm است بهترین ارتفاع برای سینک و گاز بین دوعدد 85 cm و92 cm است برای لوله کشی شیر آب سینک باید انشعابی در زیر سینک در نظر گرفته شودکه برای ماشین ظرفشویی و ماشین لباس شویی استفاده می‌شود در نتیجه در صورت وجود این دو وسیله در آشپز خانه محل استقرار آنها باید در نزدیک سینک باشد[۶][۷]

اجاق گاز که به منظور پخت وپز مورد استفاده قرار می‌گیرد باید در دو طرف خود کابینت کافی داشته باشد و همچنین باید دارای تهویه ی مناسب باشد این تهویه باید به وسیلهٔ هود انجام گیرد هواکش این هود اگر در دیوار باشدنباید مسافت زیادی را طی کند تا به فضای باز برسددر نزدیکی گاز نباید پنجره باشد زیرا جریان هوا موجب خاموشی شعله ودر نهایت آتش‌سوزی میشودپهنای استاندارد گاز 60 cm است یخچال و فیریزرچون وسیله ایست که عموم افراد خانه از آن استفاده می‌کنند ترجیحا در نزدیکی ورودی آشپزخانه قرار می‌گیرد در این رابطه به فضای لازم برای باز کردن در آنها باید توجه کرددر اطراف یخچال و فیریزر باید کابینت باشد برای راحت تر برداشتن و گذاشتن وسایلپهنای یخچال استاندارد 60 cm است[۶][۷]

انواع آشپزخانه[ویرایش]

آشپزخانه ساده یا خطی

در طراحی این مدل آشپزخانه سینک و گاز ویخچال در یک سمت قرار می‌گیرد و مثلث کار تشکیل نمی‌شود برای خانه‌های کوچک استفاده می‌شود که فضای محدودی دارند مزایای این آشپزخانه‌ها این است که فضای بسیار زیادی از آشپز خانه به صور ت مربع یا مستطیل در جلوی کابینت‌ها خالی ایست که در مساحت‌های بزرگ تر می‌تواند میز غذا خوری قرار گیرد معایب این آشپزخانه هانداشتن فضای زیاد پیشخوان است به خاطر قرار گرقتن تمام وسایل در یک سمت[۸]

آشپز خانه با دو ردیف کابینت

در این گونه آشپزخانه‌ها فضای آزاد آشپز خانه کاهش یافته در این آشپزخانه باید دقت شود حسن این مدل در تعداد زیاد کابینت‌ها است وعیب ان فاصله بین دو ردیف کابینت است که طوری باشد که برای باز کردن در کابینت‌ها و ... فضای کافی وجود داشه باشد[۸]

آشپزخانه L شکل

این آشپزخانه‌ها از یک طرف کاملابه فضایی مانند نشیمن باز می‌شود این مدل فضای چندانی احتیاج ندارد زیرا در گوشه خانه قرار میگیردمزایای آن در این است که میز نهار خوری می‌تواند در آشپزخانه قرار گیردو عیب آن نزدیکی سینک و گاز و یخچال است که با افزایش میزان کابینت‌ها این اشکال رفع می‌شود[۸]

آشپزخانه U شکل

در این اشپز خانه اجزای اصلی بر روی ردیف Uشکل قرار دارد فضای پیشخوان زیادی دارد که می‌تواند به عنوان [خمیز غذاخوری ]]استفاده شود و اشکال آن این است که محل رفتو آمد به آشپزخانه از یک طرف محدود است[۸]

آشپزخانه جزیره‌ای

این مدل ترکیبی ایست مدل U و L است که گاز یا پیشخوان در وسطآشپزخانه به طور ثابت است در طرحی اینفضا ظرافت بیشتری باید به خرج داد در آشپز خانه Uشکل بایدفاصلهٔ دو سر U حداقل ۱۰متر در حالی که این فاصله در مدل L کمتر است.[۸]

منابع[ویرایش]

  1. * نورپردازی در آشپزخانه
  2. فرهنگ فارسی معین
  3. کتاب اطلاعات معماری نویفرت 2013 صفحهٔ 258
  4. کتاب طرح معماری طراحی خانه‌های مسکونی. انتشارات فاطمی 1390 ناهید صادقی پی صفحهٔ 23
  5. کتاب اطلاعات معماری نویفرت 2013 صفحه ی255-کتاب طرح معماری طراحی خانه‌های مسکونی. انتشارات فاطمی 1390 ناهید صادقی پی صفحهٔ 24
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ کتاب اطلاعات معماری نویفرت 2013 صفحهٔ 255
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ کتاب طرح معماری طراحی خانه‌های مسکونی. انتشارات فاطمی ۱۳۹۰ ناهید صادقی پی صفحهٔ ۲۴ و 25
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ سایتwww.ichoob.ir آی چوب
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آشپزخانه موجود است.