سرن

برای دیگر کاربردها، سرن (ابهام‌زدایی) را ببینید.

سازمان پژوهش‌های هسته‌ای اروپا Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire
کشورهای عضو سرن
بنیادگذاری	۲۹ سپتامبر ۱۹ ۱۹۵۴
گونه	آزمایشگاه ذرات فیزیکی
جایگاه	ژنو
گسترهٔ کاری	۲۰ کشور عضو و ۸ ناظر
رییس	رولف دیتر هویر
وب‌گاه	سازمان سرن

سرن (CERN) یا سازمان اروپایی پژوهش‌های هسته‌ای (فرانسوی: Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire)، بزرگ‌ترین آزمایشگاه فیزیک ذره‌ای جهان است که در سال ۱۹۵۴ در بخش شمال‌شرقی شهر ژنو در کشور سوییس در مجاورت مرز فرانسه ایجاد شد. در حال حاضر بیست کشور اروپایی عضو این سازمان بوده و بیش از ۲٬۶۰۰ کارمند به طور تمام وقت و همچنین در حدود ۷٬۹۳۱ دانشمند و مهندس (به نمایندگی ۵۸۰ دانشگاه و مؤسسهٔ تحقیقاتی از ۸۰ کشور جهان) در آن مشغول به کارند.

فعالیت اصلی سرن ساخت تجهیزات شتابدهندهٔ ذرات و دیگر زیربناها و تجهیزاتی است که برای تحقیقات فیزیکی در انرژی‌های بالا استفاده می‌شوند.چهار آشکارسازبزرگ سرن، حاصل همکاری‌های بین‌المللی می‌باشند. مقر اصلی این سازمان واقع در میرن - یکی از شهرهای تابع ژنو - شامل یک مرکز رایانه‌ای نیز می‌باشد. این مرکز دارای امکانات پردازشی قدرتمندی می‌باشد و اختصاصاً برای بررسی داده‌های حاصل از آزمایش‌ها تعبیه شده است.

به عنوان یک تأسیسات جهانی، سرن نه تحت حوزهٔ قضایی و حکومتی دولت سوییس و نه تحت نظارت دولت فرانسه اداره می‌شود^{[نیازمند منبع]}. کمک اعانهٔ کشورهای عضو در سال ۲۰۰۸ جمعاً معادل ۶۶۴ میلیون یورو و یا ۱ میلیارد دلار آمریکا بوده است.

تاریخچه

کنوانسیون تأسیس کردن سرن در تاریخ ۲۹ سپتامبر ۱۹۵۴ توسط ۱۱ کشور اروپای غربی امضا گشت. سرواژهٔ CERN در اصل بر گرفته از عبارت فرانسوی Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire به معنای انجمن پژوهش‌های هسته‌ای اروپا است که در ابتدا انجمنی موقتی برای برپا ساختن آزمایشگاه‌ها بود که در سال ۱۹۵۲ توسط ۱۱ کشور اروپایی شکل گرفت. سرواژهٔ مذکور پس از منحل شدن انجمن موقتی به عنوان نام آزمایشگاه ابقا گشت، با وجودی که نام اصلی در سال ۱۹۵۴ به نام کنونی آن Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire به معنای سازمان پژوهش‌های هسته‌ای اروپا تغییر یافت. به عقیدهٔ لئو کوارسکی، یکی از مدیران ارشد سابق سرن، وقتی که نام سازمان تغییر یافت، سرواژهٔ بی لطافت OERN ایجاد می‌شد، و هایزنبرگ گفت: «با وجودی که نام اصلی تغییر پیدا کرده است، نیازی به تغییر در سرواژه نیست»^{[نیازمند منبع]}.‎

چندی پس از تأسیس مرکز، کارهای انجام گرفته درون آزمایشگاه فراتر از پژوهش بر روی هستهٔ اتم‌ها پیش رفت و و وارد وادی فیزیک انرژی‌های بالا شد. فعالیتی که اساساً تمرکز آن بر روی پژوهش در مورد کنش‌ها و تأثیرات میان ذرات بود. با این تفاسیر آزمایشگاهی که توسط سرن مدیریت می‌شد عمدتاً اشاره به آزمایشگاه اروپایی فیزیک ذرات (Laboratoire européen pour la physique des particules) دارد که این عبارت بیانگر واضح‌تر پژوهش‌های کنونی سرن می‌باشد.

کشورهای عضو

سرن در ۲۹ سپتامبر ۱۹۵۴ میلادی، تأسیس شد. کشورهای مؤسس عبارت بودند از:

• بلژیک
• دانمارک
• آلمان (ابتدا غربی)
• فرانسه
• یونان
• ایتالیا
• نروژ
• سوئد
• سوئیس
• هلند
• بریتانیا
• یوگسلاوی (تا ۱۹۶۱)

بعدها نیز کشورهای زیر به عضویت آن درآمدند.

• اتریش (۱۹۵۹)
• اسپانیا (۱۹۶۱-۱۹۶۸ و بعد ۱۹۸۳)
• پرتغال (۱۹۸۶)
• فنلاند (۱۹۹۱)
• لهستان (۱۹۹۱)
• مجارستان (۱۹۹۲)
• جمهوری چک (۱۹۹۳)
• اسلواکی (۱۹۹۳)
• بلغارستان (۱۹۹۹)

سازمان تحقیقات هسته‌ای اروپا (CERN) یکی از بزرگترین مراکز تحقیقی در زمینه فیزیک هسته‌ای و ذرات بنیادی است.

این مرکز در 29 سپتامبر 1954 طی کنوانسیونی که 12 کشور از اروپای غربی در آن شرکت کردند تأسیس شد و از آن زمان در حومه شمال شرق ژنو ودر نزدیکی مرز فرانسه و سوئیس به کار خود ادامه داده‌است.

سرن توسط شورایی متشکل از 20 کشور اروپایی اداره می‌شود که تصمیمات اساسی و خط مشی این مرکز را تعیین می‌کند. بودجه تحقیقات و فعالیت‌های سرن نیز از طریق همین اعضا تأمین می‌شود.

هر کدام از اعضای این شورا نیز دو نماینده، یکی سیاسی و دیگری علمی دارند که جهت‌گیری‌ها و نظرات سیاسی و علمی کشور خود را در این شورا بیان می‌کنند.

علاوه بر این شورا انجمن‌ها و کمیته‌های دیگری از جمله کمیته‌های مالی و سیاست‌گذاری در اداره این سازمان دست دارند.

به نقل از وب‌سایت سرن، مأموریت این مرکز، تحقیق، خلق فن‌آوری، همکاری و آموزش است.

طبق کنوانسیون سرن، این سازمان باید بستر مناسبی برای همکاری در زمینه علوم هسته‌ای و ذرات بنیادی بین کشور‌های عضو ایجاد و در زمینه‌های نظامی نیز کار کند و نتایج تحقیقات و آزمایشات خود را در اختیار عموم قرار دهد.

امروزه با توجه به پروژه ساخت و آزمایش برخورد دهنده بزرگ هادرون (LHC) که هدف از آن یافتن ذرات ریز اتمی جدید و پاسخ به سوالات دانشمندان در مورد چگونگی تشکیل و تولد جهان است، جهت‌گیری سرن بیشتر در جهت شناخت اجزا و عوامل تشکیل دهنده جهان هستی است.

دستاوردهای علمی

شتاب‌دهنده‌های ذرات

مجموعهٔ کنونی

سرن دارای شش شتاب‌دهنده حلقوی و دو شتابدهنده‌ی خطی برای یون‌ها و دو شتابدهنده برای الکترون‌ها است. بخشی از محدوده آزمایشگاهی این مرکز تحقیقاتی و قسمتی از شتابدهنده‌ها به علت اندازه بزرگ‌شان در خاک فرانسه قرار دارند.

شتاب‌دهندهٔ بزرگ ذرات هادرونی

نوشتار اصلی: برخورددهنده هادرونی بزرگ

شتاب‌دهندهٔ خارج از رده

• آی.اس.آر ISR
• لینک۱ LINAC1
• ال.یی.پی LEP

علوم رایانه

جایی که وب متولد شد

همچنین ببینید: تاریخچه وب جهان گستر

جدا از سابقه سرن در زمینه تحقیقات هسته‌ای و فیزیک، شبکه تارگستر جهانی؛ یکی از پدیده‌هایی که دنیای ما را به کلی متحول کرد نیز محصول بستر سازی و امکانات این مرکز است.

شبکه تارگستر جهانی در سال 1989 توسط تیم برنرز لی و تحت پروژه‌ای به نام ENQUIRE در سازمان تحقیقات هسته‌ای اروپا طراحی شد.

این فن‌آوری در ابتدا بر اساس مفهوم فرامتنی ساخته شد و در 30 آوریل 1993 سرن اعلام کرد که شبکه تارگشتر جهانی می‌تواند توسط همگان مورد استفاده قرار گیرد.

یکی دیگر از دستاور‌های اخیر سرن در زمینه کامپیوتر،فن‌آوری پردازش موازی و شبکه‌ای است. به این ترتیب اطلاعات آزمایشات و مشاهدات حس‌گرهای برخورددهنده بزرگ هادرون بین شبکه‌ای از کامپیوترها در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی جهان پردازش و نگهداری می‌شود.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «CERN»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۰ نوامبر ۲۰۰۹).

نگارخانه

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

پانویس

‎

پیوند به بیرون

• وب‌گاه سرن
• فرصت‌های کاری و آموزشی در سرن