پروفاز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصویر سه‌بعدی از یک یاخته در مرحلهٔ پیش‌چهر از چند جهت مختلف. کروموزوم‌های مضاعف‌شده به رنگ قرمز نشان داده شده‌اند.

پیش‌چهر[۱] یا پروفاز در جانداران یوکاریوتی نخستین مرحلهٔ رشتمان یا کاستمان است.

پیش‌چهر در رشتمان[ویرایش]

پیش‌چهر در رشتمان.

در آغاز این مرحله کروموزومهای مضاعف‌شده که به صورت رشته‌های دراز و در هم تنیدهٔ کروماتینی در هستهٔ یاخته قرار داشتند، به تدریج کوتاه، ضخیم و قابل رؤیت می‌شوند. در این مرحله هر کروموزوم از دو کروماتید خواهری تشکیل شده است.

پوشش هسته نیز به تدریج از بین می‌رود (البته قارچها در این قاعده استثنا هستند و تمامی مراحل رشتمان را بدون محو شدن پوشش هسته و در درون آن طی می‌کنند).

سانتریولها هم به تدریج از یکدیگر دور شده و رشته‌های دوک تقسیم را تشکیل می‌دهند.

پیش‌چهر در کاستمان[ویرایش]

در کاستمان دو پیش‌چهر وجود دارد: پیش‌چهر نخستین و پیش‌چهر دوم. در پیش‌چهر نخستین (که نخستین مرحلهٔ کاستمان نخستین است) کروموزوم‌های مضاعف‌شده همچون در پیش‌چهر کاستمان فشرده و قابل رؤیت می‌شوند و غشای هسته تجزیه می‌شود. آنگاه کروموزوم‌های همتا که هر کدام دو کروماتید خواهری دارند از طول در کنار یک‌دیگر قرار گرفته و یک تتراد به وجود می‌آورند. پس از پیش‌چهر نخستین، یاخته وارد مرحلهٔ پس‌چهر نخستین می‌شود.

پیش‌چهر دوم پس از واپسین‌چهر نخستین رخ می‌دهد و آغاز کاستمان دوم به شمار می‌آید. باید توجه داشت که در این فاصله کروموزوم‌ها همانندسازی نمی‌کنند. پیش‌چهر دوم رشته‌های دوک در اطراف هر هستهٔ تک‌دسته تشکیل می‌گردد.

پانویس[ویرایش]

  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع و پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پروفاز موجود است.
  • زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲، سال سوم آموزش متوسطه