فایرفاکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فایرفاکس موزیلا)
پرش به: ناوبری، جستجو
موزیلا فایرفاکس
Mozilla Firefox logo 2013.svg
فایرفاکس ۲۹ روی ویندوز۸٫۱
توسعه‌دهنده(ها) بنیاد موزیلا و مشارکت‌کنندگان
شرکت موزیلا
انتشار ابتدایی ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۲؛ ۴٬۴۷۴ روز پیش
وضعیت توسعه فعال
نوشته‌شده به سی++،[۱] جاوااسکریپت,[۲] سی, سی‌اس‌اس,[۳] زول (زبان برنامه‌نویسی), ایکس‌بی‌ال
سیستم‌عامل ویندوز, اواس ده, لینوکس, اندروید,[۴] فایرفاکس اواس, فری‌بی‌اس‌دی,[۵] نت‌بی‌اس‌دی,[۶] اوپن‌بی‌اس‌دی, اوپن‌ایندیانا[۷]
موتورها گکو, اسپایدرمانکی
اندازه ۲۲ مگابایت: ویندوز[۸][۹]
۴۴ مگابایت: اواس ده[۸]
۲۷–۲۸ مگابایت: لینوکس[۸]
۲۲ مگابایت: اندروید[۱۰]
۵۱۰ مگابایت: کد منبع (فشرده‌نشده)[۸]
در دسترس به ۷۹ زبان[۱۱]
گونه مرورگر وب
خوراک‌خوان
مرورگر همراه
پروانه ام‌پی‌ال[۱۲]
وب‌گاه mozilla.org/firefox
استاندارد(ها) اچ‌تی‌ام‌ال۵, شیوه‌نامهٔ آبشاری, آراس‌اس, اتم

موزیلا فایرفاکس (به انگلیسی: Mozilla Firefox) (به فارسی: روباه آتشین موزیلا) (مخفف شده آن به صورت رسمی Fx، اما به‌صورت غیررسمی FF) مرورگر وب آزاد و متن‌باز برگرفته از موزیلا اپلیکیشن سویت است که توسط بنیاد موزیلا اداره می‌شود. بر اساس آمار در ماه می ۲۰۱۴، این مرورگر ۲۴٫۹٪ از کاربران اینترنت[۱۳] را به خود اختصاص داده است.

این مرورگر در ابتدا بیشتر بین کاربران توزیع‌های لینوکس محبوبیت داشت، ولی رفته‌رفته با پدیدار شدن مشکلات امنیتی در پراستفاده‌ترین مرورگرهای وب مانند اینترنت اکسپلورر، کاربران دیگر سیستم‌عامل‌های رایانه از قبیل ویندوز و مکینتاش نیز استفاده از این مرورگر را آغاز کرده‌اند تا جایی که مستقل از یک سیستم‌عامل مشخص، بیش استفاده‌شده‌ترین مرورگر جهان است.

موزیلا فایرفاکس مرورگر وبی است برای مرور و جستجو در بین صفحات اینترنتی با سرعت و امنیت بسیار بالا که محصول کمپانی قدیمی Netscape است که در زمینه ارائه ابزارهای اینترنتی بسیار محبوب و معروف است. مرورگر فایرفاکس محبوبیت خود را مدیون کیفیت و کارایی بالایش، فراتر از سایر مرورگرهای مطرح دنیا مانند اینترنت اکسپلورر و اوپرا است زیرا امکانات این مرورگر از قبیل امنیت، سرعت، کیفیت و قابلیت سفارشی‌سازی بسیار بالا نظر هر کاربری را نیز به خودش جلب می‌کند.

در طی مدت‌های گذشته برنامه موزیلا در مدت‌های طولانی نسخه فینال را توزیع می‌کرد اما امروزه با تاخیر سیاست‌های بنیان‌گذار آن یعنی موزیلا، نسخه‌های فینال به‌زودی عرضه می‌شوند و مشکلات سریع‌تر برطرف می‌شوند.[۱۴]

میزان استفاده مرورگرهای اینترنت به تفکیک کشورها در فروردین 1392[۱۵]
     فایرفاکس      گوگل کروم      سافاری      اینترنت اکسپلورر
     دیگر      اپرا

ویژگی‌ها[ویرایش]

این برنامه ویژگی‌های بسیاری دارد. با گسترش وب و اهمیت بحث تبلیغات طراحان به فکر ایجاد صفحاتی افتادند که بدون خواست کاربر گشوده شوند. با استفاده از امکان pop-up blocker موزیلا، این صفحات امکان ایجاد مزاحمت را ندارند. این گزینه برای مرورگر قابل تنظیم است.

یکی از ویژگی‌های موزیلا فایرفاکس امکان گشودن چند صفحه در یک پنجره (tabbed browsing) و کشیدن و رها کردن (drag-and-drop) مکان تب‌ها است.

قابلیت RSS قوی این مرورگر، امکان پاک کردن آسان اطلاعات شخصی، امکان کشیدن و رها کردن متن به باکس جستجو، حمایت از SVG و CSS2 و CSS3 و JavaScript، حمایت از صفحات طراحی‌شده با فناوری نوین ای‌جکس (AJAX)، حمایت از قابلیت‌های ویژهٔ CMSهای رایج، همکاری گسترده با شرکت‌های بزرگ مانند eBay و موتورهای جستجوی یاهو و گوگل و ده‌ها قابلیت سازگارانهٔ دیگر، موزیلا را از جمع مرورگرهای غیرحرفه‌ای جدا کرده و باوجود سادگی و محیط دوست‌داشتنی، آن را به یکی از Browserهای پیشرفته بدل می‌کند. افزونه‌های مورد نیاز نصب شده و در حالت عادی غیرفعال است

  • اضافه شدن افزونه one-time
  • اضافه شدن نوار جستجوی توییتر Twitter
  • اولویت‌بندی جدید برای تقاضا در بازشدن زبانه‌های جدید
  • بهبود در اجرای مرورگر با سرعت فوق‌العاده
  • بهبود در عملکرد و در هنگام استفاده از عناصر آهنگ‌ها ویدیوها
  • پشتیبانی CORS در دامنه‌های WebGL
  • پشتیبانی از منوهای HTML5
  • پشتیبانی برای insertAdjacentHTML
  • بهبود و پشتیبانی برای نوشتن در زبان CSS و بسیاری زبان‌های دیگر
  • پشتیبانی پیشرفته WebSocket
  • افزایش امنیت
  • افزایش سرعت بارگذاری Java
  • افزوده شدن صفحه New Tabs

تاریخچه انتشار[ویرایش]

نام مرورگر نسخه Gecko نسخه وضعیت پشتیبانی اسم رمز تاریخ انتشار
Phoenix ۱٫۲ ۰٫۱ Red XN Pescadero September 23, 2002
۰٫۲ Red XN Santa Cruz October 01, 2002
۰٫۳ Red XN Lucia October 14, 2002
۱٫۳ ۰٫۴ Red XN Oceano October 19, 2002
۰٫۵ Red XN Naples December 07, 2002
Firebird ۱٫۵ ۰٫۶ Red XN Glendale May 17, 2003
۰٫۷ Red XN Indio October 15, 2003
فایرفاکس ۱٫۶ ۰٫۸ Red XN Royal Oak February 09, 2004
۱٫۷ ۰٫۹ Red XN One Tree Hill June 15, 2004
فایرفاکس ۱ ۱٫۰ Red XN Phoenix November 09, 2004
۱٫۰٫۸ Red XN April 13, 2006
فایرفاکس ۱٫۵ ۱٫۸ ۱٫۵ Red XN Deer Park November 29, 2005
۱٫۵٫۰٫۱۲ Red XN May 30, 2007
فایرفاکس ۲ ۱٫۸٫۱ ۲٫۰ Red XN Bon Echo October 24, 2006
۲٫۰٫۰٫۲۰ Red XN December 18, 2008
فایرفاکس ۳ ۱٫۹ ۳٫۰[۱۶] Red XN Gran Paradiso June 17, 2008
۳٫۰٫۱۹ Red XN March 30, 2010
فایرفاکس ۳٫۵ ۱٫۹٫۱ ۳٫۵[۱۷] Red XN Shiretoko[۱۸] June 30, 2009
۳٫۵٫۱۹ Red XN April 28, 2011
فایرفاکس ۳٫۶ ۱٫۹٫۲ ۳٫۶ ✓ Namoroka[۱۹] January 21, 2010</ref>
۳٫۶٫۲۴ ✓ November 08, 2011
فایرفاکس ۴ ۲٫۰ ۴٫۰ Red XN Tumucumaque[۲۰] March 22, 2011[۲۱]
۴٫۰٫۱ Red XN April 28, 2011
فایرفاکس ۵ ۵٫۰ ۵٫۰ Red XN June 21, 2011[۲۲]
۵٫۰٫۱ Red XN July 11, 2011
فایرفاکس ۶ ۶٫۰ ۶٫۰ Red XN August 16, 2011[۲۳]
۶٫۰٫۲ Red XN September 06, 2011[۲۴]
فایرفاکس ۷ ۷٫۰ ۷٫۰ Red XN September 27, 2011[۲۵]
۷٫۰٫۱ Red XN September 29, 2011[۲۶]
فایرفاکس ۸ ۸٫۰ ۸٫۰ ✓ November 08, 2011[۲۷]
۸٫۰٫۱ ✓ November 21, 2011[۲۸]
فایرفاکس ۹ بتا ۹٫۰ ۹٫۰ بتا ۴ ✓ November 11, 2011[۲۹]
فایرفاکس ۱۰ آلفا ۱۰٫۰ ۱۰٫۰ آلفا ۲ ✓ Usually daily
فایرفاکس ۱۱ آلفا ۱۱٫۰ ۱۱٫۰ آلفا ۱ ✓ Usually daily

توانایی سفارشی‌سازی[ویرایش]

یکی از قابلیت‌های فایرفاکس امکان تغییر آن به مرورگری برای سلیقه هر فرد است. برای این کار فایرفاکس دو مورد را در نظر گرفته است. اول توانایی‌های مرورگر، دوم ظاهر آن.

سفارشی‌سازی توانایی‌های فایرفاکس با کمک فایل‌هایی با حجم کم به نام افزونه (Extension) ممکن می‌شود. این افزونه‌ها در واقع تکه‌های کوچک برنامه‌اند که قابلیت‌های مختلفی را به این مرورگر می‌افزایند. تم‌های مختلف این مرورگر هم شخصی‌سازی ظاهر آن را راحت می‌کند.

مشکلات فایرفاکس[ویرایش]

Firefox.svg
مروری بر سهم بازار
مطابق با اطلاعات StatCounter

آوریل ۲۰۱۳

مرورگر  % از فایرفاکس  % از کل
فایرفاکس ۱ ۰٫۰۵٪ ۰٫۰۱٪
فایرفاکس ۱٫۵ ۰٫۰۵٪ ۰٫۰۱٪
فایرفاکس ۲ ۰٫۱۵٪ ۰٫۰۳٪
فایرفاکس ۳ ۰٫۵۵٪ ۰٫۱۱٪
فایرفاکس ۳٫۵ ۰٫۳۵٪ ۰٫۰۷٪
فایرفاکس ۳٫۶ ۲٫۱۹٪ ۰٫۴۴٪
فایرفاکس ۴ ۰٫۷۰٪ ۰٫۱۴٪
فایرفاکس ۵ ۰٫۴۵٪ ۰٫۰۹٪
فایرفاکس ۶ ۰٫۴۰٪ ۰٫۰۸٪
فایرفاکس ۷ ۰٫۴۰٪ ۰٫۰۸٪
فایرفاکس ۸ ۰٫۶۰٪ ۰٫۱۲٪
فایرفاکس ۹ ۰٫۶۰٪ ۰٫۱۲٪
فایرفاکس ۱۰ ۱٫۱۵٪ ۰٫۲۳٪
فایرفاکس ۱۱ ۱٫۰۰٪ ۰٫۲۰٪
فایرفاکس ۱۲ ۲٫۳۴٪ ۰٫۷۴٪
فایرفاکس ۱۳ ۱٫۲۰٪ ۰٫۲۴٪
فایرفاکس ۱۴ ۱٫۵۵٪ ۰٫۳۱٪
فایرفاکس ۱۵ ۲٫۲۹٪ ۰٫۴۶٪
فایرفاکس ۱۶ ۴٫۰۹٪ ۰٫۸۲٪
فایرفاکس ۱۷ ۱٫۷۴٪ ۰٫۳۵٪
فایرفاکس ۱۸ ۱٫۹۹٪ ۰٫۴۰٪
فایرفاکس ۱۹ ۲۷٫۰۲٪ ۵٫۴۲٪
فایرفاکس ۲۰ ۴۷٫۲۱٪ ۹٫۴۷٪
فایرفاکس ۲۱ ۱٫۷۹٪ ۰٫۳۶٪
فایرفاکس ۲۲ ۰٫۱۰٪ ۰٫۰۲٪
فایرفاکس ۲۳ ۰٫۱۰٪ ۰٫۰۲٪
تمام نسخه‌ها ۱۰۰٫۰۰٪ ۲۰٫۰۶٪
میزان گستردگی استفاده از فایرفاکس میان کاربران بر اساس زمان

خیلی از کاربران خواستار اضافه شدن افزونه‌های پرتقاضا به فایرفاکس هستند. (نویسندگان فایرفاکس مدعی‌اند این کار مغایر با هدف آن‌ها یعنی یک مرورگر سبک است) البته بیشتر این افزونه‌ها و قابلیت‌های بسیار دیگر مستقیماً قابل بارگیری و نصب روی فایرفاکس‌اند ولی تمام کاربران خواهان این روش نصب نیستند و ترجیح می‌دهند تمام این قابلیت‌ها را در کنار نرم‌افزار اصلی داشته باشند.

یکی از مشکلات دیگری هم که به فایرفاکس نسبت داده می‌شود مشکلاتی است که توسط پلاگین فلش (Macromedia Flash) ایجاد می‌شود که برای لینوکس نوشته‌شده که این مشکل ارتباطی به خود فایرفاکس ندارد.[۳۰]

پیکربندی[ویرایش]

برای سفارشی کردن فایرفاکس و تغییر تنظیمات داخلی مانند مکان پوشه بارگیری‌ها، صفحه آغازین، مدیریت رمزهای عبور و غیره، از منوی ابزار/ گزینه‌ها استفاده فرمایید. بخش گزینه‌ها، تنظیمات اصلی برای استفاده کاربران را در بر دارد.

پیکربندی فایرفاکس، شامل تمام تنظیمات داخلی فایرفاکس است و برای کاربران پیشرفته در نظر گرفته شده است.

برای دسترسی به پیکربندی فایرفاکس در نوار نشانی این عبارت را وارد کنید: about:config

خواهشمند است پیش از انجام تغییرات در این بخش، از پروفایل خود پشتیبان‌گیری کنید.

شرح کامل عبارت‌های پیکربندی فایرفاکس

فایرفاکس قابل حمل[ویرایش]

میزان استفاده از مرورگرهای اینترنت میان کاربران (به جز اینترنت اکسپلورر)[۳۱]
     فایرفاکس      سافاری      اپرا      نت اسکیپ
     گوگل کروم      بقیه

وب‌سایت PortableApps.com، فایرفاکس قابل حمل را عرضه می‌کند. این نسخه قابلیت اجراشدن روی درایوهای USB Flash و CD-ROM و همچنین درایوهای سخت خارجی و بعضی از پخش‌کننده‌های دیجیتالی موسیقی را دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Languages summary". ohloh.net. 
  2. "Firefox's addons are written in JavaScript". Rietta. Retrieved December 19, 2009. 
  3. "Firefox uses an "html.css" stylesheet for default rendering styles". David Walsh. Retrieved December 19, 2009. 
  4. Mozilla Developer Center contributors (March 4, 2013). "Supported build configurations". Mozilla Developer Network. Retrieved April 16, 2013. 
  5. "FreeBSD port of Firefox". Retrieved September 30, 2014. 
  6. NetBSD binary package of Firefox 24
  7. Source package of Firefox 3.6.15
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ "Latest stable Firefox release". Mozilla. May 11, 2013. Retrieved May 29, 2013. 
  9. "History of FireFox distribution size". Linexp.ru. March 23, 2013. Retrieved July 1, 2013. 
  10. "Firefox for Android on Google Play". Retrieved November 19, 2012. 
  11. "Mozilla Firefox release files". Mozilla. Retrieved July 9, 2013. 
  12. Mozilla Licensing Policies, mozilla.org, retrieved January 5, 2012 
  13. «Browser Statistics»(انگلیسی). بازبینی‌شده در ۱۸ خرداد ۱۳۹۳. 
  14. «Firefox 3.6 RTM delivery in Q1 perceived as delay»(انگلیسی)‎. بتانیوز. بازبینی‌شده در ۱۸ بهمن ۱۳۸۸. 
  15. [۱]
  16. "Coming Tuesday, June 17: Firefox 3". Mozilla Developer News. 
  17. "Firefox 3.1 targeted for year’s end". Mozilla Links. Retrieved 2009-06-30. 
  18. "Firefox3.5". Mozilla Wiki. Retrieved 2009-06-30. 
  19. "Firefox/Namoroka". Mozilla Wiki. Retrieved 2009-06-24. 
  20. "Tumucumaque Park". Mozilla. Retrieved 2010-11-28. 
  21. "Mozilla Firefox 4 RC 2 Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-03-18. 
  22. "Mozilla Firefox 5 Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-06-21. 
  23. "Mozilla Firefox 6 Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-08-16. 
  24. "Mozilla Firefox 6.0.2 Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-08-31. 
  25. "Mozilla Firefox 7 Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-08-27. 
  26. Mozilla Firefox Release Notes
  27. "Mozilla Firefox 8 Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-11-08. 
  28. "Mozilla Firefox Release Notes". Mozilla. Retrieved 2011-11-23. 
  29. Mozilla Firefox Release Notes
  30. Market share for browsers, operating systems and search engines
  31. Browser market share

پیوند به بیرون[ویرایش]