لاپاراتومی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لاپاراتومی
مداخله پزشکی
Liver..JPG
ICD10 =
ICD-9-CM 54.1
MeSH D007813

لاپاراتومی (به انگلیسی: Laparotomy) به معنای ایجاد یک برش بزرگ در دیوارهٔ شکم و ورود به حفرهٔ شکم به منظور اکتشاف، تشخیص و درمان احتمالی است. لاپاراتومی اکتشافی در صورتی انجام می‌شود که جراح نتواند با روش‌های دیگر به تشخیص قطعی در مورد وضعیت بیمار برسد.[۱]

اندیکاسیون‌های لاپاراتومی[ویرایش]

برخی از شرایطی که به لاپاراتومی می‌انجامد عبارتند از:

  1. سرطان ارگان‌های شکمی
  2. پریتونیت (التهاب صفاق، پوشش حفره شکمی)
  3. آپاندیسیت (التهاب آپاندیس)
  4. پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)
  5. آبسه
  6. چسبندگی (پس از تروما یا جراحی)[۲]
  7. دیورتیکولیت (التهاب سازه‌های کیسه مانند در دیواره روده‌ها)
  8. سوراخ شدن یا انسداد روده
  9. حاملگی خارج رحمی(اکتوپیک پرگننسی)
  10. اجسام خارجی (به عنوان مثال، وجود گلوله در یک قربانی گلوله)
  11. خونریزی داخلی[۳]

فضاهای در دسترس[ویرایش]

عمل جراحی لاپاروتومی بسته به نوع برش، باعث دسترسی به ارگان‌های مختلف شکمی می‌شود، از جمله:

انواع برش‌ها[ویرایش]

هنگامی که بیمار بیهوش شد، برش اولیه در پوست ایجاد می‌شود. برش ممکن است مدین (median) (به صورت عمودی در خط میانی شکم)، paramedian (عمودی در جای دیگر در شکم)، عرضی (افقی)، T شکل، یا منحنی و با توجه به نیازهای عمل باشد.[۴] برش و کنترل خونریزی به ترتیب در پوست، زیر جلد و چربی زیر آن، فاسیا، و صفاق صورت می‌گیرد. برای این کار از چاقوِ‌ی جراحی، قیچی متزنبام و الکتروکوتر می‌توان بهره برد.[۵] برش‌های عمودی معمولاً از زایدهٔ گزیفویید تا سر حد پوبیس (عانه) ایجاد می‌شود.[۱]

ست لاپاراتومی[ویرایش]

اکثر ابزارهای جراحی مورد نیاز درون ست قرار می‌گیرند.

مراقبت‌های قبل از عمل جراحی[ویرایش]

  • انجام آزمایش‌ها و عکسبرداری‌های مورد نیاز
  • شیو کردن ناحیهٔ عمل
  • گرفتن رضایت نامه و خارج کردن زیورالات و دندان‌های مصنوعی
  • مایع و دارو درمانی و آنتی بیوتیک‌های پروفیلاکتیک (پیش‌گیرانه)[۸]
  • قطع کردن خوردن و آشامیدن (NPO) حداقل ۸ ساعت قبل از عمل
  • گرفتن خط داخل وریدی برای تأمین مایعات و داروها.
  • تعبیهٔ کاتتر ادراری در مثانه برای تخلیهٔ ادرار در طی عمل جراحی.[۵]

عمل جراحی[ویرایش]

  • قرار گرفتن بیمار در تخت اتاق عمل در پوزیشن خوابیده به پشت (سوپاین)
  • گرفتن بیهوشی عمومی و تعبیهٔ لولهٔ تراشه جهت انجام عمل تنفس.
  • اتصال دستگاه مانیتورینگ به بدن بیمار جهت ثبت ضربان قلب، فشار خون، تعداد تنفس، درجه حرارت ونوار قلب در طی عمل جراحی.[۹]
  • پرپ(ضد عفونی کردن پوست ناحیهٔ عمل) و درپ کردن (پوشاندن بدن بیمار با شان) بیمار
  • ایجاد برش توسط جراح با چاقو و قیچی و استفاده از الکتروکوتر برای کنترل خون‌ریزی
  • استفاده از رترکتورها جهت کنار زدن و نگه داری لبه‌های برش و اندام‌های دیگر
  • بررسی مشکلات بافت‌ها و اندامها و رگ‌های خونی[۱۰]
  • گرفتن نمونه‌های بافتی (بیوپسی) و ارسال آن‌ها به آزمایشگاه برای بررسی
  • درمان مشکل یا ضایعهٔ یافت شده
  • هنگامی که عمل جراحی کامل شد ناحیهٔ برش با بخیه بسته می‌شود. ممکن است برای تخلیه ترشحات اضافی یک درن در ناحیهٔ برش قرار داده شود.[۱۱]

مراقب‌های بعد از جراحی[ویرایش]

  • انتقال بیمار به اتاق ریکاوری و نظارت پرستاران تا به هوش آمدن کامل او.
  • تزریق داروهایی برای جلوگیری از ایجاد عفونت و مدیریت درد
  • تا زمانی که اثر داروهای بیهوشی از بین نرفته خوردن و آشامیدن ممنوع است، اما بعد از آن بیمار می‌تواند با اجازه پزشک به مرور از رژیم مایعات استفاده کند.[۱۲]
  • بیمار باید به زودی به بلند شدن و راه رفتن در اطراف خود بپردازد زیرا این کار از ایجاد شدن لخته جلوگیری می‌کند.
  • همچنین برای حفاظت از ریه‌ها، بهتر است تمرین‌های تنفسی انجام دهد.
  • در عرض چند روز آتی کاتتر ادراری و درن توسط پرستاران برداشته می‌شود.
  • بیمار قبل از مرخص شدن باید تمام دستورالعمل‌های مراقبت در منزل مورد نیاز را فرابگیرد.[۱۳]

پیگیری[ویرایش]

زمان بهبودی برای هر فرد متفاوت است. این ممکن است ۴ تا ۶ هفته طول بکشد. بیمار باید با پزشک خود برای پیگیری پیشرفت روند درمان و برداشتن بخیه‌ها در تماس باشد[۱۱]

شایع‌ترین خطرات و عوارض احتمالی عمل جراحی لاپاراتومی[ویرایش]

  1. خون ریزی
  2. عفونت
  3. عدم پیدا کردن علت مشکل، عمل جراحی با درصد موفقیت کم
  4. بهبود ضعیف برش
  5. خسارت، آسیب، یا مشکلات روده
  6. خطرات بیهوشی[۴]

جایگزین[ویرایش]

لاپاروسکوپی یک جایگزین نسبتاً مناسب برای لاپاروتومی است که دارای مزایای بسیاری می‌باشد. لاپاراسکوپی یک روش جراحی است که در آن یک لاپاراسکوپ و دیگر ابزارهای جراحی از طریق برش‌های کوچک وارد شکم می‌شوند، فضای داخل شکم و مراحل انجام عمل در نمایشگری نشان داده می‌شود. لاپاروسکوپی با حداقل تهاجم است، بنابراین بیمار از بهبودی سریعتر، زخم جراحی کوچکتر و با عوارض کمتری روبه رو می‌باشد.[۱۴]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دکتر حسن زاده، غلام‌رضا. شهلایی، آبتین. فراهانچی، علی. خرمی، رضا. موسوی، سید رضا. مبانی اناتومی و فیزیولوژی بالینی و جراحی. چاپ اول. اندیشه رفیع، ١٣٨٩. 365. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۹۸۷۱۶۰۸. 
  2. دکتر ماهان، اسکات. دکتر جان جی، راوز. جراحی در یک صفحه. ترجمهٔ دکتر اعتصامی، رامین. چاپ سوم. انتشارات تیمورزاده ،نشر طبیب، ١٣٨٩. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۴۲۰۰۶۸۷. 
  3. «Laparotomy». بازبینی‌شده در 4 ژوئیه 2013. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «Laparotomy». بازبینی‌شده در 4jul2013. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ قارداشی، فاطمه. زردشت، رقیه. اصول کلی تکنولوژی جراحی. چاپ دوم. سالمی. جامعه نگر، ١٣٨٩. 128. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۸۷۶۰۶۶۸. 
  6. قارداشی، فاطمه. اکبرزاده، رویا. وسایل و ست‌های جراحی. چاپ اول. تهران:جامعه نگر، ١٣90. شابک ‎۹۷۸۶۰۰۱۰۱۱۳۸۲. 
  7. ساداتی، لیلا. گلچینی، احسان. آشنایی با ابزار و تجهیزات اتاق عمل. چاپ اول. تهران:جامعه نگر، سالمی، ١٣90. شابک ‎۹۷۸۶۰۰۱۰۱۱۰۸۵. 
  8. دکتر لباسچی، امیر حسین. دکتر رمضان‌پور، احمد. دکتر آلوش، مهدی.. جراحی. چاپ اول. سماط، ١٣٨5. شابک ‎۹۶۴۵۲۷۰۱۶۲. 
  9. لطفی مژگان، انتظار، صمد.. راهنمای جامع پرستاری اتاق عمل. نشر جامعه نگر، 1390. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۹۴۸۰۵۰۳. 
  10. دکتر جعفریانی، علی. دکتر عظیما، عباس. درمان قدم به قدم. چاپ دوم. انتشارات برای فردا، ١٣٨٩. شابک ‎۹۶۴۸۱۶۹۳۷۳. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «exploratory-lapartoemy». بازبینی‌شده در 4jul2013. 
  12. قارداشی، فاطمه.. مقدمه‌ای بر تکنولوژی جراحی. نشر سالمی، جامعه نگر، 1389. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۸۷۶۰۶۸۲. 
  13. «مراقبتهای دوران جراحی و کاهش عوارض بعد از عمل». بازبینی‌شده در 4jul2013. 
  14. ساداتی، لیلا. گلچینی، احسان. دکتر خراسانی، بیژن. تکنولوژی جراحی گوارش و غدد. چاپ اول. تهران:جامعه نگر، 0390. 48. شابک ‎۹۷۸۹۶۰۰۱۰۱۱۴۰۵.