کتف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کتف
Pectoral girdles-en.svg
Gray204.png
The upper picture is an anterior view of the thorax. The lower picture is a posterior view of the thorax and shoulder girdle. (Scapula visible at either side.)
شناسه‌ها
فهرست گری p.۲۰۲
سرعنوان پزشکی A02.835.232.087.783
دورلندز
/السویر
s_04/۱۲۷۲۱۸۱۰
واژگان آناتومی A02.4.01.001
اف‌ام‌اِی 13394
واژگان کالبدشناسی استخوان
استخوان کتف (Scapula) و ترقوه (Clavicle) از نمای جلو

کتف یا اسکاپولا در آناتومی بدن انسان، نام استخوانی سه گوش و صاف در اندام فوقانی است. استخوان کتف به ترقوه و استخوان بازو، مفصل می‌شود.

این استخوان دارای سه کنار، سه زاویه، سه زائده و دو سطح است. سطح خلفی (سطح پشتی) کاملاً محدب است و در حد فاصل بین یکربع فوقانی و سه ربع تحتانی آن تیغهٔ استخوانی که عمود بر آن است بنام خار کتف وجود دارد که آن را به دو قسمت بالاخاری (سوپرااسپاینوس) و زیرخاری (اینفرااسپاینوس) تقسیم می‌کند. خار کتف در عرض استخوان از کنار داخلی شروع شده و در قسمت خارجی به زائدهٔ اخرمی (آکرومیون) منتهی می‌شود. زائده اخرمی مانند سقفی از روی مفصل شانه عبور کرده و در رأس شانه با انتهای خارجی استخوان ترقوه، مفصل می‌شود.

برخلاف سطح خلفی، سطح دنده‌ای (جلویی) یا حفرهٔ زیرکتفی ویژگی خاصی ندارد و یک حفره زیرکتفی (ساب‌اسکاپولار) مقعر و کم عمق است که چند برجستگی خط مانند مایل بر روی آن وجود دارد. این سطح گود و دارای خطوط برجسته مایلی است که از کنار داخلی به زاویهٔ خارجی متوجه می‌باشد در روی این سطح ماهیچه زیرکتفی می‌چسبد و خطوط مذکور چسبندگی عضله را به استخوان تقویت می‌کند.

در کنار داخلی این ناحیه دو سطح سه گوش یکی در بالا و دیگری در پایین دیده می‌شود که رشته‌های ماهیچه لوزی‌شکل بزرگ روی آنها می‌چسبد. اما کنار داخلی که کنار شوکی نیز نامیده می‌شود سه چهارم آن مستقیم و یک چهارم بالایی آن بطرف خارج خم می‌شود ولی کنار فوقانی نازک و تیز است و در انتهای خارجی آن بریدگی هلالی است بنام زائده غرابی (کوراکوئید). به این زائده رباط کوراکوآکرومیال و سر کوتاه تاندون دوسر بازویی متصل می‌شود.

در قسمت خارجی استخوان کتف یک حفره استخوانی کم عمق وجود دارد که به آن گودی کاسه‌ای (حفره گلنوئید) می‌گویند. گودی کاسه‌ای جایی است که با سر استخوان بازو مفصل شده و مفصل شانه را می‌سازد و سطح درونی آن پوشیده از غضروف است.

همچنین تکمه‌های زیرکاسه‌ای (اینفراگلنوئید)، بالاکاسه‌ای (سوپراگلنوئید) و بریدگی بالاکتفی (سوپرااسکاپولار) و اسپینوگلنوئید بر روی این استخوان قرار دارند.

Figure 1: Left scapula. Costal surface.
Left scapula - close-up - animation - stop at anterior surface.gif Gray202.png Scapula ant numbered.png ۱. کتف
2. Glenoid cavity
۳. زایده غرابی
۴. زایده اخرمی
5. Superior border
6. Scapular notch
7. Superior angle
8. Medial border
9. Inferior angle
10. Lateral border
۱۱. تکمه زیرکاسه‌ای

منابع[ویرایش]

  • ریچارد درک، وین وگل، آدام میچل. آناتومی گری ۲۰۱۰ برای دانشجویان (جلد دوم). ترجمهٔ دکتر محمد بربرستانی، دکتر محمد اکبری. چاپ اول. انتشارات خسروی، ۱۳۸۸.