پرش به محتوا

میناب

میناب
میناوُ
Map
کشور ایران
استانهرمزگان
شهرستانمیناب
بخشمرکزی
نام(های) پیشینمُغستان، کَرَتِستان، هرمز کهنه
مردم
جمعیت۷۳٬۱۷۰ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۱۶٪+ (۵ سال)
جغرافیای طبیعی
مساحت۳۵ کیلومترمربع
ارتفاع۴۵ متر از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۹،۴ درجه سانتی گراد
میانگین بارش سالانه۲۰۴ میلی متر
اطلاعات شهری
شهردارحبیب الله سراجی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۶
وبگاه
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۹۴ ب، م
کد آماری۱۵۷۵
میناب در ایران واقع شده
میناب
میناب
روی نقشه ایران
۲۷°۹′۲٫۲۷″ شمالی ۵۷°۴′۳۱٫۸۷″ شرقی / ۲۷٫۱۵۰۶۳۰۶°شمالی ۵۷٫۰۷۵۵۱۹۴°شرقی / 27.1506306; 57.0755194

شهر میناب، مرکز شهرستان میناب، بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۷۳٬۱۷۰ نفر بوده است. میناب به دلیل بحران امنیتی و مسائل غیر انسانی به فرمانداری ویژه ارتقا یافته است.[۱][۲][۳]

این شهر در جلگه‌ای حاصل‌خیز واقع شده و به‌واسطه‌ی منابع غنی آب، به‌ویژه رودخانه میناب، یکی از قطب‌های اصلی کشاورزی استان محسوب می‌شود. به همین دلیل در گذشته از آن با عنوان «گلستان جنوب» یاد می‌کردند.[۴]

از مهم‌ترین سوغاتی‌های میناب می‌توان به انبه، انواع ماهی و میگو اشاره کرد. این شهر در فاصله‌ی حدود ۱۰۰ کیلومتری شرق بندرعباس قرار دارد و به‌عنوان نقطه‌ی اتصال استان‌های کرمان و سیستان‌ و بلوچستان با بندرعباس و تنگه هرمز شناخته می‌شود. موقعیت جغرافیایی ممتاز میناب، به آن ویژگی‌های دریایی، ارتباطی، کریدوری، کشاورزی و گردشگری بخشیده است.


یک میدان در شهر میناب

تاریخ میناب با سرزمین هرمز کهنه درهم‌تنیده است. بر پایه‌ی روایت‌های محلی، این شهر را دو خواهر به نام‌های بی‌بی مینو و بی‌بی نازنین در روزگاران کهن بنیان گذاشتند. در منابع تاریخی نیز آمده که میناب روزگاری شهری آباد بوده که در حمله مغولان ویران شد و تنها اثر برجای‌مانده از آن دوران، دژ تاریخی میناب است.

نام

[ویرایش]

میناب، مرکز شهرستان میناب در استان هرمزگان، شهری با پیشینهٔ تاریخی طولانی است. سکونت در جلگهٔ میناب بیش از ۱۰۰ هزار سال قدمت دارد و بنیان شهر معمولاً به دوران ساسانیان نسبت داده می‌شود، هرچند برخی اسناد تاریخی قدمت آن را بیش از ۲۵۰۰ سال نشان می‌دهد. میناب در سال ۱۳۱۰ خورشیدی به عنوان شهر شناخته شد و در سال ۱۳۳۴ به شهرستان ارتقاء یافت.

نام «میناب» احتمالاً از عبارت «میان‌آب» گرفته شده است، به دلیل موقعیت جغرافیایی و وجود رودخانه‌های متعدد در اطراف شهر، که با گذر زمان به شکل کنونی درآمد. برخی پژوهشگران معتقدند نام‌گذاری این شهر به دلیل فراوانی آب‌های شیرین و رودخانه‌های پرآب آن صورت گرفته است. قدیمی‌ترین نام ثبت‌شدهٔ میناب در منابع تاریخی، مربوط به دورهٔ هخامنشیان، «اورگانا» است. در منابع دیگر این شهر با نام‌های مینو، مینا، هرمز، هارموز و آنامیس و در سفرنامهٔ نئارخوس، دریانورد مقدونی، با عنوان هارموز یا آرموز ذکر شده است.

دربارهٔ ریشه نام‌گذاری میناب گفته می‌شود که به دلیل نزدیکی به آب و وجود رودهای اطراف آن را «میان‌آب» نامیدند که بعدها به میناب تبدیل شد.[۱] به نظر برخی تاریخ‌دانان ریشه نامگذاری میناب، آب فراوان و رودخانه پرآب با آب شیرین آن بوده است قدیمی‌ترین نامی که در کتب تاریخی و در زمان هخامنشی از میناب برده شده شهر اورگانا بوده است.[۲]

از میناب با نام‌های مینو، مینا، هرمز، هارموز، آنامیس و توسط نئارخوس دریانورد مقدونی در سفرنامه‌اش با عنوان هارموز یا آرموز نام برده شده است.

نخلستان و باغ‌های میناب

تاریخچه

[ویرایش]
قلعهٔ هزاره در میناب

سکونت در جلگهٔ میناب بیش از ۱۰۰ هزار سال قدمت دارد. بنیان شهر میناب را به زمان ساسانیان نسبت می‌دهند؛ اما بعضی از اسناد تاریخی موجود نشان می‌دهد این شهرستان از قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال برخوردار است. میناب در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در تقسیمات کشوری به شهر تبدیل شد و در سال ۱۳۳۴ به شهرستان ارتقاء یافت.

جمعیت

[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷۳٬۱۷۰ نفر (۱۹٬۰۲۳ خانوار) بوده[۳] و از این نظر دومین شهر بزرگ و پرجمعیت در بین شهرهای استان هرمزگان است.[۴]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۴۵۵٬۳۱۰    
۱۳۵۵۹٬۹۶۹۸۷٫۷٪+
۱۳۶۵۲۶٬۷۰۵۱۶۷٫۹٪+
۱۳۷۰۳۲٬۹۴۳۲۳٫۴٪+
۱۳۷۵۴۴٬۸۱۷۳۶٪+
۱۳۸۵۵۴٬۶۲۳۲۱٫۹٪+
۱۳۹۰۶۳٬۲۲۹۱۵٫۸٪+
۱۳۹۵۷۳٬۱۷۰۱۵٫۷٪+

مردم‌شناسی

[ویرایش]

مردم

[ویرایش]

به دلیل جرم و جنایت غیر انسانی مسائل نژادپرستانه این منطقه جزو بافت فرهنگی بسیار ضعیف است که بیشتر توسط بومیان آفریقایی تبار و بشاگردی که به اصطلاح کلمه ای سرحدی سهار (شهرستانی کثیف) که بیشتر به سفید پوستان ایرانی و غیر ایرانی (نژاد آریایی) اشاره دارند گفته میشوند. تاریخچه ی کلمه ی سرحدی زمانی در زبان مردم این منطقه چرخید که شاه قاجار ایران که با فشار حکومت بریتانیا لغو برده داری را انجام داد. و به خاطر ظلم و ستمی که به برده ها شده بود در بین مردم ایرانیان آفریقایی‌تبار که از تانزانیا و مناطق جنوب شرقی آفریقا آمده بودن بعد از حکومت قاجار در زبان این مردم این منطقه به عنوان توهین ماند. که کلمه ی (سرحدی) که از سرحد میاد این کلمه از پاکستان به خاطر ستیزانه با نژاد سفید پوستان مناطق شمال شرقی پاکستان بکار می‌رفت که هم مرز با همسایه ایران بود وارد این منطقه شد.

زبان و اقوام

[ویرایش]

ترکیب قومی میناب شامل ایرانیان آفریقایی و بشاگردی‌ها اقلیتی از عرب‌ها، بلوچ‌ها که در تبعیض نژادی و مذهبی توسط مهاجران آفریقای‌تبار دورگه بشاگردی و مینابی قرار می‌گیرند.[۵] در شهر میناب و سایر مناطق شهرستان میناب، مردم به زبان فارسی گویش مینابی حرف می‌زنند. گویش مینابی که در جنوب ایران و حاشیه بشاگرد و رودان رایج است، زیرشاخهٔ گویش بَشکَردی است و حدفاصلی است میان گویش‌های لارستانی و بشکردی که به زبان ترکیبی در جنوب شرقی ایران.[۶][۷][۸]

میناب در شب

مذهب

[ویرایش]

مردم شهر میناب، همچون اکثر مناطق ایران، شیعه مذهب هستند. هر چند که به واسطه حضور اقلیتی از بلوچ‌ها و عرب‌ها، اهل سنت نیز در شهر ساکن هستند؛ البته برخی افراد افراطی، اقدام به کارهایی نظیر توهین به بزرگان اهل سنت، ساخت عروسک و آتش زدن آنها و… می‌کنند که مورد قبول همه شیعیان آن منطقه نبوده و مانع از روابط مسالمت آمیز و وحدت مذاهب می‌شود.[۹][۱۰]

دین مردم میناب[۱۱]
شیعه
۸۴٫۲٪
سنی
۱۵٫۸٪

جغرافیا

[ویرایش]

آب و هوا

[ویرایش]

میناب دارای آب و هوای بیابانی گرم و مرطوب است. دمای حداکثر در تابستان‌ها با میانگین دمای روزانه ۳۷ درجه سانتی‌گراد (۹۹ درجه فارنهایت) از ماه مه تا سپتامبر است، در حالی که در زمستان‌ها حداقل دما ممکن است به ۵ درجه سانتی‌گراد (۴۱ درجه فارنهایت) برسد. میزان بارندگی سالانه حدود ۱۲۴ میلی‌متر (۴٫۹ اینچ) است. سطح رطوبت در میناب در طول سال متغیر است، به طوری که اوت مرطوب‌ترین ماه با ۵۸٪ رطوبت است، در حالی که مه خشک‌ترین ماه با ۴۵٪ رطوبت است.

داده‌های اقلیم Minab, Iran
ماه ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر سال
سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) ۳۰٫۱۶
(۸۶)
۳۱٫۲۳
(۸۸)
۳۶٫۶۲
(۹۸)
۳۹٫۸۵
(۱۰۴)
۴۶٫۳۱
(۱۱۵)
۴۷٫۳۹
(۱۱۷)
۴۷٫۳۹
(۱۱۷)
۴۶٫۳۱
(۱۱۵)
۴۴٫۱۶
(۱۱۱)
۴۲٫۰
(۱۰۸)
۳۵٫۵۴
(۹۶)
۳۲٫۳۱
(۹۰)
۴۷٫۳۹
(۱۱۷)
میانگین بیش‌ترین °C (°F) ۲۴٫۳۶
(۷۶)
۲۵٫۱۸
(۷۷)
۲۸٫۸۹
(۸۴)
۳۳٫۸۷
(۹۳)
۳۸٫۷
(۱۰۲)
۴۱٫۰۶
(۱۰۶)
۴۰٫۹۹
(۱۰۶)
۴۰٫۲۸
(۱۰۵)
۳۹٫۳۳
(۱۰۳)
۳۶٫۲۷
(۹۷)
۳۰٫۴۱
(۸۷)
۲۶٫۴۷
(۸۰)
۳۳٫۸۲
(۹۳)
میانگین روزانه °C (°F) ۲۲٫۴۷
(۷۲)
۲۳٫۳۵
(۷۴)
۲۶٫۸۵
(۸۰)
۳۱٫۶۱
(۸۹)
۳۶٫۳۲
(۹۷)
۳۸٫۷۱
(۱۰۲)
۳۸٫۸۴
(۱۰۲)
۳۸٫۱۵
(۱۰۱)
۳۷٫۰۱
(۹۹)
۳۴٫۰۵
(۹۳)
۲۸٫۴۷
(۸۳)
۲۴٫۴۸
(۷۶)
۳۱٫۷
(۸۹)
میانگین کم‌ترین °C (°F) ۱۹٫۴۷
(۶۷)
۲۰٫۴۷
(۶۹)
۲۳٫۶
(۷۴)
۲۷٫۸۷
(۸۲)
۳۱٫۹۹
(۹۰)
۳۴٫۳۵
(۹۴)
۳۵٫۰۲
(۹۵)
۳۴٫۵۵
(۹۴)
۳۲٫۹۹
(۹۱)
۳۰٫۵۱
(۸۷)
۲۵٫۲۴
(۷۷)
۲۱٫۱۶
(۷۰)
۲۸٫۱
(۸۳)
سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) ۱۴٫۰
(۵۷)
۱۰٫۷۷
(۵۱)
۱۷٫۲۳
(۶۳)
۱۴٫۰
(۵۷)
۲۶٫۹۳
(۸۰)
۳۰٫۱۶
(۸۶)
۲۶٫۹۳
(۸۰)
۲۶٫۹۳
(۸۰)
۲۵٫۸۵
(۷۹)
۲۲٫۶۲
(۷۳)
۱۴٫۰
(۵۷)
۱۵٫۰۸
(۵۹)
۱۰٫۷۷
(۵۱)
بارندگی میلیمتر (اینچ) ۴۸٫۰
(۱٫۸۹)
۵۴٫۲۶
(۲٫۱۴)
۳۰٫۲
(۱٫۱۹)
۱۴٫۹۶
(۰٫۵۹)
۱٫۱۶
(۰٫۰۵)
۰٫۰۲
(۰)
۱٫۲۲
(۰٫۰۵)
۴٫۴۴
(۰٫۱۷)
۰٫۱۷
(۰٫۰۱)
۱۰٫۲۴
(۰٫۴)
۲۳٫۵۳
(۰٫۹۳)
۲۳٫۸۱
(۰٫۹۴)
۲۳۳٫۸۱
(۹٫۲۱)
میانگین روزهای بارندگی ۳٫۳۳ ۴٫۷۹ ۳٫۰۴ ۱٫۵۶ ۰٫۳۹ ۰٫۰ ۰٫۳۹ ۰٫۸۸ ۰٫۰ ۲٫۰۶ ۳٫۷۲ ۲٫۳۵ ۱٫۸۷
درصد رطوبت ۵۸٫۸۳ ۵۹٫۰۶ ۵۸٫۶۱ ۵۲٫۸۵ ۴۹٫۸۵ ۵۴٫۱۷ ۶۰٫۹۵ ۶۲٫۳۴ ۵۸٫۶۶ ۵۵٫۴۸ ۵۲٫۰۴ ۴۸٫۹۵ ۵۵٫۹۸
میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب ۲۸۳ ۲۵۵ ۳۵۶ ۴۱۵ ۴۴۸ ۴۴۹ ۴۴۸ ۴۳۴ ۳۸۷ ۳۸۶ ۲۸۵ ۲۸۶ ۴٬۴۳۲
منبع: weatherandclimate.com[۱۲]

جاذبه‌های گردشگری

[ویرایش]
نمایی باغ های سرسبز میناب
سد استقلال اطراف میناب
  • قلعه بی‌بی مینو (قلعه هزاره)
  • سد استقلال (میناب)
  • پل میناب
  • نخلستان‌ها و باغ‌های میناب
  • پنج‌شنبه بازار میناب
  • بام میناب (کوهستان پارک)
  • سواحل میناب
  • قلعه کردر
  • باغات کردر
  • باغات انبه بلیلی
  • امامزاده شاه مرعش
  • آستانه حضرت ابوالفضل (احمدآباد)
  • سواحل تفریحی کوهستک
  • قلعه سندرک
  • زیارت میرعمر (راونگ)
  • بندر تاریخی تیاب (تیو)
  • اقامتگاه بومگردی

راه‌های ارتباطی

[ویرایش]

شهر میناب به عنوان دومین شهر بزرگ استان هرمزگان، از طریق بزرگراه به بندرعباس متصل است. همچنین، میناب با جاده‌های اصلی آسفالته به شهرهای دیگری همچون بندر جاسک، سیریک، رودان و کهنوج وصل شده است.

پانویس

[ویرایش]
  1. 1 2 "ابقاء فرماندار ویژه". ایرنا (به انگلیسی). 1401-04-23. Retrieved 2019-04-03. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ= (help)
  2. 1 2 «میناب قدیمی‌ترین شهر هرمزگان / اورگانا قدیمی‌ترین نام میناب». شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  3. 1 2 «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.
  4. 1 2 «خبرگزاری فارس - میناب، گلستان خلیج فارس». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۹-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  5. «میناب، گلستان خلیج فارس». ایسنا | هرمزگان. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  6. «کتابی در بررسی و توصیف زبان‌شناختی "گویش مینابی" منتشر شد». ایسنا. ۲۰۰۶-۰۲-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  7. «بررسی آواهای گویش مینابی-مقاله علمی - پژوهشی». زبان‌شناسی تطبیقی. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۹.
  8. «بررسی و توصیف زبان‌شناختی گویش مینابی-حسن محبی بهمنی». آی‌کتاب. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  9. «میناب، گلستان خلیج فارس». ایسنا | هرمزگان. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  10. «بررسی آواهای گویش مینابی-مقاله علمی - پژوهشی». زبان‌شناسی تطبیقی. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۹.
  11. «میناب، گلستان خلیج فارس». ایسنا | هرمزگان. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۳.
  12. https://weatherandclimate.com/iran/hormozgan/minab