شهرستان جاسک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۲۵°۴۵′شمالی ۵۷°۳۱′شرقی / ۲۵٫۷۵°شمالی ۵۷٫۵۲°شرقی / 25.75; 57.52

جاسک
بنگلان
کشور  ایران
استان هرمزگان
شهرستان جاسک
بخش مرکزی
نام(های) دیگر بنگلان
نام(های) قدیمی بنگلان /راس الجاسک
مردم
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲ متر
تابلوی خوش‌آمد به شهر

بندر جاسْک یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است مردم این شهرستان به خونگرمی،خوش اخلاقی ومهمان نوازی شهرت دارند

این شهر در بخش مرکزی شهرستان جاسک قرار دارد و از شهرهای بندری باقدمت و استراتژیک ایران است.

جمعیت[ویرایش]

جمعیت شهرستان بندر جاسک طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، برابر با۹۵هزار نفر بوده‌است.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

نام بندر جاسک در دوران گذشته به صورت‌های جاشک، چاشک، جک، رأس‌الجاسک و چاسک نیز ثبت شده‌است. در دوران بسیار قدیم بندر جاسک یکی از کانون‌های معتبر آئین میترا بود. معبدی به نام آناهیتا در جاسک باقی مانده‌است. تهمتن بن توران شاه ملقب به سلطان قطب‌الدین در سال ۱۳۳۰ میلادی به بعد در جاسک حکومت داشته‌است. در سال هزار و ششصد و چهارده میلادی انگلیسی‌ها بندر جاسک را به عنوان بندر تجاری خود در شمال خلیج فارس انتخاب کردند.

اولین محموله انگلیسی‌ها در سال ۱۶۱۶ با کشتی از هند در جاسک پهلو گرفت و در سال ۱۶۱۹ میلادی، تجار مذکور اولین تجارتخانه شرکت هند شرقی در جاسک را تأسیس کردند. این بندر تا زمانی که بندرعباس به تجارت انگلیسی‌ها اختصاص داده شد، مرکز تجارت و معاملات کمپانی هند شرقی با مرکز ایران بود. در اواخر سال ۱۶۲۰ میلادی هلندی‌ها از ورود دو کشتی کمپانی هند شرقی به بندر جاسک جلوگیری کردند. این کار که منجر به نبرد سختی بین انگلیسی‌ها و هلندی‌ها در حوالی این بندر شد، به شکست و اخراج هلندی‌ها از بندر جاسک انجامید.

کشور انگلیس برای بسط نفوذ خود در سال ۱۸۶۴ میلادی اقدام به استحکام مواضع خود در خلیج‌فارس نمود. از جمله این اقدامات، ایجاد خطوط تلگراف و کابل زیر دریایی بود که ایران و هند را از طریق گواتر- جاسک- بندرعباس مرتبط می‌ساخت. دولت انگلیس استحکامات نظامی چندی در جاسک به وجود آورد. در سال ۱۹۰۱ میلادی خطوط تلگرافی (سیم دریایی) دیگری از بندر جاسک به مسقط (عمان) دایر شد که مرکز آن در جاسک قرار داشت. درسال ۱۹۳۲ از سوی دولت ایران عبور بدون اجازه هواپیماهای انگلیسی و هلندی که از خاور دور به خاور میانه می‌آمدند، ممنوع اعلام شد؛ زیرا از بدو تأسیس خطوط هوایی، این دو کشور بدون کسب اجازه در فرودگاه‌های جاسک- بندرعباس- لنگه فرود می‌آمدند. در نتیجه این ممنوعیت، مسیر پروازهای فوق تغییر کرد. بندر جاسک امروزه از شهرهای نسبتاً آباد استان هرمزگان است که سه طرف آن را آب‌های ساحلی احاطه کرده و آن را به صورت یک شبه‌جزیره درآورده‌است. شهر از دو سوی شرق و غرب به خلیج جاسک می‌پیوندد و از سوی دیگر (شمال شرقی)، به مناطق نظامی متصل است. این موقعیت، شکل ظاهری شهر را به حالت طولی درآورده و عرض آن را بسیار محدود کرده‌است.

از بین رفتن ثروت ملی. ورشکستگی تولیدکنندگان داخلی بخصوص شغل‌هایی که با دریا سر و کار دارند از ضررهایی است که به جامعه می‌زند چندین سال است که قاچاق سوخت رواج دارد و هیچ نیرویی نتوانسته به‌طور جدی با آن مقابله کند و آن را بطور کلی ریشه کن کند.

مردم‌شناسی[ویرایش]

دین مردم جاسک اسلام است که اکثریت اهل سنت (حنفی و شافعی) و عده کمی را هم اهل تشیع تشکیل داده‌اند و به زبان‌ بلوچی سخن می‌گویند.[۲]

جاذبه‌های طبیعی ودیدنی[ویرایش]

جاذبه‌های طبیعی،گردشگری وتاریخی شهرستان جاسک سنگ سیاه،تنگ بهمدی،ساحل سنگی زیبای گتان،گل فشان یا پوراف گتان،ساحل مقسا،قلعه کوه مبارک،قله پرتغالی‌ها وروستای تاریخی شیراهن تلگرافخانه جاسک اولین تلگرافخانه‌ای هست که درکشور ساخته شده است کو های نگر بالا

رودخانه جگین[ویرایش]

این رودخانه از کوه‌های بشاگرد سرچشمه می‌گیرد و با پیوستن چند رودخانه دیگر از جمله رودخانه انگهران به آن، به دریای عمان می‌ریزد. آب این رودخانه شیرین است. در هنگام بارندگی یا رگبارهای کوتاه، مقدار قابل توجهی از آب شیرین این رودخانه به دریا سرازیر می‌شود. هم اکنون سدی بر روی این رودخانه بسته شده و قرار است آب آن بعد از آبیاری جاسک به بندرعباس مرکز استان منتقل شود.

اقتصاد[ویرایش]

اساس اقتصاد شهرستان جاسک بر کشاورزی، دامداری و ماهیگیریی استوار است. به علت کمبود آب اراضی زراعتی، کشاورزی رونق چندانی ندارد، ولی با انجام طرح‌های اصلاحی از قبیل حفر چاه‌های عمیق و تأمین آب کشاورزی، می‌توان محصولات باارزشی از آنجا به دست آورد.[۳] تره‌بار، مرکبات، توتون، تنباکو، صیفی‌جات، جو، گندم، خرما و موز از محصولات کشاورزی جاسک است.هندوانه وتنباکو جاسک در سطح کشور شهرت خاصی دارد[۴]

منابع[ویرایش]

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

پانویس[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور جمهوری اسلامی ایران. تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1373
  3. بختیاری، مجید. استان هرمزگان. تهران: خیابان انقلاب اسلامی، چهار راه ولیعصر، جنب پارک دانشجو، خیابان رازی، خیابان استاد شهریار، شماره 15: موسسهٔ گیتا شناسی، 1380. 170. 
  4. جعفری، عباس. دایرﺓالمعارف جغرافیایی ایران. تهران:1379.

جستارهای وابسته[ویرایش]