نوا (آمل)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نوا
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان مازندران
شهرستان آمل
بخش لاریجان
دهستان بالا لاریجان
نام محلی نوا
نام‌های دیگر نوای
۳۵°۵۱′۱۴″ شمالی ۵۲°۱۲′۳۲″ شرقی / ۳۵.۸۵۴° شمالی ۵۲.۲۰۹° شرقی / 35.854; 52.209
مردم
جمعیت ۱۸۵نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا تقریباً ۲۳۰۰ متر از سطح دریای آزاد
اطلاعات روستایی
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۱۲۲

نوا روستایی است مرتفع از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل. این روستا در دهستان بالا لاریجان قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۱۸۵ نفر (۴۸ خانوار) بوده‌است.[۱]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

نوا از شمال به کوه خرتاب (خردکوه) از جنوب به کوه مجیله دوش و در پشت آن دوبرار واز غرب به کوه یا تپه زراینجک و در پشت آن روستای ایرا و از شمال به روستاهای نیاک و کنارانجام و{گلاز} و کندلو و دره هراز و کوه دماوند در وراء آن، از شرق به مراتع زیبای آزو (آزاب) و کوه بلند ابرت با قله معروف پاشوره منتهی می‌شود. همچنین از جنوب غربی بوسیله یک راه مال‌رو بعد از عبور از اسپه خاک (خاک سفید) و [سنگین او(سنگ نو) به روستای لاسم ختم می‌شود. اسپه خاک در محدوده نوا قرار داشته و دارای چشمه‌ای می‌باشد که در سالیان قبل روزها اهالی نوا و شب‌ها اهالی ایرا از آب آن استفاده می‌نمودند.[نیازمند منبع]

وجه تسمیه[ویرایش]

معروف است که چون در این روستا نسبت به روستاهای اطراف بادهای شدید نمی‌وزد نوا نامگذاری شد .
نوا = نه + وا (وا در زبان مازندرانی به معنی باد است)[نیازمند منبع]

بناهای تاریخی[ویرایش]

امامزاده یحیی ابن موسی ابن جعفر[ویرایش]

اعتماد السلطنه درباره امامزاده‌ای در نوا چنین نوشته‌است:

در نوا امامزاده‌ای وجود دارد که اصل مزار روی تخت سنگ بزرگی است و گنبدی به شکل لوزی روی آن است. توسط چهار پله در مسجدی که ستون سنگی دارد وارد حرم امامزاده می‌شوند. این مسجد به سمت مغرب است و از سمت مشرق ایوانی است که با یک در وارد حرم مشوند. اسم این امامزاده یحیی است.}}

کوه‌های نوا[ویرایش]

آزو، سلک، زرینجک، رئیس کوه، پلوَر، دوبرارک

سپس عباراتی را که بر در حرم حک شده اینگونه نقل می‌کند:

نمای خارج بنا هشت ترک است به صورت کلاه درویشی و از داخل مدور است. صندوقی چوبین در میان بنا است که پایه‌ای از سنگ و گچ دارد. درازای صندوق ۱۷۵ و عرض آن ۷۵ و ارتفاع آن ۸۰ می‌باشد و بر بدنه غربی آن این عبارت به خط نسخ متوسط حک شده‌است:{هذا العماره به فرمودهٔ رئیس صالح حسین حعاله، به عمل استاد محمود نجار در تاریخ سنهٔ تسع عشر و تسعمایه}بر بده جنوبی صندوق با نوعی کنده کاری نوشته شده:{بنا کننده این عمارت بایزید ابن حاجی جواد}صندوق از چوب گردو استو سراسر قسمت‌های آن با قاب و زبانه و نگاره‌های فراوان ترکیب شده. مسجدی متصل به این بنا می‌باشد که با زبان (گلکی آملی) رو در ورودی آن نوشته شده:{این در مِبارک بوشهِ سرکار مرحومه گلابی خانم، صبیهٔ آصفجاهی میرزا رضاقلی}به عمل استاد آقا بابا در سنهٔ ۱۲۱۷

در نوا امامزاده‌های دیگری نیز هست به نامهای امامزاده ذکریا، امامزاده اهل-علی، امامزاده عبدالله که بنای ناچیز دارند.

تکیه و مسجد نوا[ویرایش]

در دهکده نوا تکیه و مسجدی بزرگ و قدیمی است، بر جرزهای دو طرف طاق‌نماها گچبری‌ها نسبتاً ظریف است. بر یکی از جرزها کلمات زیر خوانده شده:{عمل کمترین قرباعلی جغتایی-کتبه مشهدی حسین روضه خوان}

قلاپیش و قلا میرک[ویرایش]

نام اصلی قلاپیش (قلعهٔ شروین) بوده‌است که در غرب نوا ساخته بودند زمینهایی به نام قلا میرک تا به امروز معروف و مشهور است، تا چندی پیش برج و باروی قلعه برقرار بود اما امروز نشانی از آن نیست.

محلات نوا[ویرایش]

نوا به ۱۳ محله مختلف تقسیم می‌شد که به مرور زمان این محلات از بین رفته و به ۱۳ طایفه تبدیل گردید و از این طایفه‌ها نیز به مرور زمان تعداد ۶ طایفه دیگر نیز از تاریخ پاک شدند.

منابع[ویرایش]