استخوان پس‌سری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استخوان پس‌سری
WhiteDesertSkullCropped.png
جمجمه انسان (استخوان پس‌سری در پایین سمت راست قرار دارد).
Occipital bone animation.gif
موقعیت استخوان پس‌سری (قسمت سبز رنگ)
جزئیات
لاتین os occipitale
مفصل‌ها دو آهیانه، دو گیجگاهی، یک پروانه‌ای، و یک اطلس
شناسه‌ها
فهرست گری p.۱۲۹
واژگان آناتومی A02.1.04.001
اف‌ام‌اِی ۵۲۷۳۵
واژگان کالبدشناسی استخوان

استخوان پس‌سری یا استخوان اکسیپیتال (به انگلیسی: Occipital bone) استخوان لوزی‌شکل است که در قسمت پسین (خلفی) زیرین کاسه سر قرار گرقته و قاعده جمجمه را تشکیل می‌دهد. این استخوان سومین استخوان سر به‌شمار می‌آید و در قسمت پشت و بخشی از کف جمجمه قرار دارد و تمام قسمت پس‌سری را ساخته و از سه قسمت اصلی تشکیل شده‌است.

این استخوان در سر سوراخ بیضی‌شکل را احاطه می‌کند که از طریق آن حفره جمجمه‌ای خلفی با مجرای مهره‌ای ارتباط دارد. این استخوان دارای یک صدف است که ۴ تا حفره دارد، دو حفره پایینی با نیمکره‌های مخچه مجاور بوده و دو حفره بالایی با نیم‌کره‌های مخچه مجاور بوده و دو حفره بالایی با نیم‌کره‌های مغز مجاور هستند. در طرفین سوراخ بیضی توده‌های طرفی وجود دارد که دارای کانال زیرزبانی است که عصب زیرزبانی از آن عبور می‌کند.

دید کناری از استخوان‌های جمجمهٔ انسان.

یک تیغه استخوانی چهارضلعی به نام زائده قاعده‌ای یا پایه‌ای که در پشت آن سوراخ بزرگی به نام سوراخ پس‌سری که طناب نخاعی از آن عبور می‌کند، قرار گرفته‌است.

توده‌های طرفی که سطح زیرین آنها با اولین مهره گردنی مفصل می‌شود در طرفین سوراخ پس سری قرار دارند و در پایان، تیغه استخوانی پس‌سری به نام صدف که لوزی شکل است و دارای دو سطح درون‌سری و برون‌سری می‌باشد. در روی سطح درون‌سری قسمت پشتی مخ و مخچه قرار گرفته و در روی سطح بیرونی یک برجستگی به نام برجستگی پس‌سری خارجی وجود دارد که از روی پوست بدن می‌توان آنرا لمس کرد.

بخش‌ها[ویرایش]

استخوان پس‌سری از سه بخش و سوراخ بزرگی به نام Foramen magnom تشکیل شده‌است. بخش‌های پس‌سری شمال:

۱. بخش صدفی: که خود شامل چهار بخش است:

الف: برجستگی پس‌سری بیرونی External occipital protubrance

ب: ستیغ پس‌سری بیرونی: External occipital crest

ج: خط پس‌گردنی بالایی

د: خط پس‌گردنی پایینی

۲ - بخش قاعده‌ای (بازال) که با استخوان پروانه‌ای مفصل می‌شود

۳ - دو توده طرفی: در سطح تحتی این توده‌ها دو برجستگی به نام کوندیل‌های اکسیپیتال occipital condyle وجود دارد که با مهرهٔ اول گردنی مفصل می‌شوند. استخوان پس‌سری دارای یک برجستگی نسبت حجیم بیضی‌شکل است که در سطح برون‌سری تودهٔ طرفی قرار دارد و محور اصلی آن متمایل به طرف جلو و داخل است و به مهرهٔ اطلس متصل می‌شود و به آن کندیل استخوان پس‌سری می‌گویند. بالای کوندیل‌های اکسیپیتال کانال‌های زیر زبانی قرار دارند، از این کانال‌ها عصب مغزی زیر زبانی یا عصب زوج دوازدهم مغزی، مغز را ترک می‌کند.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • occipital" A Dictionary of Zoology. Ed. Michael Allaby. Oxford University Press 2009
  • a b Romer, Alfred Sherwood; Parsons, Thomas S. (1977). The Vertebrate Body. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. pp. 221–244. ISBN: 0-03-910284-X.