اچ‌تی‌ام‌ال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اچ‌تی‌ام‌ال
HTML.svg
استانداردهای وب

HTML
RDF
CSS
DOM
XHTML
XML
SVG
W3C
DHTML

زبان نشانه‌گذاری ابرمتنی یا زنگام[۱] یا اچ‌تی‌ام‌ال، HTML یا HyperText Markup Language در کنار سی‌اس‌اس هستهٔ فناوری ساخت صفحه‌های وب هستند. اچ‌تی‌ام‌ال زبان توصیف ساختار صفحه‌های وب است.[۲] زبانی‌است برای نشانه‌گذاری ابرمتن که برای تدوین قالب و طراحی صفحه‌های وب به کار می‌برند. دستورعمل‌های این زبان، برچسب (Tag) نام دارند که محتوای یک صفحهٔ وب، با آن‌ها، نشانه‌گذاری شده و بدین‌ترتیب، نحوهٔ نمایش آن صفحه برای مرورگرهای وب، توصیف می‌شود.

این زبان در خلال دهه ۹۰توسط دنیس ریچی اختراع شد.

آخرین نسخهٔ آن 5 است.[۳]

هر یک از برچسب‌های اچ‌تی‌ام‌ال، معنا و مفهوم خاصی دارند و تأثیر مشخصی بر محتوا می‌گذارند؛ مثلاً برچسب‌هایی برای تغییر شکل ظاهری متن، نظیر درشت و ضخیم کردن یک کلمه یا برقراری پیوند به صفحات دیگر در اچ‌تی‌ام‌ال تعریف شده‌اند.

یک سند اچ‌تی‌ام‌ال، یک پروندهٔ مبتنی بر متن (Text–based) است که معمولاً با پسوند .htm یا .html نام‌گذاری شده و محتویات آن از برچسب‌های اچ‌تی‌ام‌ال تشکیل می‌شود. مرورگرهای وب، که قادر به درک و تفسیر برچسب‌های اچ‌تی‌ام‌ال هستند، تک‌تک آن‌ها را از داخل سند اچ‌تی‌ام‌ال خوانده و سپس محتوای آن صفحه را نمایان‌سازی (Render) می‌کنند.

اچ‌تی‌ام‌ال زبان برنامه‌نویسی نیست، بلکه زبانی برای نشانه‌گذاری ابرمتن است و اساساً برای ساخت‌مند کردن اطلاعات و جدایش اجزای منطقی یک نوشتار — نظیر عناوین، تصاویر، فهرست‌ها، بندها و جداول — به کار می‌رود. از سوی دیگر، اچ‌تی‌ام‌ال را نباید به عنوان زبانی برای صفحه‌آرایی یا نقاشی صفحات وب به کار بُرد؛ این وظیفه اکنون بر دوش فناوری‌های دیگری همچون سی‌اس‌اس است.

گفتنی است اچ‌تی‌ام‌ال شکلی از زبان دیگری بنام اس‌جی‌ام‌ال است و کنسرسیوم وب جهان‌شمول آن را به عنوان استانداردی برای نشانه‌گذاری مستندات ابرمتنی برای عرضه در وب، تدوین کرده‌است.

در اچ‌تی‌ام‌ال سه نوع برچسب وجود دارد:

  1. تگ‌های یکه. مانند ‎<HR>‎ که خط رسم می‌کند.
  2. تگ‌هایی که شروع و پایان دارند. مثل: ‎<head></head>‎
  3. تگ‌هایی که دارای ویژگی می‌باشند. مثل: ‎<a href="http://www.w3.org">متن</a>


تاریخچه[ویرایش]

توسعه[ویرایش]

در سال 1980 فیزیکدانی به نام Tim Berners-Lee که با پروژه ی CERN همکاری داشت ENQUIRE را طراحی و ارائه کرد که یک سیستم مهم برای محققان CERN بود تا اینکه از این داده ها به شکل مشترک استفاده کنند.در سال 1989، Berners- Lee یک یادداشت پیشنهاد یک سیستم ابر متن مبتنی بر اینترنت نوشت. Berners- Lee یک نوع خاص HTML را مشخص نمود و یک نسخه ی جستجوگر و نرم افزار سرور را در انتهای1990 نوشت. در این سالیان این فیزیکدان و مهندس سیستم های داده های CERN بنام Robert Cailliau یک سرمایه گذاری مشترک را انجام دادند ولی این پروژه به شکل رسمی توسط CERN دنبال نشد. در یادداشت های شخصی او از سال 1990 اشاره شده است که برخی از مناطق مختلف ابر متن (hypertext) به کار گرفته شده است و در ابتدای آن از یک دائره المعارف استفاده گردید.

اولین بار شرح کامل HTML به این شکل بود که به آن در نسخه های قبلی "HTML Tags" گفته شد که برای اولین بار توسط Berners –Lee در سال 1991 روی اینترنت قرار گرفت.که آن توصیف 18 عناصر شامل عناصر اولیه،طراحی نسبتا ساده از HTML بود. به غیر از Hyperlink این موارد تحت تاثیر SGMLguid در فرمت مبتنی بر SGML قرار گرفت و در پروژه ی CERN به کار. رفت یازده مولفه از آن در HTML 4 نوشته شده است .

زبان نشانه گذاری ابرمتنی به شکلی است که مرورگرهای وب برای تحلیل و نوشتن متون تصاویر و دیگر مواد روی صفحات قابل شنیدن و قابل دیدن وب به کار می رود. ویژگی های پیش فرض برای هر مورد در ساختار HTML در جستجوگر تعریف شده است و این ویژگی ها را می توان تغییر داد و یا اینکه توسط CSS بر اساس طراحی صفحه افزایش داد. بسیاری از اجزای متن در گزارش فنی 1988 ISO به شکل TR9537 ارائه شده است که نام این جزء روش های استفاده از SGML بود که در آن ویژگی های اولیه ساختار زبانی مانند آنچه که در مورد فرمان RUNOFF دیده می شود استفاده شد که در ابتدای دهه 1960 برای CTSS ارائه شده است. این فرمان های ساختاری از فرمان های مورد استفاده توسط typesetters استفاده می کند که به شکل دستی برای فرمت های مختلف در نظر گفته شده اند. اما اصل SGML برای ساختار کلی بر اساس اجزای مختلف است( محدوده های حاشیه نویسی تو در تو به همراه ویژگی هایی که دارد) تا اینکه از اثرات چاپ استفاده شود. همچنین جداسازی ساختارها و شکل ترکیبی نیز باید در نظر گرفته شود. HTML به شکل مداوم به این صورت با CSS به کار گرفته می شود.

Berners- Lee از HTML به عنوان یک ابزار برای SGML استفاده کرده است. به طور کلی آنرا به عنوان دستور نیروی ضربت مهندسسی اینترنت(IETF) تعریف کرده است که در سال 1993 نسخه های اولیه از آن را بر اسا HTML ارائه نمود."زبان نشانه گذاری ابرمتنی HTML" پیش نویسی اینترنتی توسط Dan Cannolly ،Berners- Lee ارائه گردید و درون تعریف نوع سند SGML برای تعریف گرامر ارائه شد. این نسخه اولیه پس از شش ماه منقضی گردید ولی قابل توجه اینکه از جستجو گرNCSA Mosaic به شکل جستجو گر پیش فرض برای تصاویر بر خط استفاده شد که نشان دهنده ی فلسفه ی IETF در استانداردهای ساختارهای موفق است. به همین شکل Dave Raggett's رقابت خود را با ارائه(Internet-Draft , HTML+(Hypertext Markup format از انتهای 1993 شروع کرد و پیشنهاد کرد که یک ساختار اجرایی مانند جداول و شکلهای پر شونده را می توان برای این منظور به کار گرفت.

پس از انکه HTML و +HTML به شکل پیش نویس در ابتدای 1994 منقضی گردید،IEFT یک گروه کاری HTML را ایجاد کرد که در سال 1995 نسخه ی HTML 2.0 تکیمل گردید، HTML اولیه با این قصد ساخته شده که به شکل یک ساختار استاندارد در آینده از آن استفاده شود.

پس از آن پیشرفت هایی در IETF در نظر گرفته شد که مورد توجه رقیبان قرار گرفت. تا سال 1996 ویژگی های HTML حفظ شد و ورودی هایی از نرم افزارهای تجاری گرفته شد که این کار توسط (W3C) انجام شد. اما در سال 2000 HTML یک استاندارد بین المللی (ISO/IEC 15445:2000) گردید. HTML4.01 در انتهای 1999 انتشار یافت و پس از آن ساختار بعدی آن در سال 2001 به شکل کامل منتشر شد- در سال 2004 پیشرفت هایی در HTML5 در (WHATWG) در نظر گرفته شد و شکل قابل ان تشار آن به شکل W3C در سال 2008 ارائه گردید.


نسخه های HTML جدول زمانی[ویرایش]

24 نوامبر 1995

HTML 2.0 به شکل IETF RFC 1866 انتشار یافت.RFCs تکمیلی ظرفیت های زیر را داشت:

ژانویه 1997

HTML3.2 به شکل توصیه نامه ی W3C انتشار یافت. نسخه اول پیشرفت داده شد و استاندارد کردن آن به شکل انحصاری توسط W3C انجام شد به همین شکل IETF گروه کاری خود HTML را در سپستامبر 1996 کاملاً ارائه کرد. در ابتدا این فرمان را Wilbur نامید. HTML3.2 فرمول های ریاضی را به طور کامل به کار گرفت، که در آن همپوشانی هایی در اجزای مختلف پیشرفت کرده آن داشت و از مهم ترین ابزارهای تصویری Netscape استفاده شده بود. عناصر مبهم Netscape و عناصر متحرک Microsoft مورد استفاده قرار نگرفت که دلیل آن توافق دو طرفه میان دو شرکت بود. ساختار ریاضی مورد استفاده مشابه با HTML بود ولی استاندارد کردن آن تا 14 ماه پس از MathML انجام نگرفت.

دسامبر1997

html 4.0 توصیه W3C را ارائه کرد که در آن سه تفاوت عمده اعمال شده بود:
  • مشکل کلی که در آن اجزای بد پنهان شده بودند.
  • انتقالی که در آن اجزای بد اجازه داده شده بودند.
  • قاب که در آن قاب با اجزای مختلف مرتبط اجازه داده شده بودند.
درابتدا با کدنام "Cougar" نامگذاری شده بود و 0.HTML4 از انواع اجزای خاص جستجوگر و ساختارهای مختلف استفاده کرده بود ولی در همان زمان مرحله ای در نظر گرفته شد که از ویژگی های نشانه گذاری بصری Netscap را با مارک آنها به عنوان نفع شیوه نامه ها توصیه نمی شود. HTML 4 یک برنامه SGML مطابق با ISO 8879 است.

آوریل 1998

HTML4.0 برخی تغییرات انداک را دوباره انجام داد بدون آنکه تعداد نسخه ها را افزایش دهد.

دسامبر 1999

HTML4.01 به توصیه ی W3C انتشار یافت. در آن سه تغییر کلی به شکل HTML4.0 در نظر گرفته شد و اخرین غلط نامه در 12 می 2001 انتشار یافت.

می 2000

2000:ISO/IEC 15445 به عنوان استاندارد بین المللی ISO/IEC انتشار یافت . در ISO این استاندارددر حوزه ISO/IEC JTC1/SC34 قرارگرفت.دراواسطISO/IEC15445:2000,HTML4.01 :2008 جدیدترین نسخه های HTML ارائه شد. پیشرفت های موازی صورت گرفته، باعث شد که XHTML مبتنی بر XML حاصل شود که توسط گروه کاری W3CHTML در طی اوایل و اواسط 2000 اشغال شده بود.


جدول زمانی نسخه های پیش نویس HTML[ویرایش]

اکتبر 1991

برچسب های HTML فهرستی از نسخه های غیر رسمی CERN که در آن 18 برچسب های HTML وجود دارد که برای اولین بار برای عموم مورد استفاده قرار گرفت.

ژوئن 1992

پیش نویس غیر رسمی اول HTML DTD هفت بار مورد اصلاح قرار گرفت(15 جولای، 6آگوست، 18 آگوست، 17 نوامبر، 19نوامبر، 20نوامبر و 22نوامبر)

نوامبر 1992

HTML DTD1.1 اولین نسخه دارای اعداد بر مبنای اصلاحات RCS که با 1.1 شروع شد تا اینکه با 1.0 شروع شود و این به عنوان نسخه غیر رسمی درآمد

ژوئن 1993

زبان ساختاری Hypertext توسط گروه کاری IETF IIIR به عنوان نسخه ی اینترنتی درآمد (که یک پیش نویس برای استاندارد در نظر گرفته شد) این جایگزین نسخه دوم شد که یکماه بعد از این اتفاق افتاد و پس از آن شش پیش نویس توسط IETF انتشار یافت و در نهایت منجر به ارائه HTML 2.0 در RFC1866 گردید.

نوامبر 1993

HTML+ توسط IETF انتشار یافت که یک پیش نویس اینترنتی بود و رقیب پیش نویس زبان ساختاری Hyper textگردید. در می 1994 این نسخه منقضی گردید.

آوریل 1995

(تا مارس 1995 نسخه های نهایی آن ارائه شد): HTML3.0 را می توان یک استاندارد برای IETF در نظر گرفت ولی پیش نویس آن 5 ماه بعد بدون هیچگونه اقدامی منقضی گردید. این شامل ظرفیت هایی بود که در پیش نویس +Raggett's HTML دیده شده و برای پشتیبانی جداول و متون در اطراف تصاویر به کار گرفته شد و می توانست که فرمول های ریاضی پیچیده را نمایش دهد. W3C برای جستجوگر Arena پیشرفت کرد و به عنوان یک بستر آزمایشی برای HTML3 و صفحات آبشاری شکل استفاده شد ولی HTML3.0 به دلایل مختلف موفق نبود. این پیش نویس بسیار بزرگ بود و 150 صفحه در آن دیده شد و تعدادی از اجزای جالب به آن اضافه شد و منابع IETF در خارج آن قرار گرفت. ارائه کنندگان جستجوگر شامل Netscape ,Microsoft در همین زمان زیر مجموعه های مختلفی از HTML3 را انتخاب کردند تا اینکه پیشرفت هایی در آن ایجاد شود. این پیشرفت ها برای کنترل جنبه های مختلف در نظر گرفته شد که رنگ متن، بافت پیش تصویر، اندازه ی فونت و شکل فونت در خارج از محدود ی زمانی قرار می گرفت و این می توانست نشان دهد که چگونه این بخش سازماندهی شده است. Dave Raggett برای چندین سال از W3C استفاده کرده بود که یک مثال مطلوب برای این منظور بود. مطمئناً مایکروسافت براساس صفحات وب ساخته شده بود و از ویژگی های HTML انتخاب شده بود.

ژانویه 2008

HTML5 به عنوان پیش نویس کاری توسط W3C انتشار یافت ولی syntax یک HTML5 , SGML را ارائه کرد که تلاش کرده بود که از SGML استفاده کند و HTML5 تلاش های مختلفی را برای SGML انجام داد و آنرا سری "html" تعریف نمود که به سری سازی XML- مبتنی بر XHTML5 جایگزین منجر شد.

می 2011

در 14 فوریه 2011، W3C ویژگی گروه کاری HTML را پیشرفت داد و یک ساختار مشخص برای HTML5 ارائه کرد. در می 2011 گروه کاری HTML5 پیشرفته را ارائه کرد که آخرین مورد بود و به دنبال آن بود که W3C خارجی را ارائه کند تا اینکه این ویژگی را به خوبی تعریف نماید. W3C آزمون جامعی را توسعه داد که در آن ویژگی های کامل به آن تا 2014 اضافه شد و اکنون این تاریخ هدفی برای توصیه ها شده بود.


نسخه های XHTML[ویرایش]

مقاله اصلی:XHTML

XHTML یک زبان جداگانه است که به شکل فرمول بندی دوباره HTML 4.01 خود را نشان میدهد و از XML1.0 استفاده نموده است. اما به عنوان یک استاندارد جداگانه نمی توان از آن نام برد.

XHTML 1.0 در 26 ژانویه 2000 انتشار یافت که به عنوان توصیه ی W3C از آن نام بده شد و پس از آن دوباره اصلاح شد و انتشار دوباره ی آن در اول آگوست 2002 بود که در آن از سه نسخه ی یکسان به عنوان HTML 4.0 و 4.01 استفاده شد و فرمول بندی دوباره ی آن در XML بامحدودیت های خاص در نظر گرفته شد.
XHTML 1.1 در 31 می 2001 انتشار یافت که توصیه ی W3C محسوب شد. مبنای آن XHTML 1.0 بود ولی تغییرات اندکی در آن اعمال شده بود و فرمول بندی آن از ساختارهای تعدیل شده XHTML استفاده کرده بود که در 10 آوریل 2001 انتشار یافته بود و توصیه W3C محسوب می گردید.
XHTML 2.0 یک نسخه پیش نویس کاری بود ولی در 2009 انتشار یافت که برای کارکرد مطلوب HTML5, XHTML5 بود. XHTML2.0 ناسازگاری هایی با XHTML1.X داشت و در نتیجه به شکل زبان جدید XHTML در امد تا اینکه به روزرسانی آن تا XHTML 1.X صورت گیرد
XHTML Syntaxرا می توان به عنوان XHTML5.1 دانست که بر اساس آن HTML5 در پیش نویس HTML5 تعریف شده بود.


منابع[ویرایش]

ویکی پدیا انگلیسی



جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. زبان نشانه‌گذاری ابرمتنی یا زنگام، واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای hypertext markup language یا HTML در انگلیسی هستند. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۱۱. بازبینی‌شده در ۰۶ ژانویه ۲۰۱۲. 
  2. “HTML & CSS”. W3C. Retrieved 10 February 2012. 
  3. Dave Raggett, Arnaud Le Hors, Ian Jacobs. “HTML 4.01 Specification - Abstract”. W3C Recommendation. W3C, 24 December 1999. Retrieved 10 February 2012. 
جستجو در ویکی‌نَسک در ویکی‌کتاب کتابی با عنوان: اچ‌تی‌ام‌ال وجود دارد.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اچ‌تی‌ام‌ال موجود است.