شیکاگو (فیلم ۲۰۰۲)

شیکاگو
پوستر نمایش سینمایی
کارگردان	راب مارشال
تهیه‌کننده	مارتین ریچاردز
نویسنده	بیل کاندن
بر پایه	شیکاگو (موزیکال ۱۹۷۵) اثر باب فاسی و فرد اب شیکاگو (نمایش ۱۹۲۶) اثر مورین دالاس واتکینز
بازیگران	رنی زلوگر کاترین زیتا جونز ریچارد گی‌یر کویین لطیفه جان سی ریلی لوسی لیو کلم فیور
موسیقی	جان کندر (ترانه‌ها) دنی الفمن
فیلم‌بردار	دیان بیبی
تدوینگر	مارتین والش
شرکت تولید	Producer Circle Co. Zadan/Meron Production Kalis Productions
توزیع‌کننده	میرامکس (ایالات متحده) آلیانس آتلانتیس (کانادا) استودیو سینمایی والت دیزنی (بین‌الملل)
تاریخ‌های انتشار	۱۰ دسامبر ۲۰۰۲ (۲۰۰۲-۱۲-۱۰) (لس آنجلس) ۲۶ دسامبر ۲۰۰۲ (۲۰۰۲-۱۲-۲۶) (کانادا) ۲۷ دسامبر ۲۰۰۲ (۲۰۰۲-۱۲-۲۷) (ایالات متحده) ۲۷ فوریه ۲۰۰۳ (۲۰۰۳-0۲-۲۷) (آلمان)
مدت زمان	۱۱۳ دقیقه
کشور	ایالات متحده کانادا آلمان
زبان	انگلیسی
هزینهٔ فیلم	۴۵ میلیون دلار
فروش گیشه	۳۰۶٫۸ میلیون دلار

شیکاگو (به انگلیسی: Chicago) یک فیلم موزیکال کمدی سیاه جنایی محصول سال ۲۰۰۲ است که بر اساس نمایش موزیکال سال ۱۹۷۵ ساخته شده و آن نیز ریشه در نمایشنامهٔ سال ۱۹۲۶ دارد. این فیلم نخستین تجربهٔ کارگردانی راب مارشال در سینما بود؛ او همچنین طراحی رقص فیلم را بر عهده داشت. فیلم توسط نویسنده بیل کاندن اقتباس شد و موسیقی آن ساختهٔ جان کندر با اشعاری از فرد اب است. این فیلم به بررسی موضوعاتی چون شهرت، رسوایی و فساد در شهر شیکاگو طی عصر جاز می‌پردازد.

این فیلم با حضور گروهی از بازیگران ساخته شده که رنی زلوگر، کاترین زیتا جونز و ریچارد گی‌یر نقش‌های اصلی را ایفا می‌کنند. داستان حول محور شخصیت‌های راکسی هارت (زلوگر) و ولما کلی (زیتا جونز) می‌چرخد؛ دو زن قاتل که در دههٔ ۱۹۲۰ در زندان منتظر محاکمه هستند. راکسی، یک خانه‌دار، و ولما، یک هنرمند ودویل، برای دستیابی به شهرتی که می‌تواند آن‌ها را از چوبهٔ دار نجات دهد، با یکدیگر رقابت می‌کنند.

شیکاگو با تحسین منتقدان روبه‌رو شد و به‌ویژه اجرای بازیگران مورد ستایش قرار گرفت. این فیلم در سال ۲۰۰۳ موفق به کسب شش جایزهٔ اسکار شد که از جملهٔ آن‌ها جایزهٔ بهترین فیلم بود؛ و بدین ترتیب نخستین موزیکالی شد که پس از الیور! (۱۹۶۸) توانست جایزهٔ بهترین فیلم را دریافت کند. زیتا-جونز برای نقش‌آفرینی خود جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به دست آورد. زلوگر جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن – فیلم موزیکال یا کمدی و گی‌یر نیز جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی را کسب کرد. شیکاگو در ایالات متحده دهمین فیلم پرفروش سال بود.

داستان

در سال ۱۹۲۴، راکسی هارت خانه‌دار، اجرای ستارهٔ وودویل یعنی ولما کلیذرا در کلوب شبانهٔ اونیکس در شیکاگو تماشا می‌کند («Overture/All That Jazz»). راکسی که در پی شهرت است، با فروشندهٔ مبلمان فرد کیسی وارد رابطه می‌شود؛ او ادعا می‌کند که مدیر کلوب را می‌شناسد. پس از اجرا، ولما به‌دلیل قتل همسر و خواهرش ــ که آن دو را در تختخواب با هم دیده بود ــ دستگیر می‌شود. یک ماه بعد، کیسی اعتراف می‌کند که برای رابطه با راکسی دربارهٔ ارتباطاتش دروغ گفته است. راکسی خشمگین شده و او را با شلیک گلوله می‌کشد. سپس شوهر ساده‌دلش اموس را متقاعد می‌کند که قتل را به‌عنوان دفاع از خود در برابر یک دزد بر عهده بگیرد. اما پس از آشکار شدن خیانت راکسی، اموس عقب‌نشینی کرده و به پلیس می‌گوید که کیسی هنگام ورود او به خانه مرده بوده است («Funny Honey»). راکسی بازداشت می‌شود و دادستان مارتین هریسون اعلام می‌کند که او با مجازات اعدام از طریق دار روبه‌رو است.

در زندان شهرستان کوک، راکسی به بخش «ردیف قاتلان» فرستاده می‌شود که تحت نظارت ماما مورتون فاسد اداره می‌شود («When You’re Good to Mama»). او داستان‌های دیگر زنان زندانی را می‌شنود، از جمله ولما («Cell Block Tango») که تلاش‌های راکسی برای دوستی را رد می‌کند. به توصیهٔ مورتون، راکسی وکیل مشهور بیلی فلین را استخدام می‌کند («All I Care About»). فلین و راکسی رسانه‌ها را دستکاری کرده و تصویر او را تغییر می‌دهند: راکسی به‌عنوان زنی پاکدامن جنوبی معرفی می‌شود که قربانی فساد شبانهٔ شهر شده است. او ادعا می‌کند که به‌دلیل بی‌توجهی اموس به سمت کیسی کشیده شد، اما پشیمان شده و نزد اموس بازگشت، و کیسی از روی حسادت به او حمله کرد («We Both Reached for the Gun»). مطبوعات این روایت را باور می‌کنند و راکسی به‌عنوان قهرمان تراژیک مورد ستایش قرار می‌گیرد و یک‌شبه به شهرت می‌رسد («Roxie»). ولما که از دست دادن توجه عمومی را برنمی‌تابد، تلاش می‌کند راکسی را متقاعد کند تا جای خواهر مقتولش را در اجرای مشترک بگیرد («I Can’t Do It Alone»)، اما راکسی که اکنون محبوب‌تر است، او را رد می‌کند.

با دستگیری وارث ثروتمند کیتی بَکستر به‌خاطر قتل همسر و دو معشوقه‌اش، توجه رسانه‌ها و فلین به او جلب می‌شود. راکسی برای بازپس‌گیری توجه، ادعای بارداری می‌کند. اموس از سوی رسانه‌ها نادیده گرفته می‌شود («Mister Cellophane») و فلین برای افزایش همدردی عمومی، او را متقاعد می‌کند که کودک متعلق به کیسی است و باید از راکسی طلاق بگیرد. راکسی تصمیم می‌گیرد فلین را اخراج کند و باور دارد که می‌تواند به‌تنهایی پیروز شود. اما پس از اعدام کاتالین هلینسکی، زن مجارستانی که تنها زندانی مدعی بی‌گناهی بود، راکسی خطر را درک کرده و دوباره فلین را استخدام می‌کند.

دادگاه راکسی آغاز می‌شود و فلین آن را به نمایش رسانه‌ای تبدیل می‌کند («Razzle Dazzle») با کمک خبرنگاران و مجری رادیویی مری سان‌شاین. او شاهدان را بی‌اعتبار کرده، شواهد را دستکاری می‌کند و حتی آشتی عمومی میان اموس و راکسی را صحنه‌سازی می‌کند، زمانی که راکسی ادعا می‌کند کودک متعلق به اموس است. دادگاه به‌خوبی پیش می‌رود تا زمانی که ماما و ولما دفترچهٔ خاطرات راکسی را یافته و برای کسب بخشش در پروندهٔ خود، آن را در دادگاه می‌خوانند. فلین دفترچه را بی‌اعتبار می‌کند و با اشاره به زبان حقوقی آن، القا می‌کند که توسط هریسون به‌عنوان مدرک جعلی ساخته شده است («A Tap Dance»). راکسی تبرئه می‌شود، اما شهرتش بلافاصله تحت‌الشعاع زنی دیگر قرار می‌گیرد که پس از شلیک به همسرش، وکیلش را بیرون دادگاه به قتل می‌رساند. فلین به راکسی اعتراف می‌کند که خود دفترچه را دستکاری کرده تا دادستان را متهم و همزمان دو موکل را آزاد کند. اموس همچنان وفادار و مشتاق پدر شدن است، اما راکسی بی‌رحمانه فاش می‌کند که بارداری‌اش ساختگی بوده است.

راکسی به دنبال حرفهٔ وودویل می‌رود، اما موفقیت محدودی کسب می‌کند («Nowadays»). ولما نیز ناکام مانده و دوباره به راکسی نزدیک می‌شود تا پیشنهاد اجرای مشترک بدهد. راکسی ابتدا رد می‌کند، اما سپس می‌پذیرد وقتی ولما یادآور می‌شود که می‌توانند علی‌رغم رقابت و کینهٔ متقابل، با هم اجرا کنند. آن دو نمایشی باشکوه («Nowadays/Hot Honey Rag») روی صحنه اجرا می‌کنند و با استقبال پرشور تماشاگران، از جمله فلین، مورتون، هیئت منصفه و دیگر زنان تبرئه‌شده روبه‌رو می‌شوند.

جوایز اسکار

رشته	فرد نامزد شده	نتیجه
بهترین فیلم	مارتین ریچاردز	برنده
بهترین بازیگر نقش اول زن	رنی زلوگر	نامزدشده
بهترین بازیگر نقش مکمل مرد	جان سی ریلی	نامزدشده
بهترین بازیگر نقش مکمل زن	کاترین زتا جونز	برنده
	کویین لطیفه	نامزدشده
بهترین کارگردانی	راب مارشال	نامزدشده
بهترین فیلم‌نامه اقتباسی	بیل کاندن	نامزدشده
بهترین فیلمبرداری	دیان بیبی	نامزدشده
بهترین طراحی صحنه	جان مایره و گوردون سیم	برنده
بهترین طراحی لباس	کالین اتوود	برنده
بهترین تدوین فیلم	مارتین والش	برنده
بهترین میکس صدا	مایکل مینکلر، دومنیک تاولا و دیوید لی	برنده
بهترین ترانه اورجینال	جان کاندر	نامزدشده

میراث

به همراه فیلم‌های مولن روژ! (۲۰۰۱) و ۸ مایل (۲۰۰۲)، شیکاگو اغلب به‌عنوان اثری شناخته می‌شود که به احیای دوبارهٔ ژانر فیلم‌های موزیکال در قرن بیست‌ویکم کمک کرد.

گروه راک ژاپنی Buck-Tick در سال ۲۰۱۰ آلبومی با نام Razzle Dazzle منتشر کرد که عنوان خود را از یکی از ترانه‌های فیلم گرفته بود.

در فوریهٔ ۲۰۲۵، روزنامهٔ واشینگتن پست شیکاگو را در رتبهٔ دوم فهرست «۲۵ موزیکال برتر قرن بیست‌ویکم» قرار داد. نویسنده ناوین کومار آن را «پیوندی کامل میان جلوه‌های نمایشی و قدرت فیلم‌سازی» توصیف کرد.

در ژوئیهٔ ۲۰۲۵، شیکاگو یکی از فیلم‌هایی بود که در نسخهٔ «انتخاب خوانندگان» فهرست نیویورک تایمز با عنوان «۱۰۰ فیلم برتر قرن بیست‌ویکم» رأی آورد و در جایگاه ۱۳۴ قرار گرفت.

پیوند به بیرون

• شیکاگو در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
• شیکاگو در باکس آفیس موجو
• شیکاگو در متاکریتیک
• شیکاگو در راتن تومیتوز
• شیکاگو در پایگاه داده‌های فیلم تی‌سی‌ام