اچ‌تی‌ام‌ال۵

HTML۵ زبانی برای ساختن و ارائهٔ محتوا برای شبکه جهانی وب است، و یک فن آوری هسته‌ای در اینترنت است که در اصل توسط نرم افزار اپرا پیشنهاد شده‌است. این پنجمین تجدید نظر از استاندارد HTML است (در سال ۱۹۹۰ ایجاد و در سال ۱۹۹۷ به عنوان HTML۴ استاندارد شده‌است) و تا دسامبر سال ۲۰۱۱ هنوز در دست توسعه‌است. اهداف اصلی HTML۵ بهبود این زبان به صورتی است که از جدیدترین فن آوری‌های چند رسانه‌ای پشتیبانی کند در حالی که هم به راحتی توسط انسان‌ها قابل خواندن باشد وهم به طور مداوم توسط رایانه‌ها و دستگاه‌ها (مرورگرهای وب، تجزیه کننده‌ها و غیره) قابل درک باشد. HTML۵ در نظر دارد نه تنها HTML ۴بلکه XHTML ۱ و ۲ HTML را نیز پشتیبانی کند.

با پیروی از پیشینیان اخیرش HTML ۴.۰۱ و XHTML ۱.۱، HTML۵ یک پاسخ به استفاده مشترک HTML و XHTML بر روی شبکه جهانی وب، ترکیبی از ویژگی‌های معرفی شده توسط مشخصات مختلف و موارد معرفی شده توسط محصولات نرم افزاری مانند مرورگرهای وب است. مواردی که توسط کارهای مشترک ایجاد شده‌است. و هم چنین پاسخی به بسیاری ازخطاهای نحوی در مستندات وب موجود است. همچنین در تلاش است یک زبان نشانه گذاری یکتا تعریف کند که بتواند در دو قالبHTML یا XHTML نوشته شود. HTML۵ شامل جزئیات مدل‌های پردازش است تا پیاده سازی سازگارتری داشته باشد. HTML۵ نشانه گذاری برای اسناد در دسترس را گسترش می‌دهد، بهبود می‌بخشد و توجیه می‌کند. هم چنین نشانه گذاری و رابط برنامه نویسی کاربردی (API‌ها)را برای برنامه‌های پیچیده تحت وب معرفی می‌کند. به همین دلیل، HTML۵ کاندیدای بالقوه برای برنامه‌های کاربردی تلفن همراه کراس پلت فرم است. بسیاری از ویژگی‌های HTML۵ با در نظر گرفتن توانایی اجرا بر روی دستگاه‌های کم قدرت مانند گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها ساخته شده‌است. در دسامبر ۲۰۱۱، شرکت پژوهش تجزیه و تحلیل استراتژی پیش بینی کرده‌است خرید و فروش گوشی‌های تلفن سازگار با HTML۵ در سال ۲۰۱۳ بالای ۱ میلیارد دلار خواهد شد . به طور خاص HTML۵ ویژگی‌های نحوی بسیاری را به این زبان اضافه کرده‌است. این ویژگی‌ها عبارتند از عناصری مثل video>، <audio>، <header> > و <canvas>. هم چنین یکپارچه سازی محتوایی گرافیک برداری مقیاس پذیر (SVG) که جایگزین تگ <object> است. این ویژگی‌ها برای این طراحی شدند تا وارد کردن و کار با محتوای چند رسانه‌ای و گرافیکی آسان تر شود و به پلاگین‌های اختصاصی و API‌ها نیازی نباشد. عناصرجدید دیگر مانند <section> ، <article>، <header> و <nav> برای توانمند تر کردن محتوای نحوی اسناد طراحی شده‌اند. صفت‌های جدید دیگری نیز به همین منظور معرفی شده‌اند، در حالی که برخی از عناصر و ویژگی‌ها نیز حذف شده‌اند. بعضی ازعناصر، مانند <a>، و <menu>تغییر یافته‌اند، دوباره تعریف شده‌اند و یا استاندارد گشتند.API‌ها و DOM‌ها دیگر چاره اندیشی موقت نیستند بلکه بخش اساسی از خصوصیات HTML۵. هستند. هم چنین درHTML۵ پردازش‌هایی صورت گرفته‌است که اسناد نامعتبر و خطاهای نحوی آن‌ها برای همه مرورگرها و کاربران یکسان خواهد بود.

تاریخچه

گروه کاری فناوری ابرمتن وب (WHATWG) کار بر روی استاندارد جدید را در سال ۲۰۰۴ آغاز کرد، زمانی که کنسرسیوم شبکه جهانی وب (W۳C) روی توسعهٔ XHTML ۲.۰ تمرکز کرده بود. و HTML ۴.۰۱ هنوز تا سال ۲۰۰۰ به روز نشده بود. در۲۰۰۹، W۳C اجازه داد تا XHTML ۲.۰ به پایان برسد و تصمیم گرفت آن را به روز نکند . در حال حاضر W۳C و WHATWG با یکدیگر روی توسعه HTML۵ همکاری می‌کنند. اگرچه HTML۵ در میان توسعه دهندگان وب برای سال هاست که به خوبی شناخته شده‌است، اما در آوریل ۲۰۱۰ موضوع اصلی رسانه‌ها شد. بعد از اینکه مدیر عامل شرکت اپل، استیو جابز، نامه‌ای عمومی تحت عنوان «افکار روی فلش»صادر کرد که اعلام کرد دیگر برای تماشای ویدیو یا هر نوع محتوای وب نیازی به ادوبی فلش نیست و این که استانداردهای جدید ایجاد شده در عصر تلفن همراه، از جملهHTML۵، برنده خواهند شد. این سخنان در میان توسعه دهندگان وب بحث‌هایی ایجاد کرد که برخی پیشنهاد دادند چون HTML۵ قابلیت‌های پیشرفته‌ای را فراهم می‌کند ، توسعه دهندگان باید از مرورگر‌های مختلف و قسمت‌های مختلف استاندارد و همچنین تفاوت قابلیت‌های بین HTML۵ و فلش را پشتیبانی کنند. در اوایل نوامبر ۲۰۱۱ ادوب اعلام کرد که توسعه فلش برای دستگاه‌های تلفن همراه را قطع می‌کند و تلاش خود را روی توسعهٔ ابزار‌ها برای استفاده از HTML ۵ متمرکز می‌کند.

فرآیند استانداردسازی W۳C

در ژوئن ۲۰۰۴ شرکت موزیلا و نرم افزار اپرا مقاله‌ای را در کارگاه آموزشی W۳C ارائه کردند که روی توسعهٔ تکنولوژی وب تاکید می‌کرد به طوری که با مرورگرهای موجود سازگاری داشته باشند. از جمله خصوصیات پیش نویس اولیه از فرم‌های وب ۲٫۰. نتیجهٔ این کارگاه ۸ رای موافق و ۱۴ رای مخالف برای ادامهٔ کار با HTML بود. کمی بعد در همان ماه آن مقاله به WHATWG ارائه شد. این دو طرح بعدها با هم ادغام شدند و HTML۵ را ایجادکردند. این طرح نقطهٔ شروع کار روی اچ تی ام ال جدید در W۳C در سال ۲۰۰۷ بود. این گروه اولین مستندات را در ژانویه سال ۲۰۰۸ منتشر کرد. این طرح یک کار در حال انجام است و انتظار می‌رود سال‌های زیادی به طول بیانجامد، هرچند بخش‌هایی از HTML۵ در حال پایان گرفتن و و قبل از وضعیت نهایی در مرورگرها پیاده سازی می‌شود. مسئول ویرایشگر HTML۵ اعلام کرد فاز اول این پروژه در سال ۲۰۱۲ پایان می‌یابد و پیاده سازی کاملا سازگار این پروژه احتمالا تا سال ۲۰۲۲ یا دیرتر ادامه دارد. با این حال بسیاری از قسمت‌های این محصول پایدار هستند و ممکن است پیاده سازی شوند.

زبان نشانه گذاری

HTML۵ تعدادی از عناصر و صفت‌های جدید را معرفی می‌کند که منعکس کننده استفاده‌های معمول بر روی وب سایت‌های مدرن هستند. برخی از آن‌ها جایگزین نحوی برای استفادهٔ معمول از بلوک عمومی div و عنصر درون آن یعنی SPAN هستند. برای مثال <nav> مربوط به بلوک راهبری وب سایت است، <footer> معمولا مربوط به پایین صفحه وب و یا آخرین خطوط کد است، و یا <audio>و <video> جای<object> را گرفته‌است. برخی از از HTML ۴.۰۱ حذف شده‌اند از جمله عناصر صرفا نمایشی مانند font و center که با شیوه نامه‌های آبشاری (CSS) قابل انجام هستند. هم چنین بر اهمیت برنامه نویسی DOMبه عنوان مثال، جاوا اسکریپت نیز مجددا تاکید شده‌است. نحو HTML۵ است برخلاف شباهت در نشانه گذاری دیگر بر پایهٔ SGML نیست با این حال، طوری طراحی شده‌است که با نسخه‌های قدیمی تر HTMLسازگار است. با یک خط جدید معرفی کننده شروع می‌شود که به نظر می‌رسد مانند SGML است<!DOCTYPEHTML>. این زبان هم چنین شامل وب ۲٫۰ هم می‌باشد.

API‌های جدید

علاوه بر تعیین نشانه گذاری، HTML۵ رابط‌های برنامه نویسی کاربردی، API‌ها را نیز مشخص می‌کند. رابط‌های موجود مدل شیئ سند(DOM) گسترش یافتند و مشخصات مستندسازی شده‌اند. هم چنین API‌های جدیدی نیز وجود دارند، مثل:

• عنصر بوم برای نقاشی فوری حالت دو بعدی
• پخش بهنگام رسانه
• برنامه‌های کاربردی وب به صورت آفلاین
• ویرایش اسناد
• کشیدن و رها کردن
• پیام رسانی Cross-document
• مدیریت تاریخچهٔ مرورگرها
• نوع MIME و ثبت کنترل پروتکل
• Microdata
• ذخیره سازی وب، چارچوب ذخیره سازی جفت کلید را فراهم می‌کند که شبیه کوکی هاست اما ظرفیت ذخیره سازی بیشتری دارد و API پیرفته‌است.
• منطقه جغرافیایی
• پایگاه داده SQL، یک پایگاه دادهٔ محلی و ایندکس گذاری شده که به صورت کلیدهای سلسله مراتبی ذخیره می‌شود.
• فایل‌ها، دستگیره‌هایی برای آپلود و تغییرات در فایل‌ها
• دایرکتوری‌ها و سیستم‌ها. این API برای موارد ذخیره سازی سمت سرویس گیرنده‌ای که با پایگاه داده برطرف نمی‌شوند در نظر گرفته شده‌است.
• نوشتن فایل‌ها از برنامه‌های کاربردی وب

HTML۵ به تنهایی نمی‌تواند انیمیشن در درون صفحات وب را فراهم کند و جاوا اسکریپت یا CSS۳ برای این کار لازم است.

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اچ‌تی‌ام‌ال۵ موجود است.

• ویکی‌پدیای انگلیسی