تقسیم سلولی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
تقسیم سلولی فرایندی است که در آن یک سلول(سلول مادر) به دو یا چند سلول دیگر(سلولهای دختر) تقسیم میشود. تقسیم سلولی معمولا بخش کوجکی از چرخهٔ سلولی میباشد. این تقسیم در یوکاریوتها، میتوز نام دارد که در آن سلولهای دختر نیز میتوانند دوباره تقسیم شوند. نظیر این تقسیم در پروکاریوتها، تقسیم دوتایی نام دارد. تقسیم دیگری که فقط در یوکاریوتها دیده میشود میوز است که در آن سلول به طور همیشگی به گامت تبدیل میشود و قادر به تقسیم دوباره نمیباشد تا اینکه عمل لقاح انجام شود. در طول عمر یک انسان، بدن او حدود ۱۰٬۰۰۰ تریلیون تقسیم را تجربه میکند.
در همهٔ انواع تقسیم سلول، سلولی را که در حال تقسیم است، سلول مادر و سلولهای حاصل از تقسیم را سلولهای دختر مینامند. سلولهای دختر به سلول مادر شباهت فراوان دارند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] انواع
سلولها در دو گروه طبقهبندی میشوند: پروکاریوتها و یوکاریوتها. به دلیل تفاوتهای ساختاری در سلولهای این دو گروه، طریقه تقسیم آنها نیز با هم تفاوت دارند.
البته در یوکاریوتها تقسیم سلولهای سوماتیک(غیرجنسی) با سلولهای جنسی(گامتها)(اسپرم در مرد و تخمک در زن) تفاوت دارد.
[ویرایش] تقسیم دوتایی
این روش تقسیم در باکتریها دیده میشود و باکتریها از طریق همین تقسیم تولید مثل میکنند. تقسیم دوتایی نوعی تولید مثل غیرجنسی است که به تولید زادههایی یکسان منجر میشود. هنگام تکثیر سلول دو سلول دختر حاصل میشود و سلول مادر، هرچند که از بین نمیرود، اما به صورت قبلی نیز وجود نخواهد داشت. به عبارت بهتر، دو سلول دختر در مجموع زمانی سلول مادر بودهاند که اجزای سلولی مادر بین آنها تقسیم شدهاست.
[ویرایش] تقسیم یوکاریوتها
به دلیل وجود هسته و DNA در شکل کروموزومی، در سلولهای یوکاریوت، امکان تقسیم دوتایی وجود ندارد. به همین دلیل یوکاریوتها برای تقسیم از نوعی تقسیم هستهٔ سلول استفاده میکنند و سپس سیتوپلاسم خود را تقسیم میکنند که در مجموع میتوز نام دارد. اگر سلولهای یوکاریوتی بخواهند گامت تولید کنند باید از تقسیم میوز استفاده کنند.
تقسیم سلولهای یوکاریوتی به مراتب از تقسیم سلولهای پروکاریوتی(تقسیم دوتایی) پیچیدهتر است، زیرا در این تقسیم سیتوپلاسم و هسته هر دو نقسیم میشوند و قبل از تقسیم سیتوپلاسم، لازم است اندامکهای مختلف به درستی در فضای سلول بازآرایی شوند تا بتوانند به گونهای مناسب، بین دو سلول دختر توزیع شوند و سلولهایی کارآمد را پدید آورند.
مراحل زندگی یک سلول یوکاریوتی را به صورت یک چرخه است که از انتهای یک تقسیم تا پایان تقسیم بعدی ادامه مییابد.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Cell division»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۲ مه ۲۰۰۹).
- زیستشناسی و آزمایشگاه ۲ سال سوم آموزش متوسطه. .۱۳۸۶
|
||||||||||||||||||||
