باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تراکتورسازی تبریز)
پرش به: ناوبری, جستجو
تراکتورسازی
Trictur.jpg
نام کامل تیم فوتبال تراکتورسازی تبریز
لقب(ها) تراختور[۱]
آل قوردلار (گرگهای سرخ)[۲]
بنیانگذاری ۱۳۴۹[۳]
ورزشگاه یادگار امام تبریز
گنجایش ۷۰٬۰۰۰[۴]
مالک کارخانه تراکتورسازی تبریز[۵][۶]
مدیرعامل پرچم ایران محمدحسین جعفری
سرمربی پرچم ایران امیر قلعه‌نویی
لیگ جام خلیج فارس
فصل قبل پنجم
Kit left arm whiteshoulders.png
Team colours
Team colours
Kit right arm whiteshoulders.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس اول
Kit left arm redshoulders.png
Team colours
Team colours
Kit right arm redshoulders.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس دوم

باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز یک باشگاه فوتبال ایرانی است که در سال ۱۳۴۹ شمسی با حمایت کارخانه تراکتورسازی در تبریز بنیان‌گذاری شده‌است و هم اکنون تحت مسئولیت سپاه عاشورا است.[۵][۶] همچنین ۳۰% سهام باشگاه متعلق به موسسه قرض الحسنه جوانان خیر می باشد.[۷][۸]علاوه بر این موسسه مهر ایرانیان وابسته به سپاه پاسداران و شرکت سایپا از دیگر سهامداران و متولیان این باشگاه محسوب می‌شوند.[۹] تراکتورسازی تبریز تا سال ۱۳۸۰-۱۳۸۱ در سطح اول فوتبال ایران بازی می‌کرد اما در آن سال به دسته پایین‌تر سقوط کرد و پس از ۸ سال انتظار در سال ۱۳۸۸ دوباره به لیگ برتر فوتبال ایران راه یافت.[۱۰]

محتویات

تاریخچه

پیش از انقلاب

تیم فوتبال تراکتورسازی، جام تخت جمشید ۱۳۵۴

تراکتورسازی در سال ۱۳۵۴ به جام تخت جمشید صعود کرد. آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۴ شرکت کردند و در میان ۱۶ تیم، شانزدهم شدند و سقوط کردند. پس از یک سال دوری از سطح اول لیگ فوتبال ایران، آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۶ شرکت کردند و پنجم شدند. در این دوران مربی تراکتورسازی حسین فکری بود و بازیکنانی چون پرویز مظلومی، عباس کارگر و ابراهیم کیان طهماسبی در این تیم بازی می‌کردند.[۱] تراکتورسازی در جام تخت جمشید ۱۳۵۷ هم حاضر بود و تا پیش از تعطیلی مسابقات به دلیل وقوع انقلاب، در جدول نهم بودند.[۱۱] این باشگاه در جام حذفی ۱۳۵۶ نیز به فینال راه یافت اما از ملوان بندرانزلی باخت و نایب‌قهرمان شد. در این سال‌ها ماشین‌سازی نیز به عنوان تیمی از شهر تبریز و قدرتی موازی با تراکتورسازی در فوتبال ایران حاضر بود.[۱]

دهه ۱۳۶۰

در دهه ۱۳۶۰ به دلیل وقوع جنگ ایران و عراق، لیگ فوتبال ایران تعطیل بود و تنها جام‌های استانی برگزار می‌شد و تراکتورسازی در لیگ فوتبال تبریز بازی می‌کرد. در سال ۱۳۶۵، تیم استان آذربایجان شرقی متشکل از بازیکنان تراکتورسازی و ماشین‌سازی به فینال لیگ استانی قدس راه یافت، ولی از تیم استان اصفهان شکست خورد و دوم شد. در این دهه بازیکنانی مانند احد شیخ لاری، حسین قوی‌فکر، غلامرضا باغ‌آبادی و امیر داداش‌ضیایی بازیکنان برجسته تراکتورسازی بودند که در تیم ملی فوتبال ایران نیز بازی کردند. در سالیان پایانی این دهه، واسیلی گوجا مربی اهل رومانی به تراکتورسازی آمد.[۱]

دهه ۱۳۷۰ و آغاز دهه ۱۳۸۰

سیروس دین‌محمدی

واسیلی گوجا، تیم‌های پایه تراکتورسازی را زیر نظر گرفت و به کارهای بنیانی باشگاه پرداخت. تراکتورسازی متحول شد و دوران موفقی را گذراند.[۱][۱۲] آنان در لیگ آزادگان ۱۳۷۱ در گروه یک بالاتر از استقلال و کشاورز اول شدند، اما در پلی‌آف با باخت به پاس تهران، به مقام سوم رسیدند.[۱۳] در این تیم که بهترین نتیجه تاریخ تراکتورسازی در لیگ را به دست‌آورد؛ کریم باقری، سیروس دین‌محمدی و حسین خطیبی حضور داشتند.[۱] اسماعیل حلالی و علی باغمیشه نیز از آن تیم به تیم ملی فوتبال ایران راه یافتند. تراکتورسازی در سال ۱۳۷۳ با باخت به بهمن در جام حذفی، برای بار دوم در این جام نایب‌قهرمان شد. با رفتن بازیکنان کلیدی از تیم، دوران افت باشگاه آغاز شد. محمدحسین ضیایی، جای گوجا را گرفت و بازیکن–مربی تیم شد. باشگاه در لیگ آزادگان ۱۳۷۹، آخر می‌شود اما با این وجود سال بعد به حکم فدراسیون فوتبال ایران در لیگ حرفه‌ای تازه‌تاسیس شرکت می‏‎کند. آنان در لیگ برتر فوتبال ایران ‎۸۰-۸۱ با مربیگری رضا وطنخواه و محمود یاوری باز هم در لیگ آخر شدند، و این بار به دسته پایین‌تر سقوط کردند.[۱]

دوران دسته اول: ۱۳۸۱-۱۳۸۸

تراکتورسازی هفت فصل را در لیگ دسته اول فوتبال ایران سپری کرد، و نتوانست به جام خلیج فارس صعود کند. تراکتورسازی در این هفت سال تنها یک بار پلی‌آف رسید، و با باخت به شیرین‌فراز کرمانشاه فرصت صعود را از دست داد. در این سالیان ارنست میدندروپ، فرشاد پیوس، احد شیخ لاری از مربیان باشگاه بودند. سرانجام فراز کمالوند در فصل ۸۸-۸۷ تراکتورسازی را به لیگ برتر آورد.[۱]

حمایت سپاه پاسداران از تراکتورسازی

این باشگاه از حمایت‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برخوردار است و حتی در زمین چمن سپاه عاشورا تمرین می‌کند.[۱۴] همچنین بیش از چهل درصد از سهام این باشگاه در اختیار صندوق بازنشستگی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفته است.از همین رو این باشگاه که باشگاهی غیرنظامی است و تا پیش از این نمیتوانست بازیکن سرباز بگیرد با این روش قادر به انجام این کار شده است.[۱۵][۱۶]و هر بازیکن مشمولی که بخواهد خدمت سربازی خود را در ارگان سپاه بگذراند باید به این باشگاه نقل مکان کند.[۱۷]

هواداران

تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر در فصل‌های ۱۳۸۷-۱۳۸۸ و ۱۳۸۹-۱۳۹۰ است. [۱۸][۱۹][۲۰] به گفتهٔ مدیر باشگاه تراکتورسازی این تیم در سال ۱۳۸۹ حدود ۴۸۲ هزار هوادار رسمی داشته که چندین برابر هوادران ثبت‌شدهٔ رئال مادرید، یکی از باشگاه‌های پرطرفدار دنیا، است.[۲۱] این باشگاه پیشتر تعداد تماشاگر ثابتی در ورزشگاه و هوادارانی در داخل تبریز داشت؛[۱۲] اما اکنون هواداری از این تیم به سراسر آذربایجان و برخی شهرهای دیگر ایران رسوخ کرده‎است به گونه‌ای که در چندین بازی در چارچوب لیگ برتر استادیوم‌های استانهای البرز، قزوین، قم و گیلان نیز در برخی بازی‌ها پذیرای هواداران پرتعداد تراکتورسازی بوده اند[۲۲][۱۲]، مشخصا هواداران تراکتوری پس از راهیابی به لیگ برتر در سال ۸۸ حضور پرشماری در استادیوم آزادی تهران و در برابر سرخابی‌های این شهر داشته‌اند. [۲۳][۲۴] این شرایط، نسبت به دوران قبلی حضور تراکتورسازی در سطح اول فوتبال ایران فرق دارد.[۲۵]

تراکتورسازی و مسایل قومیتی

با اینکه تراکتورسازی تنها یک باشگاه ورزشی است، اما امروزه برای هوادران این تیم در ایران جذابیتی فراتر از این دارد و به پدیده‎ای اجتماعی و ناسیونالیستی بدل شده‎است؛[۱۲][۲۶] هوادران تراکتورسازی رابطه خود و آذربایحان را با باشگاه فوتبال بارسلونا و کاتالونیا مقایسه می‌کنند؛[۱۲] [۲۷] [۲۸] [۲۹] عده ای این مقایسه را منتسب به گروهای تجزیه طلب و پان ترک می‌داند.[۲۵] علاوه بر این، بازی‏‎های این تیم به طور ضمنی صحنه اعتراض و طرح خواسته‎‏های آذربایجانی‌ها شده‎ است.[۲۶] این حرکات عمدتاً شامل دادن شعارها و بردن پارچه‏‏ نوشته‎‏ها با چنین مضامینی[چه مضامینی؟] است.[۲۶][۳۰] این موضوع نمودهای سیاسی داشته‎است و در میان مسئولان سیاسی حکومت ایران حساسیت ایجاد کرده‎است.[۳۱] این فعالیت‌ها به پان‌ترکیست‎ها نسبت داده‎ می‏‏شود.[۲۵] حتی شماری از هواداران تراکتورسازی در مقاطعی شعار «خلیج عربی» سر داده‌اند.[۳۲] [۳۳] واکنش‌های حکومت به اینگونه مسائل در میان هواداران تراکتورسازی، به دستگیری،[۳۰][۳۱] درگیری میان ماموران امنیتی و شعاردهندگان،[۳۰][۳۴] جمع برخی پارچه‏‏‎نوشته‎‏ها از ورشگاه و برخی پوسترهای تراکتورسازی از چاپخانه‌ها[۳۴] انجامیده‎‏است.

زنان هوادار تراکتورسازی

در دیدار دو تیم تراکتورسازی و پرسپولیس، از دور برگشت رقابتهای لیگ نهم، تعدادی از بانوان تبریزی، با حضور در استادیوم، خواهان ورود به ورزشگاه جهت تماشای بازی شدند. این هواداران، با مشاهده جلوگیری نیروهای امنیتی از ورود آنها به ورزشگاه، با رفتن به تپه‌های مشرف به زمین چمن، به تماشای بازی پرداختند.[۳۵]

تراکتورسازی و محیط زیست

هواداران این تیم همچنین در طی چند بازی شعارهایی درباره خشک شدن دریاچه ارومیه سر داده و عده‌ای از آنان با پرچمهای این تیم در ساحل دریاچه حاضر شده‌اند.[۳۶][۳۷]

ورزشگاه خانگی

نوشتار اصلی: ورزشگاه یادگار امام تبریز

ورزشگاه یادگار امام تبریز دومین ورزشگاه بزرگ ایران است و گنجایش آن حدود ۷۰٬۰۰۰ نفر می‌باشد. این ورزشگاه از سال ۱۳۶۸ خورشیدی شروع به ساخت گردید و یکی از ۱۴ مکان ورزشی دهکدهٔ المپیک تبریز به‌شمار می‌رود؛ به‌طوری که از مجموع ۳۶۰٬۰۰۰ هکتار مساحت این دهکده، ۱۲٫۵ هکتار به ورزشگاه یادگار امام اختصاص یافته‌است.[۳۸]

ورزشگاه یادگار امام به‌جهت نبود برخی امکانات موردنیاز، نیمه‌کاره مانده‌است؛ امکانات رفاهی، جایگاه خبرنگاران، حفاظ‌های امنیتی لازم، رختکن برای تیم‌ها، سرویس‌های بهداشتی، سیستم‌های صوتی، نیمکت ذخیره‌ها و وضعیت نامناسب راه دسترسی از مهم‌ترین مشکلات این ورزشگاه است. همچنین به‌دلیل طولانی‌شدن زمان افتتاح ورزشگاه یادگار امام، سازه‌های بتنی و فلزی آن فرسوده شده‌اند و نیاز به بازسازی دارند.[۳۸] این ورزشگاه در بین طرفداران و هواداران تیم تراکتورسازی به ورزشگاه سهند معروف می‌باشد. [۳۹]

بلیط فروشی

در تاریخ ورزش ایران، برای نخستین بار طرح استفاده از بلیت الکترونیکی برای تسهیل در خرید بلیط برای هواداران تراکتورسازی، به اجرا درآمد. [۴۰] با این وجود مشکلاتی در اجرای این طرح وجود داشته است. [۴۱] تراکتورسازی اولین باشگاه در سطح ایران است که توانسته بلیط فروشی را طبق استاندارد کنفدراسیون فوتبال آسیا بدست بگیرد، گفتنی است بلیط فروشی سایر باشگاه ها از طریق هیئت فوتبال استان ها انجام می گیرد .[۴۲]

هماوردان

بازی های تراکتورسازی در برابر تیمهای پرسپولیس و استقلال تهران پس از صعود مجدد به لیگ برتر در سال ۸۸ پرییننده و حساس بوده اند؛هواداران تراکتوری حضوری پرشمار در استادیوم آزادی تهران و در برابر سرخابی ها و در مواردی بیش از هواداران تیم تهرانی داشته اند. [۴۳][۴۴] حاصل کار این تیم در فصول نهم تا یازدهم لیگ برتر و در برابر استقلال، کسب سه تساوی و دو برد و یک باخت بوده است که دو برد متوالی در لیگهای دهم و یازدهم در استادیوم آزادی به دست آمده اند. در چارچوب یک بازی از هفته هجدهم لیگ دهم، تراکتورسازی موفق شد با گل کرار جاسم، پرسپولیس را پس از ۱۷ سال شکست دهد. [۴۵] خداداد افشاریان داور میدان، این رقابت را سخت ترین بازی عمرش دانست. کرار، ستاره آن فصل تراکتورسازی در این بازی به دلیل نواخنن سیلی به گوش محسن خانبان کمک داور بازی اخراج شد. [۴۶] اولین برد تراکتور در برابر پرسپولیس و در استادیوم آزادی، در هفته پانزدهم لیگ یازدهم و تحت مربی گری امیر قلعه نوعی به دست آمده است. [۴۷]

نمادها

تراکتورسازی در بین هوادارانش به «تراختور» معروف است.[۱] برخی نیز آنان را «گرگهای سرخ» می‌نامند.[۲]

شعارهایی از قدیم در میان هوادارن تراکتورسازی در ورزشگاه رواج دارد که مشهورترین آن‏‏‎ها «داغلاری سؤکر...»، «ئیل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز تراختور بایرقی» و «یاشاسین آذربایجان» هستند.[۱۲]

فصل‌ها

نوشتار اصلی: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز

جدول زیر عملکرد تراکتورسازی را در ۵ فصل اخیر نشان می‌دهد.

فصل دسته رتبه جام حذفی
۱۳۸۴-۸۵ دسته ۱ ۲وم
دور دوم
۱۳۸۵-۸۶ دسته ۱ ۱وم
دور دوم
۱۳۸۶-۸۷ دسته ۱ ۴ام
۱/۱۶ پایانی
۱۳۸۷-۸۸ دسته ۱ ۱وم
۱/۴ پایانی
۱۳۸۸-۸۹ لیگ برتر ۷ام
۱/۸ پایانی
۱۳۸۹-۹۰ لیگ برتر ۵ام
۱/۴ پایانی

بازیکنان

بازیکنان کنونی

همچنین ببینید: باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز در فصل ۹۱-۱۳۹۰

فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال تراکتورسازی در فصل ۹۱-۱۳۹۰ به شرح زیر است:[۴۸][۴۹]

شماره نقش بازیکن
۱ پرچم ایران دروازه‌بان عقیل اعتمادی
۲ پرچم ایران مدافع امیرحسین صادقی
۳ پرچم ایران مهاجم فردین عابدینی
۴ پرچم ایران مدافع احمد آل‌نعمه
۶ پرچم ایران هافبک مهدی کیانی (کاپیتان دوم)
۷ پرچم ایران هافبک فرزاد آشوبی
۸ پرچم ایران مدافع مرتضی اسدی Captain sports.svg
۹ پرچم ایران مهاجم علی علیزاده
۱۰ پرچم ایران مهاجم سیاوش اکبرپور
۱۱ پرچم ایران مهاجم محمد ابراهیمی
۱۲ پرچم ایران دروازه‌بان مهدی ثابتی
۱۴ پرچم ایران مدافع محسن حسینی
۱۶ پرچم ایران مدافع مصطفی اکرامی
شماره نقش بازیکن
۱۷ پرچم پرتغال مهاجم فلاویو لوپز
۱۸ پرچم ایران هافبک محسن دلواری
۱۹ پرچم ایران مدافع داوود دانش‌دوست
۲۰ پرچم برزیل هافبک رودریگو توسی
۲۱ پرچم ایران هافبک سیامک سرلک
۲۲ پرچم ایران مهاجم مسعود ابراهیم‌زاده
۲۳ پرچم ایران هافبک قاسم حدادی‌فر
۲۴ پرچم ایران مهاجم فرزاد حاتمی
۲۷ پرچم ایران مدافع بهرام دباغ
۲۸ پرچم ایران مدافع احسان حاج‌صفی
۳۲ پرچم ایران هافبک مهرداد نوری
۳۳ پرچم ایران دروازه‌بان محسن فروزان
۳۴ پرچم ایران مدافع میلاد شیخ فخرالدینی

بازیکنان پیشین

برای دیدن بازیکنان پیشین باشگاه، رده:بازیکنان باشگاه تراکتورسازی را ببینید.

مربیان

کادر فنی کنونی

از تاریخ؟[نیازمند منبع]
پرچم ایران امیر قلعه‌نوعی سرمربی
پرچم ایران ستار همدانی دستیار اول
پرچم برزیل وندا کوویچ دستیار اول
پرچم ایران غلامرضا باغ‌آبادی مربی
پرچم ایران کریم بوستانی مربی دروازه‌بان‌ها
پرچم ایران امیر حاج‌رضایی مشاور فنی
پرچم ایران حسن آذرنیا سرپرست

مربیان پیشین

مدیران

افتخارات

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ ۱٫۹ حدادپور، مهدی. تراختور... شیرِ. . روزنامه ورزشی گل سال چهارم، ش. شماره ۹۶۲ (۲۰ خرداد ۱۳۸۸): صفحه ۵. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «Tractor takes Teymourian on board». the-afc. بازبینی‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  3. زارعی، اصغر. «Iran - List of Foundation Dates»(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸. 
  4. «نصب ۵۲ هزار صندلی در استادیوم یادگار امام تبریز». خبرگزاری فارس، ۲۰ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «فرمانده سپاه عاشورا اعضای هیئت مدیره باشگاه تراکتورسازی تبریز را اعلام کرد». خبرگزاری ایسنا، ۱۱/۳/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۰. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «اعضای هیئت مدیره باشگاه تراکتورسازی معرفی شدند». خبرگزاری مهر، ۱۱/۳/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۰. 
  7. تیم تراکتورسازی و جوانان خیر
  8. موسسه قرض الحسنه جوانان خیر - 30 درصد از سهام باشگاه تراکتورسازی به موسسه قرض الحسنه جوانان خیّر واگذار شد
  9. خیز جوانان خیر به سوی مدیریت باشگاه تراکتورسازی تبریز
  10. «تراکتورسازی تبریز به لیگ برتر فوتبال ایران صعود کرد». خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۸ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸. 
  11. صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. صص ۹۱ تا ۹۴. ISBN 964-۰۶-۱۶۹۳-۱. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ ۱۲٫۳ ۱۲٫۴ ۱۲٫۵ رستمی، حمید. «گزارش ویژه درباره پدیده سال؛ تراکتورسازی و هوادارانش». وب‌گاه گل، ۲۹ اسفند ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۹ اسفند ۱۳۸۸. 
  13. صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. ص ۱۰۸. ISBN 964-۰۶-۱۶۹۳-۱. 
  14. فرمانده سپاه عاشورا:پیگیر حق و حقوق تیم تراکتورسازی هستیم/ هواداران نگران نباشند
  15. خبرآنلاین
  16. تراکتورسازی در تسخیر پوپولیسم.روزنامه گل
  17. نامه حدادي‌فر برای تراكتورسازي امضا شد-گل
  18. «تبریزی‌ها رکورد حضور تماشاگر را شکستند». خبرگزاری فارس، ۱۷ بهمن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۷ بهمن ۱۳۸۸. 
  19. «عزیزمحمدی: تراکتور رکوردار تماشاگران لیگ برتر است». فوتبال سه، ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. 
  20. «تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر فوتبال شد». خبر گزاری مهر، مه۲۰۱۱. بازبینی‌شده در مه۲۰۱۱. 
  21. «هواداران تراکتورسازی بیشتر از رئال مادرید»(فارسی)‎. فوتبال سه. 
  22. «میزبان یا میهمان؟ نگاهی به گستردگی هواداران تراکتورسازی». گل دات کام. 
  23. «اتفاقی کم سابقه در ورزشگاه آزادی/ تماشاگران تراکتور بیشتر از پرسپولیس»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۴ آبان ۱۳۸۸. 
  24. «تبریزی‌ها دوباره ورزشگاه آزادی را زنده کردند/ شبه شهرآورد مقابل چشم کی‌روش»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۲۱ فروردین ۱۳۹۰. 
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ «استمرار رفتارهای غیرمسئولانه درباره تراکتورسازی؛ سوءاستفاده علنی از احساسات پاک آذری‏ها». تابناک، ۱۳ بهمن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ ۲۶٫۲ روزبه، اردوان. «گزارشی در بارهٔ تیم تراکتورسازی تبریز؛ «یاشاسین تراکتور»». رادیو زمانه، ۱ اسفند ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  27. «تراکتورسازی؛ بارسلونا و بلکبرن تبریز». احراب نیوز. بازبینی‌شده در 2 فوریه 2011. 
  28. «معمای طرفداران پرشمار تراکتورسازی و واکنشهای جنبش سبز!». ایران گلوبال. بازبینی‌شده در 2 فوریه 2011. 
  29. «تراختور ، بارسلونا و فردوسي پور !». تابناک، ۲۹ دي ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در 2 فوریه 2011. 
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ ۳۰٫۲ بهمنش، بابک و اشرفیان، فرید. «بازداشت طرفداران تراکتورسازی در بازی مقابل صبای قم». دویچه وله، ۷ دسامبر ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ قهاری، کیواندخت و ملک، مصطفی. «دوست دارم مردم آذربایجان را شاد ببینم». دویچه وله، ۱۲ مارچ ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  32. مغموم، اسفندیار. «فوتبالِ با سیاست نمی‌خواهیم». رادیو زمانه، 01/12/1390. بازبینی‌شده در 17 مهر 1390. 
  33. «دایی: انها که توهین کردند خودشان بی غیرت هستند/ در تبریز کسی برای فوتبال به ورزشگاه نمی‌آید». گل دات کام، 18 سپتامبر 2010. بازبینی‌شده در 26 دسامبر 2011. 
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ روزبه، اردوان. «قانونی نانوشته؛ ترکی ننویسید!». رادیو زمانه، ۲۶ دی ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ اردیبشهت ۱۳۸۹. 
  35. «زنان و کودکان تماشاگران ویژه تراکتورسازی و پرسپولیس»(فارسی)‎. خبر آنلاین، ۲۷ فروردین ۱۳۸۹. 
  36. نیما سبک روحیه. «داستان دریاچه و تراکتور!-محیط زیست از زبان فوتبال». گل دات کام، ۲۲ آگوست ۲۰۱۱. 
  37. «Iranian greens fear disaster as Lake Orumieh shrinks»(English)‎. Guardian، ۵ September ۲۰۱۱. 
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ «استادیومی که افتتاح نشده، فرسوده شد.». خبرگزاری تابناک. بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۹. 
  39. «انتخاب نام سهند برای استادیوم مجموعه ورزشی یادگار امام (ره) تبریز». بازبینی‌شده در 13 آبان ۱۳90. 
  40. «تبریزی‌ها با بلیط الکترونیکی وارد ورزشگاه شدند». خبرگزاری برنا، ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۸ فروردین ۱۳۸۹. 
  41. «کارت بلیط ها بلای جان هواداران تراکتور». پرتال هواداران تراکتور. بازبینی‌شده در 28 دسامبر 2011. 
  42. فروش بلیط در بازیهای تراکتور به باشگاه واگذار گردید
  43. «اتفاقی کم سابقه در ورزشگاه آزادی/ تماشاگران تراکتور بیشتر از پرسپولیس»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۴ آبان ۱۳۸۸. 
  44. «تبریزی‌ها دوباره ورزشگاه آزادی را زنده کردند/ شبه شهرآورد مقابل چشم کی‌روش»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۲۱ فروردین ۱۳۹۰. 
  45. «تراکتور ۱ـ‌ پرسپولیس صفر؛ تراکتور رکورد ۱۷ ساله را شکست»(فارسی)‎. وبگاه گل، ۹ دسامبر ۲۰۱۰. 
  46. «افشاریان: سخت ترین قضاوت عمرم بازی تراکتور و پرسپولیس بود»(فارسی)‎. سایت داوران ایران، ۲۳ آذر ۱۳۸۹. 
  47. «آرامش در پرسپولیس دوام نیاورد» ‎(فارسی)‎. همشهری آنلاین، ۱۱ آذر ۱۳۹۰. 
  48. «لیست نهایی تراکتورسازی». ورزش ۳. بازبینی‌شده در ۲۶ جولای ۲۰۱۱. 
  49. پاولو فلاویو لوپز به تراکتورسازی پیوست

پیوند به بیرون

ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر