خودبسندگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خودبسندگی (به انگلیسی:autarky) معمولا به وضعیتی گفته می‌شود که اقتصاد یک نظام سیاسی دارای خودکفایی باشد. چنین نظام اقتصادی «اقتصاد بسته» نامیده می‌شود. [۱] هنگامی از خودبسندگی سخن به میان می‌آید که نهادی بتواند بدون کمک از بیرون یا تجارت خارجی به فعالیت یا زندگی خود ادامه دهد. منظور از ادامهٔ فعالیت لزوماً فعالیت اقتصادی نیست، برای نمونه می‌توان به خودبسندگی نظامی اشاره کرد که کشوری بتواند بدون دریافت کمک از سایر کشورها از خود دفاع کند. خودبسندگی می‌تواند مربوط به کل یک کشور باشد و یا اینکه در یک زمینهٔ محدود مانند مالکیت یک ماده خام کلیدی باشد.

پیشینه[ویرایش]

مکتب سوداگری، سیاستی بود که از سوی فرمانروایان بویژه در سدهٔ ۱۷ و ۱۸ میلادی پیگیری می‌شد. به این ترتیب که داشتن رابطهٔ تجاری با بیرون از قلمرو ممنوع و یا محدود بود. در دههٔ ۱۹۳۰ آلمان نازی کشوری بود که ترجیح می‌داد تجارت در درون مرزهای اقتصادی خودش را به بالاترین میزان برساند و تجارت خارجی بویژه با بریتانیا، شوروی و فرانسه را به کمترین حد برساند. کشورهای با اقتصاد ضعیف تر مانند آمریکای جنوبی، بالکان و کشورهای اروپای شرقی مانند یوگسلاوی، رومانی و مجارستان در محدودهٔ مرز اقتصادی آلمان جای می‌گرفتند. آلمان‌ها برای رشد به شدت به مواد خام نیاز داشتند و این کشورها از آن برخوردار بودند.[۲] تجارت با این کشورها که زیر نظر وزیر اقتصاد وقت، هیالمار شاخت بود بر این پایه بود که دریافت مادهٔ خام تنها به شرط دادن محصولات تولیدی آمانی باشد و نه پرداخت پول.[۳] با اینکه در بازهٔ سال‌های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۷ واردات خوراک بسیار کاهش یافت اما با توجه به سیاست آلمان نازی برای بازسازی نظامی خودش در همان دوذان واردات مواد خام ۱۰ درصد افزایش یافت. امروزه کشوری که کاملاً خودکفا باشد کمیاب است. شاید بتوان به کرهٔ شمالی اشاره کرد. این کشور برپایهٔ جهان بینی سیاسی جوچه (خودکفایی) اداره می‌شود. بر خلاف این سیاست، کره با کشورهایی چون روسیه، چین، سوریه، ایران، ویتنام و بسیاری کشورهای اروپایی و آفریقایی ارتباط دارد. نمونهٔ دیگر می‌توان به پادشاهی بوتان اشاره کرد.

نمونه‌های بیشتر[ویرایش]

  • افغانستان در دوران طالبان از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱
  • آلبانی در ۱۹۷۶ هنگامی که رهبر کمونیست انور خوجه سیاسی به نام «خوداتکایی» را بنا کرد، به خودکفایی نزدیک شد.[۴] پس از مرگ خوجه در ۱۹۸۵ تجارت با بیرون بسیار افزایش یافت با این حال تا سال ۱۹۹۱ به شدت انحصاری بود.[۵]
  • میانمار در دوران دیکتاتوری نه وین از ۱۹۶۲ تا ۱۹۸۸ سیاستی به نام «راه میانمار به سوی سوسیالیسم» که گونه‌ای سیاست خودکفایی بود را درپیش گرفت.

بازخوردهای سیاسی و اقتصادی[ویرایش]

خودبسندگی اقتصادی می‌تواند باعث دوری بخش‌های اقتصادی خُرد و کلان از صرفه‌جویی به مقیاس شود. بسیاری از ملت‌ها در سراسر جهان به دلیل تفاوت‌های جغرافیایی، آب و هوایی، مکانی، گسترهٔ سرزمین و جمعیت، دسترسی مستقیم به برخی مواد خام ندارند. از آن جمله می‌توان به نفت، گاز، زغال سنگ، گندم، پشم و ... اشاره کرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

دولت انداموار

قوانین خودبسندگی بدون ملاحظات سیاسی
هوادارن خودبسندگی اقتصادی
منتقدان خودبسندگی

منابع[ویرایش]

  1. Glossary of International Economics.
  2. D. Evans & J. Jenkins, Years of Weimar & the Third Reich, (London: Hodder & Stoughton Educational, 1999), 348-349.
  3. D. Evans & J. Jenkins, Years of Weimar & the Third Reich, 349
  4. http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-171.html
  5. http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-243.html

پیوند به بیرون[ویرایش]