باباباغی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آسایشگاه باباباغی
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان تبریز
بخش مرکزی
دهستان اسپران
آسایشگاه باباباغی بر ایران واقع شده‌است
آسایشگاه باباباغی
۳۸°۰۹′۱۱″ شمالی ۴۶°۱۸′۴۶″ شرقی / ۳۸.۱۵۳۱۷۹° شمالی ۴۶.۳۱۲۶۹۹° شرقی / 38.153179; 46.312699
مردم
جمعیت ۴۰۹ نفر
اطلاعات روستایی
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۴۱۲
وب‌گاه رسمی دانشگاه علوم پزشکی تبریز

باباباغی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اسپران بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است. جمعیت این روستا بر پایهٔ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۴۰۹ نفر بوده‌است.[۱]

قریه باباباغی روزگاری محل تفریح و شکار ناصرالدین میرزا ولیعهد قاجار در تبریز بود.

در حال حاضر این منطقه به عنوان مرکز درمان بیماران جذام مورد استفاده قرار گرفته و تنها مرکز تخصصی درمان بیماران جذامی در ایران است.[۲]

فیلم مستند خانه سیاه است، به کارگردانی فروغ فرخزاد در سال ۱۳۴۱ در این محل فیلمبرداری شده بود.[۳]

آسایشگاه جذامیان[ویرایش]

این مرکز در زمان قاجاریه با توجه به اینکه تبریز در آن دوره ولیعهدنشین بوده، تفرجگاه و شکارگاه ولیعهدهای آن زمان بود.[۴]

آسایشگاه «باباباغی» که به مساحت ۷۵ هکتار در ۱۵ کیلومتری شمال غربی تبریز واقع شده است در سال ۱۳۱۰ شمسی به اسکان بیماران جذامی شمال، غرب و شمالغرب کشور اختصاص یافت؛ اما به‌دلیل کمبود امکانات، شرایط برای اسکان و درمان بیماران جذامی مهیا نبود. ۲ سال بعد در سال ۱۳۱۲ بلدیه تبریز شهرک باباباغی را به مبلغ ۶۰۰ تومان خریداری کرد و پس از انجام برخی تغییرات و مهیا کردن شرایط اولیه، این مکان را به وزارت بهداشت آن زمان واگذار کرد.[۵] بیماران جذامی را که تا آن تاریخ در آرپادره‌سی ساکن و وضع اسف باری داشته‌اند با احداث چهل اتاق کاهگلی توسط دولت مرکزی به باباباغی انتقال و درآنجا اسکان داده شدند.

آسایشگاه بابا باغی تبریز که در سال‌های ابتدایی تأسیس آن به دلیل حصارهای سه متری اطراف آن بیشتر به یک اردوگاه شباهت داشت، فعالیت خود را با پذیرش ۷۵ بیمار جذامی آغاز کرد. این مرکز در فاصله کمتر از دو سال، ۶۰۰ نفر از جذامیان مناطق مازندران، گیلان، کردستان و آذربایجان را در خود جای داده بود. در سالهای اولیه فعالیت بابا باغی، کمبود پزشک و داروی جذام مشکلات بسیاری را برای بیماران آن به وجود آورده بود اما با فعالیتهای صورت گرفته، این مرکز در کانون توجهات بین‌المللی از جمله سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت. از سالهای دهه ۴۰ آسایشگاه باباباغی محل فعالیت پزشکان بین‌المللی از کشورهایی چون فرانسه و لبنان شد. همچنین در این دوران، پزشکان ایرانی برای آموزش درمان بیماری جذام از سوی سازمان بهداشت جهانی به کشورهای اروپایی و آفریقایی اعزام شدند و پزشکانی چون دکتر مبین، دکتر دهقان، دکتر فرزام، دکتر داوید و دکتر جان استامفورد فعالیت‌های گسترده‌ای در این مجموعه انجام داده‌اند. نخستین پزشک داوطلب خدمت در این مرکز، یک طبیب اروپایی بوده است. دکتر «آلفونس داوید» که در این شهرک دورافتاده ساکن شد، به فاصله چند سال الهام‌بخش پزشکان ایرانی شد؛ به طوری که طبق گفته خود دکتر مبین، آشنایی با دکتر داوید او را به سوی فعالیت در این مرکز تشویق کرد. با انتصاب دکتر مبین به ریاست آسایشگاه در دهه ۴۰ حصار سه متری دور آن از میان برداشته شد. با افزایش حساسیت‌ها و بیشتر شدن توجه دولت به بیماری جذام، آسایشگاه «بابا باغی» ایران در ردیف کشورهای کمک گیرنده از سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت و در سال ۱۳۴۲ نخستین محموله داروی ضدجذام برای درمان ۶۰۰ بیمار ساکن باباباغی، وارد این مرکز شد.[۵]

با گذشت زمان و با مطرح شدن وضع بیماران جذامی در جامعه، تحت فشار افکار عمومی دولت وقت مجبور شد، به وضع بیماران جذامی بیشتر رسیدگی کند تا اینکه در سال ۱۳۴۲ سازمان حمایت از جذامیان تشکیل می‌شود و تولیت و مدیریت جذامیان را به عهده می‌گیرد و امکانات تا حدود قابل توجهی به جذامیان در نظر گرفته می‌شود. از جمله تعدادی ساختمان خدماتی و درمانی در باباباغی ساخته می‌شود. بعد از انقلاب هم باباباغی گسترش می‌یابد؛ از جمله در نظر گرفتن جیره غذائی، احداث ساختمان‌های رفاهی از جمله حمام بیست نمره‌ای زنانه و مردانه تکمیل سالن اجتماعات، احداث کتابخانه عمومی، اجرای پروژه انتقال آب مشروب از شهر به باباباغی، انتقال گاز شهری به باباباغی، احداث مرکز مخابرات، آسفالت جاده باباباغی، پروژه روشنائی محوطه، استخدام رسمی و بکارگیری ۵۰ نفر از فرزندان سالم بیماران در همین مجموعه را می‌توان نام برد. بعد از اینکه بیماران برای درمان طولانی مدت به مرکز می‌آمدند خانه‌های سازمانی برای اسکان آن‌ها و خانواده‌هایشان ساخته شد.[۶] تعداد کارکنان رسمی و مشاغل خدمات عمومی این مرکز ۸۷ نفر است که شامل کارکنان اداری و خدماتی و درمانی و بهداشتی می‌باشند. این مرکز دارای ۱۰۰ هکتار عرصه با زیربنای ۳۰ هزار متر مربع می‌باشد. این مرکز به دو صورت آسایشگاهی و بستری اداره می‌گردد. ۸۰ درصد بیماران در قسمت آسایشگاهی با خانواده شان سکونت دارند. تعداد کل افراد موجود در این مرکز بالغ بر ۴۷۲ نفر می‌باشد، که ۲۴۳ نفر از ایشان را بیماران و فرزندان تشکیل می‌دهند؛ تعداد مرد ۹۱ نفر، تعداد زن ۱۰۴ و کودک ۴۸ نفر می‌باشد. هم اکنون حدود ۱۲۰ خانواده به همراه کودکان سالم خود در کنار ۸۰ نفر پرسنل اداری در آسایشگاه بابا باغی ساکن و به کارهایی مانند کشاورزی، دامداری و دیگر فعالیت‌های خدماتی مشغول هستند. به نظر می‌رسد، ادامه سکونت خانواده‌های بیماران جذامی در آسایشگاه باباباغی تبدیل به یک عادت شده و بیشتر جنبه روحی و روانی دارد؛ وگرنه از نظر پزشکی، بیشتر این افراد همانند سایر بیماران عادی، شرایط بازگشت به جامعه را دارند.[۴][۶] امروزه بیماران مبتلا به جذام در این مرکز بعد از ۴۵ روز قرنطینه و درمان دارویی، این بیماری در آنها کنترل می‌شود.[۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. «(تصاویر) جذامیان «باباباغی»». فرارو، ۶ بهمن ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۹۴. 
  3. «"خانه سیاه است"، قبل و بعد از مرگ فروغ فرخزاد». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۵ بهمن ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۹۴. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «خلاصه‌ای از تاریخچه باباباغی». دانشگاه علوم پزشکی تبریز. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «سرگذشت تلخ و شیرین بابا باغی/ خانه دیگر سیاه نیست». خبرگزاری مهر، ۲۸ دی ۱۳۸۸. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «بابای مهربان بابا باغی‌ها». همشهری، ۱ شهریور ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۹۴. 

جستارهای وابسته[ویرایش]