تصفیه آب

تصفیه آب (به انگلیسی: Water Treatment)، هر فرآیندی است که کیفیت آب را بهبود میبخشد تا آن را برای یک هدف خاص مناسبتر سازد. هدف استفادهٔ نهایی ممکن است نوشیدن، تأمین آب صنعتی، آبیاری، نگهداری جریان رودخانه، تفریح با آب یا بسیاری از کاربردهای دیگر، از جمله بازگرداندن به صورت امن به محیطزیست باشد. تصفیهٔ آب آلایندهها و اجزای نامطلوب را حذف میکند یا غلظت آنها را کاهش میدهد، به طوری که آب برای استفاده مورد نظر مناسب میشود.
تصفیه آب آشامیدنی
[ویرایش | اشتراکگذاری]تصفیهٔ برای تولید آب آشامیدنی شامل حذف آلایندهها از آب ورودی برای تولید آبی است که به اندازهٔ کافی برای مصرف انسان بدون خطر کوتاهمدت یا بلندمدت بر سلامتی انسان باشد. موادی که در طول فرایند تصفیهٔ آب آشامیدنی حذف میشوند عبارتند از: جامدات معلق، باکتریها، جلبکها، ویروسها، قارچها و مواد معدنی مانند آهن و منگنز.[۱][۲]
فرایندهای مربوط به حذف آلایندهها شامل فرایندهای فیزیکی مانند تهنشینی و فیلتراسیون، فرایندهای شیمیایی مانند ضد عفونی و انعقاد و فرایندهای بیولوژیکی مانند فیلتر کردن آهسته شن و ماسه است.[۳]
برای اطمینان از کیفیت آب، افزون بر تصفیه، مسائل مربوط به نقل و انتقال و آبرسانی نیز مدنظر قرار گرفته میشود. به همین دلیل، روش معمول برای جلوگیری از آلودگی باکتریایی در طول مرحلهٔ توزیع، نگهداشتن مواد ضدعفونیکننده در آب تصفیه شده است.[۴]
گندزدایی آب
[ویرایش | اشتراکگذاری]برای گندزدایی آب از روشهای مختلفی استفاده میشود. بررسی و مقایسه بهداشتی این روشها و همچنین ارزیابی آنها از نظر ایمنی از اهمیت بالایی برخوردار است.[۵] موادی که برای گندزدایی بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند عبارتند از:
- گاز کلر
- پودر کلر
- آب ژاول (سدیم هیپوکلریت)
- سیستمهای چنداکسیدان (مولتی اکسیدانت)
- قرص کلر
مقایسه مزایا و معایب روشهای گندزدایی مختلف
[ویرایش | اشتراکگذاری]۱- ایمنی در سایت
[ویرایش | اشتراکگذاری]- گاز کلر: دارای خطر نشت شدید، کشنده در غلظتهای پایین، به خطر اندازنده سلامتی و جان ساکنان اطراف تصفیهخانه، نیازمند لوازم ایمنی تخصصی و دارای مشکلات و حوادث حین حملونقل و جابهجایی کپسولها.
- پودر کلر: سمی و خطرناک؛ تنفس پودر آن میتواند ناراحتیهای مزمن تنفسی به وجود آورد. تماس آن با پوست باعث سوختگی، سوزش و تغییر رنگ میشود. تماس با چشم حتی به مدت ۱ دقیقه میتواند به نابینایی منجر شود و بلعیدن آن آسیبهای جدی به معده و روده وارد میکند. این ماده همچنین قابل انفجار است.
- آب ژاول: بخار آن سرفهآور بوده و ریه را تحریک میکند؛ پوست و چشم را قرمز کرده و ایجاد حساسیت میکند و در صورت بلعیده شدن، گلو را میسوزاند. شرایط نگهداری خاصی دارد و باید دور از نور خورشید، در دمای کنترلشده و پایین نگهداری شود. اتاق نگهداری باید دارای تهویه مخصوص برای خارج کردن گاز هیدروژن تولید شده باشد؛ زیرا هیدروژن گازی بسیار خطرناک و قابل اشتعال است.
- سیستم چنداکسیدان (مولتی اکسیدانت): در این روش از نمک طعام به عنوان ماده اولیه استفاده میشود و به همین دلیل هیچگونه خطر ایمنی و بهداشتی در محیط کار ایجاد نمیکند. تنها باید نمک مورد استفاده در محیط خشک نگهداری شود تا کلوخه نگردد.
۲- مشکلات تأمین ماده اولیه
[ویرایش | اشتراکگذاری]- گاز کلر: باید از کارخانجات تولیدکننده خریداری و حمل شود؛ همواره نگرانی در خصوص کمبود آن در بازار وجود دارد و کارخانجات تولیدکننده به دلیل مشکلات زیستمحیطی دائماً در خطر تعطیلی میباشند.
- پودر کلر: با کیفیتهای نامرغوب در بازار عرضه میشود. وابستگی شدیدی به واردات دارد (اکثراً از کشورهای آسیایی مانند چین). پودر کلر بسیار ناپایدار است و غلظت کلر آن به مرور زمان کاهش یافته و اثربخشی آن کم میشود. شرایط انبارداری سختی دارد و رطوبت و دمای محیط باید به شدت کنترل شود.
- آب ژاول: حملونقل آن دشوار بوده و خطر نشت از تانکرها هنگام بارگیری و تخلیه وجود دارد. نگهداری طولانیمدت باعث کاهش اثربخشی آن میگردد، بهطوری که روزانه حدود ۱٪ از خلوص آن کاسته میشود.
- سیستم چنداکسیدان آنولیت: از نمک به عنوان ماده اولیه استفاده میکند. به دلیل وجود معادن و کارخانههای متعدد تولید نمک، مشکلی در تأمین ندارد و هزینه آن بسیار پایین است.
۳- میزان اثرگذاری و کیفیت آب
[ویرایش | اشتراکگذاری]- گاز کلر: زمان تماس نسبتاً بالایی دارد (حدود ۳۰ دقیقه) و به مخزن تماس نیاز دارد و نمیتوان آن را مستقیماً به شبکه تزریق نمود. شاخص پتانسیل اکسایش-کاهش (ORP) پایینی دارد. به دلیل تزریق بالا در ابتدای شبکه، احتمال تولید ترکیبات سرطانزای تریهالومتان (THMs) در آب وجود دارد. تزریق زیاد ممکن است باعث ایجاد تغییر رنگ موقت آب برای مصرفکننده شود.
- پودر کلر: زمان تماس بالایی نیاز دارد (حدود ۴۵ دقیقه) و به صورت مستقیم به شبکه وارد نمیشود. مقدار تزریق به دلیل تکاکسیدانت بودن بالا است و احتمال تولید تریهالومتانها را افزایش میدهد. ناخالصیهای آن مانند فلزات سنگین در آب بسیار خطرناک و سرطانزا است. همچنین در لولهها رسوب کرده و باعث خوردگی لولههای فلزی میشود.
- سیستم چنداکسیدان: به دلیل وجود چند اکسیدانت همزمان، میزان تزریق کلر اولیه بسیار پایین بوده و در نتیجه تریهالومتان کمتری تولید میکند. از نمک با خلوص بالای ۹۹٫۵٪ استفاده میکند و فلزات سنگین وارد آب نمیکند. به دلیل جداسازی سدیم، باعث شوری آب نمیگردد. زمان تماس بسیار پایینی نیاز دارد (حدود ۲۰ ثانیه).
- آب ژاول: کوچکترین خطا در تزریق، کیفیت آب را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. پیاچ (pH) بالایی دارد و قدرت گندزدایی آن پایین است و به زمان تماس بالایی (بیشتر از ۴۵ دقیقه) نیاز دارد. باعث ایجاد رسوب در لولهها میشود و به دلیل وجود سدیم، میزان کل جامدات محلول (TDS) آب را افزایش میدهد. همچنین طعم و بوی خاصی در آب ایجاد میکند.
- قرص کلر: قرص کلر حاوی تریکلروایزوسیانوریک اسید (به انگلیسی: Trichloroisocyanuric acid) متداولترین ماده برای گندزدایی آب استخرهای شنا است. در اثر واکنش قرص کلر با آب، مادهای به نام هیپوکلرو اسید (HOCl) تولید میشود که باکتریها، ویروسها و سایر میکروارگانیسمها را از بین میبرد. کلر موجود در قرص کلر از رشد جلبکها جلوگیری کرده و با اکسید کردن آلایندههایی مانند عرق، بزاق و گرد و خاک، آب را شفاف نگه میدارد.
مقایسه الکترولیز با غشاء و بدون غشاء
[ویرایش | اشتراکگذاری]الکترولیز بدون غشاء (تولید آب ژاول در محل)
[ویرایش | اشتراکگذاری]- به دلیل پذیرش آب ورودی با هر کیفیتی و الکترولیز تمامی ترکیبات محلول در آب، کیفیت محصول نهایی همواره متغیر است.
- به دلیل تولید گاز هیدروژن بسیار زیاد و حرارت بالا در سلول الکترولیز، خطر انفجار وجود دارد.
- پیاچ (pH) محلول خروجی قلیایی بوده و در نتیجه شاخص پتانسیل اکسایش-کاهش (ORP) آن بسیار پایین است.
- محصول تولیدی از قدرت گندزدایی پایینی برخوردار است و حداقل به ۲۰ دقیقه زمان برای اثرگذاری نیاز دارد.
- به دلیل عدم کنترل شرایط انتقال یونها، وجود گاز اوزون در خروجی این سیستمها اثبات نشده است و نمیتوان محلول حاصل را یک «چنداکسیدان» واقعی دانست.
- اوزون در اثر حرارت بالای سلولهای بدون غشاء به سرعت ناپایدار شده و تجزیه میگردد.
- اوزون با یونهای هیدروکسید (OH−) واکنش داده و تجزیه میشود؛ در محیط قلیایی این سیستمها، اوزون به سرعت از بین میرود.
- به دلیل عدم توانایی در جداسازی سدیم در محیط الکترولیز، تزریق محصول میزان کل جامدات محلول (TDS) آب را افزایش میدهد.
- کنترل غلظت هیپوکلریت تولیدی به دلیل عدم توانایی کنترل اتوماتیک جریان بسیار دشوار است.
- این روش قدمت بالایی داشته و سابقه فناوری آن به دوران جنگ جهانی دوم بازمیگردد.
- اصطلاح اکسیداسیون چند فلزی یا اکسید فلزی مخلوط (MMO) که مربوط به تکنولوژی پوششدهی آندها است، در برخی موارد به اشتباه به عنوان تولید چنداکسیدان معرفی میشود که از نظر علمی دقیق نیست.
الکترولیز با استفاده از غشاء (تولید آنولیت)
[ویرایش | اشتراکگذاری]- با جداسازی سدیم و تبدیل آن به سدیم هیدروکسید (NaOH)، محصول جانبی سود سوزآور و هیدروژن پراکسید (H2O2) تولید میشود که کاربرد صنعتی دارد.
- به دلیل عدم تزریق سدیم اضافی، میزان کل جامدات محلول (TDS) و شوری آب تحت تأثیر قرار نمیگیرد.
- به دلیل حضور یونهای اسیدی، پیاچ (pH) محلول بسیار پایین (زیر ۳) و اسیدی است.
- به دلیل پیاچ پایین، قدرت گندزدایی بسیار بالا بوده و محلول دارای پتانسیل اکسایش-کاهش (ORP) بالای ۱۰۰۰ میلیولت است.
- میزان تولید اوزون به دلیل تجزیه الکتریکی مولکولهای آب در حد مشخص و پایدار است.
- با توجه به استفاده از غشاء، میزان اکسیژن محلول در حد اشباع بوده که باعث پایداری بیشتر اوزون میگردد.
- سلولهای مورد استفاده از نوع تخت بوده و هیدرولیک پیچیدهتری نسبت به سلولهای استوانهای دارند. این فناوری در سال ۲۰۰۴ در آلمان صنعتیسازی شد.
مزایای محلول آنولیت حاصل از الکترولیز غشایی نمک طعام
[ویرایش | اشتراکگذاری]این سیستم چهار ماده اکسیدکننده شامل اوزون، کلر، دیاکسید کلر و اکسیژن را بهطور همزمان در محلول تولید میکند:
- الف- اوزون (O3): به دلیل قدرت گندزدایی بسیار بالا، بلافاصله پس از تزریق، بخش اعظم بار آلودگی را از بین میبرد و ترکیبات آلی حلقوی مانند تریهالومتانها، فنل و بنزن را تجزیه میکند.
- ب- کلر (Cl2): کلر آزاد محلول در آب به فرم هیپوکلروس اسید (HOCl) درآمده و نقش اصلی را در گندزدایی ثانویه و باقیمانده در شبکه (حدود ۹۰٪) ایفا میکند. غلظت آن بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ میلیگرم در لیتر متغیر است.
- ج- دیاکسید کلر (ClO2): این گاز قدرت گندزدایی بالایی داشته و به از بین بردن زیستلایههای (بیوفیلم) داخل لولهها کمک میکند.
- د- اکسیژن (O2): غلظت بالای اکسیژن حلشده مانع از تجزیه سریع اوزون میشود. همچنین تزریق اکسیژن به آب باعث گواراتر شدن آن شده و در فرآیندهای هوازی شبکه، به جای گاز متان (CH4)، گاز دیاکسید کربن (CO2) تولید میکند که پتانسیل تشکیل تریهالومتانها را کاهش میدهد.
- پیاچ پایین: اسیدی بودن محلول (pH زیر ۳) سرعت نابودی باکتریهایی مانند کالیفرم، ایشر شیا کلی و سودوموناس را به زیر یک دقیقه میرساند.
- کاهش تریهالومتانها (THMs): به دلیل نقشبرداری اکسیدانهای دیگر در گندزدایی اولیه، نیاز به دوز بالای کلر آزاد کاهش یافته و تشکیل هالومتانها تا ۸۰٪ کاهش مییابد.
- حذف زیستلایه: با حذف تدریجی بیوفیلم از دیواره داخلی لولهها، میزان خوردگی و نشت در شبکههای فلزی به شکل چشمگیری کاهش مییابد.
تصفیه آب خانگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]امروزه به دلیل توسعه صنایع و آلودگی آبهای زیرزمینی، مرغوبیت آب آشامیدنی شهری در برخی مناطق کاهش یافته است. کمبود بارش نیز به این مسئله دامن میزند. از این رو، بسیاری از شهروندان برای اطمینان از سلامت آب مصرفی، به استفاده از دستگاههای تصفیه آب خانگی یا آبهای بستهبندی روی میآورند. با این حال، بطریهای آب معدنی نیز چالشهای زیستمحیطی و بهداشتی خود را دارند.[۶]
منابع تأمین آب ممکن است از طریق فاضلابهای شهری، روانآبهای کشاورزی حاوی سموم، نشتی مخازن سوخت و فلزات سنگین ناشی از لولهکشیهای فرسوده آلوده شوند. دستگاههای تصفیه آب خانگی قادرند میزان آلایندههایی نظیر ذرات معلق، کلسیم، منیزیم، آهن، سولفات، نیترات، آرسنیک و سرب را کاهش دهند.
انواع سیستمهای تصفیه آب خانگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]دستگاههای تصفیه آب خانگی بهطور کلی به دو دسته تقسیم میشوند:

- سیستمهای نقطه مصرف (Point of Use - POU): این دستگاهها در محلهای مشخصی مانند زیر سینک آشپزخانه یا روی میز نصب میشوند و آب همان بخش را تصفیه میکنند.
- سیستمهای نقطه ورود (Point of Entry - POE): این سیستمها در مسیر ورودی اصلی آب به ساختمان نصب شده و تمامی آب ورودی به بنا را فیلتر میکنند.

دستگاه تصفیه آب اسمز معکوس (RO)
[ویرایش | اشتراکگذاری]سیستمهای نصبشده در ورودی ساختمان (POE) معمولاً تنها قادر به حذف ذرات معلق فیزیکی هستند و نمیتوانند املاف محلول و ساختار شیمیایی آب را تغییر دهند. برای دسترسی به آب شرب باکیفیت بالا، استفاده از فناوری اسمز معکوس (RO) ضروری است.[۷][۸]
این سیستمها قادرند آلایندههای فیزیکی (شن، ماسه، گل و لای، زنگ لولهها و رسوبات) و آلایندههای شیمیایی (نیترات، نیتریت، فلوراید، سرب، کلر و سموم کشاورزی) را حذف کرده و سختی آب را به حد مجاز (۱۵ تا ۲۰ PPM) برسانند.[۹]
دستگاههای اسمز معکوس خانگی از نظر طراحی به دستههای زیر تقسیم میشوند:
- زیرسینکی کلاسیک (دارای مخزن و فیلترهای هوزینگی ملخی)
- زیرسینکی اینلاین (فیلترهای کپسولی خطی)
- زیرسینکی کیسی (قرارگیری تمامی قطعات درون یک باکس یا کیس مدرن)
- رومیزی
دستگاه تصفیه آب نیمهصنعتی
[ویرایش | اشتراکگذاری]این دستگاهها ساختاری مشابه سیستمهای اسمز معکوس خانگی دارند، اما به دلیل استفاده از فیلترها و غشاهای (ممبران) بزرگتر، حجم آب بیشتری را تصفیه میکنند. این سیستمها معمولاً در ظرفیتهای ۲۰۰، ۴۰۰ و ۸۰۰ گالن در روز تولید میشوند و برای ادارات، مدارس، بیمارستانها و کارگاههایی با جمعیت بین ۲۰ تا ۱۰۰ نفر کاربرد دارند.[۱۰]
دستگاه تصفیه آب صنعتی
[ویرایش | اشتراکگذاری]تصفیه آب در صنایع جهت جلوگیری از رسوبگذاری و خوردگی تجهیزات گرانقیمت اهمیت فراوانی دارد. دستگاههای تصفیه آب صنعتی اسمز معکوس (RO) بهگونهای طراحی میشوند که بیش از ۹۹٪ آلایندهها و نمکهای معدنی را حذف کنند. این سیستمها در صنایع داروسازی، پزشکی، پتروشیمی، پلاستیک و کشاورزی کاربرد گستردهای دارند.
عوامل مؤثر بر طول عمر سیستمهای صنعتی
[ویرایش | اشتراکگذاری]حفظ و نگهداری صحیح از تجهیزات صنعتی به دلیل هزینههای بالای استهلاک ضروری است. عوامل کلیدی زیر بر طول عمر ممبرانها و قطعات دستگاه اثرگذارند:[۱۱][۱۲]
- میزان کلر آزاد در آب ورودی (کلر غشای پلیآمید ممبران را تخریب میکند)
- دما و میزان سختی کل آب خام ورودی
- طراحی اصولی هیدرولیکی دستگاه
- انجام منظم عملیات شستشوی شیمیایی ممبرانها (CIP)
- شستشوی معکوس (بکواش) فیلترهای پیشتصفیه شنی و کربنی
فرایند تصفیه آب دریا
[ویرایش | اشتراکگذاری]برای نمکزدایی و شیرینسازی آب دریا، ابتدا آب از طریق ایستگاههای پمپاژ ساحلی وارد تصفیهخانه میشود.[۱۳] متداولترین روشهای نمکزدایی عبارتند از:
- آبشیرینکن حرارتی: با حرارت دادن به آب و تبدیل آن به بخار، نمکها از ساختار آب جدا شده و آب خالص چگالیده میشود.[۱۴]
- تقطیر چندمرحلهای (MSF): آب در مراحل متوالی با فشارهای کاهنده به جوش میآید تا راندمان حرارتی افزایش یابد.
- نمکزدایی به روش انجماد: با سرد کردن و انجماد آب، بلورهای یخ خالص تشکیل میشوند که عاری از نمک هستند. این روش هزینه عملیاتی بالایی دارد.
- اولترافیلتراسیون و اسمز معکوس غشایی: اعمال فشاری فراتر از فشار اسمزی برای عبور دادن آب از غشاهای نیمهتراوا و حذف کامل نمکها، ویروسها و باکتریها.
- تقطیر خورشیدی: استفاده از متمرکزکنندههای خورشیدی و آینههای سهموی برای تبخیر آب نمک.
پساب این سیستمها (شیرآبه غلیظ یا شورابه) غلظت نمک بسیار بالایی دارد و تخلیه غیرمتعارف آن میتواند برای محیط زیست دریایی مخرب باشد؛ بنابراین مدیریت پسماند نمکزدایی اهمیت ویژهای دارد.
روشهای سنتی و فیلترهای نوین در تصفیه آب
[ویرایش | اشتراکگذاری]تصفیه آب سرامیکی
[ویرایش | اشتراکگذاری]استفاده از سرامیک و خاک رس از دیرباز برای حذف فیزیکی گل و لای کاربرد داشته است. در گذشته فیلترهای سرامیکی به دلیل ناتوانی در حذف ویروسها و گچ آب تا حدودی منسوخ شدند.[۱۵] اما امروزه با افزودن پوششهای نانو ذرات نقره کلوئیدی به فیلترهای سرامیکی ساختهشده از ترکیب خاک رس و خاک اره (پختهشده در دمای ۸۵۰ درجه سانتیگراد)، این فیلترها توانایی بالایی در جذب و از بین بردن پاتوژنها یافتهاند.[۱۶][۱۷][۱۸]
تصفیه آب مغناطیسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]تصفیه مغناطیسی با ایجاد میدانهای مغناطیسی به کمک آهنرباها تلاش میکند تا ساختار بلوری رسوباتی مانند کربنات کلسیم را تغییر داده و مانع از چسبیدن آنها به دیواره فلزی لولهها شود. با این حال، این روش تأثیر مستقیمی بر حذف آلایندههای شیمیایی و میکروبی ندارد و کارایی آن در تصفیه آب بسیار محدود ارزیابی شده است.[۱۹][۲۰]
امروزه با تدوین استانداردهای جهانی توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و سازمان بهداشت جهانی (WHO)، استفاده از روشهای سنتی غیرعلمی محدود شده و سیستمهای مکانیزه مدرنی مانند فیلترهای دیسکی، فیلترهای کربن فعال، سیستمهای ضدعفونی فرابنفش (UV)، اولترافیلتراسیون (UF) و تصفیه و بازچرخانی آب خاکستری جایگزین آنها شدهاند.
تصفیه فاضلاب
[ویرایش | اشتراکگذاری]تصفیه فاضلاب فرآیندی است که اکثر آلایندهها را از فاضلاب حذف میکند و دو خروجی که یکی مایع (پساب تصفیه شده) و دیگری توده جامد مرطوب (لجن فاضلاب) است را تولید میکند تا جهت دفع در محیط طبیعی یا استفاده مجدد مناسب باشد. در تصفیهٔ فاضلاب از فرآیندهای بیولوژیکی مانند هوادهی مستمر، فرایند لجن فعال یا صافیهای شنی کند استفاده میشود. فاضلاب باید توسط شبکههای جمعآوری و لولهکشی به تصفیهخانه انتقال داده شود. در سادهترین حالت، تصفیهٔ فاضلاب از طریق جداسازی فیزیکی جامدات با روش تهنشینی صورت میگیرد.[۲۱]
نگارخانه
[ویرایش | اشتراکگذاری]- یک تصفیه خانه فاضلاب در آلمان
- مخزنهایی با فیلترهای شنی برای حذف آهن رسوب کرده (در این تصویر سیستم خاموش میباشد)
- مخزن هوادهی خالی برای رسوبدهی آهن
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراکگذاری]منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Singh, N. B.; Nagpal, Garima; Agrawal, Sonal; Rachna (2018-08-01). "Water purification by using Adsorbents: A Review". Environmental Technology & Innovation (in English). 11: 187–240. Bibcode:2018EnvTI..11..187S. doi:10.1016/j.eti.2018.05.006. ISSN 2352-1864. S2CID 103693107.
- ↑ "Linda Lawton – 11th International Conference on Toxic Cyanobacteria" (in American English). Archived from the original on 27 مه 2021. Retrieved 2021-06-25.
- ↑ "Chlorine". Drinking water inspectorate. Retrieved 2 March 2023.
- ↑ Jothirani, R.; Kumar, P. Senthil; Saravanan, A.; Narayan, Abishek S.; Dutta, Abhishek (2016-07-25). "Ultrasonic modified corn pith for the sequestration of dye from aqueous solution". Journal of Industrial and Engineering Chemistry (in English). 39: 162–175. doi:10.1016/j.jiec.2016.05.024. ISSN 1226-086X.
- ↑ 1
- ↑ Saravanan, A.; Senthil Kumar, P.; Jeevanantham, S.; Karishma, S.; Tajsabreen, B.; Yaashikaa, P. R.; Reshma, B. (2021-10-01). "Effective water/wastewater treatment methodologies for toxic pollutants removal: Processes and applications towards sustainable development". Chemosphere (in English). 280: 130595. Bibcode:2021Chmsp.28030595S. doi:10.1016/j.chemosphere.2021.130595. ISSN 0045-6535. PMID 33940449.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله بهجای شماره صفحه (رده) - ↑ «فناوری جدید تصفیه آبهای فوق شور». ایسنا. ۲۰۲۳-۰۵-۱۹. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Wang, Lawrence K.; Fahey, Edward M.; Wu, Zucheng (2005), Wang, Lawrence K.; Hung, Yung-Tse; Shammas, Nazih K. (eds.), "Dissolved Air Flotation", Physicochemical Treatment Processes (in English), Totowa, NJ: Humana Press, pp. 431–500, doi:10.1385/1-59259-820-x:431, ISBN 978-1-58829-165-3, retrieved 2021-11-12
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:پارامتر اثر با شابک (رده) - ↑ Wang, Lawrence K.; Vaccari, David A.; Li, Yan; Shammas, Nazih K. (2005), "Chemical Precipitation", Physicochemical Treatment Processes, Totowa, NJ: Humana Press, pp. 141–197, doi:10.1385/1-59259-820-x:141, ISBN 978-1-58829-165-3, retrieved 2021-11-12
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:پارامتر اثر با شابک (رده) - ↑ Nyström, Fredrik; Nordqvist, Kerstin; Herrmann, Inga; Hedström, Annelie; Viklander, Maria (2020-09-01). "Removal of metals and hydrocarbons from stormwater using coagulation and flocculation". Water Research (in English). 182: 115919. Bibcode:2020WatRe.18215919N. doi:10.1016/j.watres.2020.115919. ISSN 0043-1354. PMID 32622122. S2CID 219414366.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله بهجای شماره صفحه (رده) - ↑ Chadha, Utkarsh; Selvaraj, Senthil Kumaran; Vishak Thanu, S.; Cholapadath, Vishnu; Abraham, Ashesh Mathew; Zaiyan, Mohammed; Manikandan, M; Paramasivam, Velmurugan (6 January 2022). "A review of the function of using carbon nanomaterials in membrane filtration for contaminant removal from wastewater". Volume=9 (1): 012003. Bibcode:2022MRE.....9a2003C. doi:10.1088/2053-1591/ac48b8. S2CID 245810763.
- ↑ Kurniawan, Tonni Agustiono; Chan, Gilbert Y. S.; Lo, Wai-Hung; Babel, Sandhya (2006-05-01). "Physico–chemical treatment techniques for wastewater laden with heavy metals". Chemical Engineering Journal (in English). 118 (1): 83–98. Bibcode:2006ChEnJ.118...83K. doi:10.1016/j.cej.2006.01.015. ISSN 1385-8947.
- ↑ TABNAK، تابناک | (۱۴۰۳-۱۱-۰۵). «تکنولوژی جدید تبدیل آب شور به آب آشامیدنی». fa. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «"آب شیرینکن حرارتی" در کشور تولید شد». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۱-۱۳. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ ۳۰۳۵ (۲۰۲۳-۰۸-۱۱). «تبدیل آب شور دریا به آب آشامیدنی بدون اثرات منفی زیستمحیطی». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۰۳.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عددی دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «غشای سرامیکی به یاری آمد تا استفاده از مواد شیمیایی در تصفیه آب کاهش یابد». معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری. بایگانیشده از اصلی در ۱۹ فوریه ۲۰۲۵. دریافتشده در ۱۸ فوریه ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Vigneswaran, Saravanamuthu; Ngo, Huu Hao; Chaudhary, Durgananda Singh; Hung, Yung-Tse (2005), "Physicochemical Treatment Processes for Water Reuse", Physicochemical Treatment Processes, Totowa, NJ: Humana Press, pp. 635–676, doi:10.1385/1-59259-820-x:635, ISBN 978-1-58829-165-3, retrieved 2021-11-12
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:پارامتر اثر با شابک (رده) - ↑ Rengaraj, S; Yeon, Kyeong-Ho; Moon, Seung-Hyeon (October 2001). "Removal of chromium from water and wastewater by ion exchange resins". Journal of Hazardous Materials. 87 (1–3): 273–287. Bibcode:2001JHzM...87..273R. doi:10.1016/s0304-3894(01)00291-6. ISSN 0304-3894. PMID 11566415.
- ↑ ""Buchón de agua" (Eichhornia Crassipes): impulsor de la fitorremediación".
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|apellidos2=صرف نظر شد (|last2=پیشنهاد میشود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|nombre2=صرف نظر شد (|first2=پیشنهاد میشود) (کمک); یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک); یادکرد پارامتر ناشناختهٔ خالی دارد:|título=(کمک) - ↑ "Eichhornia crassipes (Mart.) Solms: un sistema integrado de fitorremediación y bioenergía".
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|apellidos2=صرف نظر شد (|last2=پیشنهاد میشود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|nombre2=صرف نظر شد (|first2=پیشنهاد میشود) (کمک); پیوند خارجی دروجود دارد (کمک); یادکرد journal نیازمند|publicación=|journal=است (کمک) - ↑ borna.news (۱۴۰۳-۰۱-۰۵). «تصفیه فاضلاب بهداشتی یا انتقال آب دریا کدام یک عاقلانهتر است !!؟». fa. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)