ادرار کردن

مجسمه‌ای در بروکسل

ادرار کردن (در گفتار عامیانه: شاشیدن) عبارت است عملی در جانوران که با تخلیه شدن مثانه از ادرار(میز) و خروج ادرار (میز) از طریق مجاری ادراری انجام می‌شود. در فارسی قدیم فعل‌های میزیدن و گمیزیدن هم برای آن به کار می رفته که امروزه فرهنگستان برای برساختن واژگان میزنای، میزراه، دش میزی، خون‌میزی، شب‌میزی و ... از آنها بهره برده است.

محل نهایی خروج شاش در همهٔ موجودات در هر دو جنس نر و ماده در مجاورت آلت تناسلی شان است. در مردان این محل در نوک آلت تناسلی شان قرار دارد و در زنان این محل کمی بالاتر از مهبل و در زیر کلیتریس قرار دارد.

فیزیولوژی دفع ادرار

به طور کلی ، دستگاه تناسلی ادراری، ادرار را تا زمان مناسب جهت تخلیه محتویات مثانه در خود ذخیره نگه می دارد. در دوران شیرخوارگی ادرار کردن به صورت یک رفلکس رخ می دهد و به دلیل کامل نبودن ارتباط عصبی با مراکز کنترل ادراری، غیر ارادی می باشد.در جریان روند تخلیه ای ، کف لگن و اسفنگتر پیشابراه شل می شوند و یک معبر کم مقاومت را به وجود می آورند ( جهت عبور محتویات مثانه) و بعد عضله دتروسور برای تخلیه ی محتویات مثانه منقبض شده و ادرار به سمت جلو پیش می رود.

اختلالات دفع ادرار

با تخریب فیبرهای عصبی ( نوع حسی ) که از مثانه به نخاع می روند ، در روند پیام رسانی اختلال به وجود آمده و دیگر پیام کششی از مثانه به نخاع نمی‌رسد و رفلکس دفع ادرار رخ نمی‌دهد، در این صورت کنترل دفع ادرار از فرد سلب می شود ؛ در این مورد مثانه تا ظرفیت نهایی خود پر می شود و بر اثر فشار وارده بر اثر افزایش حجم، چند قطره ادرار پس از هر چند ثانیه به پیشابراه جاری می شود که به آن بی اختیاری ناشی از لبریز شدن می گویند.

ایستاده ادرار کردن

بر خلاف دفع مدفوع(عامیانه:ریدن) که انسان آن را بصورت نشسته انجام می‌دهد، ادرار کردن می‌تواند بصورت ایستاده هم انجام شود، اما به سبب تفاوت مجرای خروج شاش در زنان و مردان این کار برای زنان مشکل است. برای ادرار کردن بصورت ایستاده توالت سرپایی خاصی ساخته شده‌است.

ایستاده ادرار کردن در اسلام مکروه است.

نگرش اجتماعی

ادرار کردن در مکان‌های عمومی از مظاهر بی‌نزاکتی است. گربه‌ها نیز همچون انسان‌ها از ادرار و مدفوع در محل‌های عمومی خودداری می‌کنند. در این کاریکاتور یک گربه با تعجب به زنی می‌نگرد که در خیابان ادرار می‌کند.

ادرار کردن معمولاً در دستشویی -مکانی که اختصاصاً برای این کار ساخته شده‌است- صورت می‌پذیرد. پذیرش اجتماعی ادرار کردن در مکان‌های عمومی -به‌جز توالت‌های عمومی- با توجه به وضعیت مکان و عرف هر جامعه متغیر است. مردان بیشتر به‌صورت ایستاده و زنان به شکل چمباتمه این کار را انجام می‌دهند. ایراداتی که بر ادرار کردن در خارج از دستشویی وارد است شامل کثافت‌کاری ناشی از بوی ادرار و ترشحات آن و کشف عورت می‌شود. نمایان شدن آلت تناسلی هم برای شخصی که در حال ادرار کردن است و هم برای کسی که آن را مشاهده می‌کند ممکن است ناخوشایند باشد. برای اجتناب یا کاهش احتمال این وضعیت ممکن است این کار در محل‌های خلوت یا کنار درختان، دیوار یا بوته‌ها صورت گیرد. هر قدر محل ادرار کردن شلوغ‌تر و توسعه‌یافته‌تر باشد این عمل ناپذیرفتنی‌تر است. برای مثال در حومهٔ شهر قابل قبول‌تر است تا در خیابان‌های وسط شهر. این وضعیت بسیاری از اوقات پس از مصرف مشروبات الکلی پدید می‌آید. الکل تولید ادرار را افزایش و کفِّ نفس را کاهش می‌دهد. در بیشتر مکان‌ها ادرار در مکان‌های عمومی قابل مجازات با جزای نقدی است، هرچند نوع نگرش به این موضوع در هر کشور متفاوت است.

مشاهده ادرار کردن مردان و زنان در مکان‌های عمومی در آفریقا، ویتنام، لائوس و کامبوج با توجه به کمبود دستشویی‌های عمومی کاملاً طبیعی است. در هند زنان معمولاً ادرار خود را کنترل می‌کنند در حالی‌که مردان از هر سنی در مکان‌های عمومی ادرار می‌کنند.

جستارهای وابسته

• ادرار
• توالت سرپایی

منابع

فیزیولوژی گایتون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ادرار کردن موجود است.

• Williams PI,Warwick R,Dyson M and Bannister LH.Grays Anatomy

معنای واژهٔ «شاشیدن» را در ویکی‌واژه ببینید.