دهستان زیبد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دهستان زیبَد
زیبَد
روستا
پناهگاهی که واپسین جایگاهِ یزدگرد سوّم، واپسین پادشاه ساسانی موسوم است
پناهگاهی که واپسین جایگاهِ یزدگرد سوّم، واپسین پادشاه ساسانی موسوم است
دهستان زیبَد در Iran قرار گرفته‌است
دهستان زیبَد
دهستان زیبَد
مختصات: ۳۴°۱۶′۳۵″ شمالی ۵۸°۲۹′۱۵″ شرقی / ۳۴٫۲۷۶۳۹°شمالی ۵۸٫۴۸۷۵۰°شرقی / 34.27639; 58.48750مختصات: ۳۴°۱۶′۳۵″ شمالی ۵۸°۲۹′۱۵″ شرقی / ۳۴٫۲۷۶۳۹°شمالی ۵۸٫۴۸۷۵۰°شرقی / 34.27639; 58.48750
Country  ایران
Province Razavi Khorasan
منطقهٔ زمانی IRST (یوتی‌سی +۳:۳۰)
 • تابستان (DST) IRDT (یوتی‌سی +۴:۳۰)
زیبَد
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان گناباد
بخش بخش کاخک
مرکز دهستان زیبَد
جمعیت ۱۱ هزارنفر[نیازمند منبع]
ارتفاع مرکز
از سطح دریا
۱۵۰۰ متر
تعداد آبادی ۱۸ روستا

دهستان زیبَد از توابع بخش کاخک شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی در ایران است. دهستان زیبد مشتمل بر ۱۱۲ روستا، مزرعه و مکان روستاهای تابعه این دهستان همگی در دامنه رشته کوه زیبد واقع شده‌است. مرکز این دهستان روستای تاریخی زیبد نام داردفاصله آن تا مرکز شهر گناباد ۲۳ کیلومتر است تمام روستاهای دهستان زیبد در دامنه رشته کوه بین دشت زیبد و در دامنه کوه تیرماهی یا کوهستان زیبدواقع است به همین دلیل این منطقه را براکوه نیز می‌نامند. روستاهای مهم این دهستان: زیبد، کلات، سنو، روچی (گناباد) و سقی هستند. دهستان زیبد سال ۱۳۲۷ تصویب شده و مجدداً نیز در سال ۱۳۶۶ مورد تصویب هئیت وزیران قرار گرفته‌است.

کاریز زیبد گناباد
دهستان زیبد
کوما یا فرولا دهستان زیبد

منطقه حفاظت شده[ویرایش]

بخش غربی منطقه براکوه و دشت دهستان زیبد جزو مناطق حیات وحش حفاظت شده‌است. در این منطقه بز کوهی، قوچ، خرگوش، هوبره، انواع کبک و غزال و حیوانات درنده مانند شغال، گرگ و روباه وجود دارد قبلاً پلنگ، گور خر و گراز نیز در کوه تیرماهی وجود داشته‌است. نسل آهوی دشت دهستان زیبد تقریباً رو به انقراض رفته‌است.

دشت ریواس زیبد.

.[۱]

آثار باستانی و دیدنی‌های دهستان زیبد[ویرایش]

نمای بیرونی قلعه ساسانی
ایوان تاق صوفه پیر
مزرعه کشت زعفران
ریواس دشت زیبد

۱۳۱ اثر از آثار تاریخی شهرستان گناباد در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و ۸۰ اثر دیگر نیز برای ثبت شناسایی شده‌است.[۲] از مهم‌ترین این آثار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. قنات قصبه فاصله تا مرکز دهستان زیبد ۲۴ کیلومتر.[۱]
  2. قلعه زیبد
  3. دشت ریواس زیبد.
  4. درخت سرو زیبد
  5. محوطه قلعه شهاب دو کیلومتری زیبد. نام دیگر این قلعه قلعه شاه‌نشین یا قلعه شهاب گبر است
  6. درصوفه دو کیلومتری زیبد. گفته شده که مدفن پیران ویسه یا یزدگرد سوم آخرین امپراتور ایران است.
  7. منطقه حفاظت شده حیات وحش دهستان زیبد (هلالی) یادوازده رخ
  8. سرچشمه سنو فاصله تا زیبد دو کیلومتر
  9. موزهٔ زعفران سنو
  10. سر آسیاب سنوسه کیلومتری زیبد
  11. چنارهای کهن کمچنار سه کیلومتری زیبد
  12. مسجدجامع زیبد.
  13. ارگ فرود
  14. حمام کلات
  15. چنار بزرگ وکهنسال روستای روچی (گناباد)
  16. منطقهٔ تفریحی وآسیاب‌های آبی قدیمی روستای روچی (گناباد)
  17. ریاب (گناباد) روستای گردشگری ریاب و آرامگاه خواجه منصور در ابتدای جاده زیبد قرار دارد.
  18. قنات رهن، گناباد چاه مادره و سر شاخه اصلی این قنات در نزدیکی درخت سرو زیبد قرار دارد. فاصله ۱۸ کیلومتر تا زیبد.

چهره‌های سرشناس از دهستان زیبد[ویرایش]

  1. حجه الاسلامعلی عجم
  2. دکتر محمدعجم[۲]
  3. حجه الاسلامحسن صادقی زیبد امام جمعه گناباد
  4. علی صباغیان
  5. مهدی مهدی‌زاده
  6. حسین پور فرماندار اسبق گناباد
  7. محمدعجمی مدیرکل اتباع خارجه استانداری

[۳]

جمعیت[ویرایش]

براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت روستای زیبد ۴۷۴۷نفر (۱۷۲۱خانوار) بوده‌است و جمعیت دهستان ۱۰ هزار نفر بوده‌است.[۳]

روستاها و آبادی‌های دهستان زیبد[ویرایش]

بر اساس مصوبه۱۰/۰۴/۱۳۶۶ هئیت دولت در مورد تقسیمات کشوری و تصویب هفت دهستان در شهرستان گناباد به شماره مصوبه. ۱۳۶۶٫۰۴٫۱۰ - .۱۹۲ت۹۲۹–۱۳۶۶٫۱۰٫۲۸–۱۰۶۹

  • دهستان زیبد به مرکزیت روستای زیبد مشتمل بر ۱۱۲ روستا، مزرعه و مکان به اسامی زیر می‌باشد:
  1. استادزری،
  2. آغل سنگی، ۳ - آنجد، ۴ - انجیرمایگی، ۵ - اَوِشکِ بالا، ۶ -اَوِشکِ پایین، ۷ - برگ‌ریزان، ۸ - برنوک، ۹ #به سقی، ۱۰ - بیهود، ۱۱ -تک توره، ۱۲ - تک دشت، ۱۳ - تک لون، ۱۴ - تک نیستان، ۱۵ - توقویی، ۱۶ - جراح، ۱۷ - چشمه جراج، ۱۸ - چشمه شور، ۱۹ - چشمه علی‌آباد، ۲۰ -چشمه مقتول، ۲۱ - چهاردانگ، ۲۲ - حاجی‌آباد،

۲۳ - حسن‌آباد، ۲۴ - حسین اوزک، ۲۵ - حصار سفلی، ۲۶ - حصار علیا، ۲۷ - حوض بالا، ۲۸ - حوض‌بیگی، ۲۹ - حوض دوفرسنگ، ۳۰ - حوض ریواچی، ۳۱ - حوض عباس، ۳۲ - حوض مردنجان، ۳۳ - حوض خانه دهان‌زو، ۳۴ - خاتمه، ۳۵ - خوش‌منزل، ۳۶ - خونیک،

  • ۳۷ - درصوفه، ۳۸ - دره انجیری، ۳۹ - دره نهو، ۴۰ - دندان رنج، ۴۱ - دهنه، ۴۲ - دهن‌دره، ۴۳ - رزوو (رضویه)،
  • ۴۴ - روچی، ۴۵ - زیبد ۴۶ - زیرجان، ۴۷ - سرآسیاب، ۴۸ - سقی،
  • ۴۹ - سنو، ۵۰ - سیاه سنگ، ۵۱ - سیدآباد، ۵۲ - سیگو، ۵۳ - شپو، ۵۴ - شوراب،
  • ۵۵ -شیرازآباد (شیرزاآباد،

۵۶ -طاقیدر، ۵۷ - عباس‌آباد، ۵۸ - عباس‌آباد، ۵۹ - علی‌آباد، ۶۰ - علی‌آباد، ۶۱ - فودنجان، ۶۲ - قوامیه، ۶۳ - کشدل،

  • ۶۴ - کلات، ۶۵ - کلاته ابراهیم‌آباد، ۶۶ -کلاته آخوند، ۶۷ - کلاته آخوند، ۶۸ - کلاته سید حسن ابراهیمی، ۶۹ - کلاته بالا، ۷۰ - کلاته بالا، ۷۱ - کلاته بلاغ، ۷۲ - کلاته بید، ۷۳ - کلاته پلنگی، ۷۴ -کلاته تنگل بیهود، ۷۵ - کلاته توکل‌زاده، ۷۶ - کلاته حاج سیدعلی، ۷۷ - کلاته حاجی، ۷۸ - کلاته حصار، ۷۹ - کلاته ده مراد، ۸۰ - کلاته رمضان، ۸۱ - کلاته‌سیدعلی، ۸۲ - کلاته شهاب، ۸۳ - کلاته عزیز، ۸۴ - کلاته علی‌آباد، ۸۵ - کلاته غلامحسین، ۸۶ - کلاته قربان، ۸۷ - کلاته کربلایی مختار، ۸۸ - کلاته‌کربلایی ملا، ۸۹ - کلاته گل‌کن، ۹۰ - کلاته محمدفتحعلی، ۹۱ - کلاته محمودی، ۹۲ - کلاته مُخلِدی، ۹۳ - کلاته ملا، ۹۴ - کلاته میر، ۹۵

- کلاته میراحمد، ۹۶ - کلاته نو، ۹۷ - کلاته نبوک، ۹۸ - کلاته وروک، ۹۹ - کم چنار، ۱۰۰ - کم سرخ، ۱۰۱ - گدار سلام، ۱۰۲ - گن تبوک، ۱۰۳ - گوهردشت، ۱۰۴ - گورعلی‌مراد، ۱۰۵ - محمدآباد سپاهی، ۱۰۶ - محمدآباد لب رو، ۱۰۷ - مزار تنگل، ۱۰۸ - مزار گیسو، ۱۰۹ -موسیرز (مسیرز)، ۱۱۰ - نوده، ۱۱۱ - نوده میر محراب، ۱۱۲ -هروانج *نام روستای گوهردشت زیبد قبلاً رقاصان بوده که بر اساس این تصویب‌نامه به گوهردشت تغییر می‌یابد.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • قنات میراث فرهنگی و علمی ایرانیان، همایش ملی قنات، محمد عجم [۵]
  • «کاریز، ابتکار ایرانیان برای دست‌یابی به آب» مجله دریای پارس، محمد عجم [۶]
  • [۷]
  • نقش «عجم» بر نقشه [۸]
  • آثار تاریخی زیبد [۹]
  • تاریخ تصویب: ۱۳۶۶/۰۴/۱۰ مصوبات هیئت وزیران. دوره ۶۶ شماره جلد نهم مصوبات [۱۰]

الگو:قنات‌های شهرستان گناباد