فهرست استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اقدام استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران، بنابر اصل ۸۹ قانون اساسی ایران، از جمله اختیاراتی است که به مجلس شورای اسلامی اعطا شده‌است تا در مواردی که صلاح می‌دانند، اقدام به عزل وزرای کابینه بنمایند. بنابر ماده ۲۶ آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، رؤسای جمهور وقت ایران در خصوص حضور یا عدم حضور در جلسات استیضاح وزرای کابینه‌شان، مختارند.

در ادوار نه‌گانه مجلس شورای اسلامی، از بین ۲۴ استیضاح صورت گرفته، تنها پنج جلسه استیضاح با حضور روسای جمهور وقت برگزار شده و ۱۸ جلسه استیضاح بدون حضور رییس‌جمهور برگزار شده‌است که در نتیجه، تنها ۷ استیضاح به برکناری وزرا انجامیده است.

از میان ۱۷ استیضاح ناکام مجالس مختلف، ۱۵ مورد با رای اعتماد مجدد نمایندگان به وزرا، یک مورد (استیضاح محمد عباسی، وزیر ورزش در مجلس نهم) پیش از رای‌گیری نهایی در صحن علنی مجلس، منتفی شد و یک مورد (استیضاح مسعود میرکاظمی، وزیر بازرگانی دولت نهم که مصادف با مجلس هفتم بود) به دلیل پایان عمر مجلس خواهان استیضاح، برگزار نشد.

تا به امروز، از بین رؤسای هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، میرحسین موسوی، سید محمد خاتمی و حسن روحانی، در جلسات استیضاح وزرای کابینه خود شرکت نکرده‌اند و اکبر هاشمی رفسنجانی نیز تنها در جلسه استیضاح یکی از وزرای کابینه‌اش حاضر شد ولی محمود احمدی‌نژاد در اغلب جلسات استیضاح وزرای دولت‌های نهم و دهم، حاضر بود.

در بین ادوار مختلف مجلس شورای اسلامی، مجلس هشتم با اعلام وصول ۴ استیضاح و مجلس هفتم نیز با اعلام وصول ۳ استیضاح، رکورددار ثبت درخواست استیضاح تاکنون هستند. در میان دولت‌های ده‌گانه جمهوری اسلامی ایران، دولت دوم احمدی‌نژاد، با مواجه‌شدن با ۵ استیضاح از جانب مجالس وقت، رکورددار محسوب می‌شود. از میان وزرای استیضاح‌شده، علی کردان با ۱۸۸ رای منفی، دومین وزیری است که بیشترین رای منفی را در جلسات استیضاح گرفته است، زیرا رتبه نخست در این جدول به عبدالرضا شیخ‌الاسلامی تعلق دارد که در پی دعواهای سیاسی پیرامون سعید مرتضوی، با ۱۹۲ رای منفی نمایندگان مجلس نهم، از سمتش عزل شد.

نام وزیر وزارتخانه مربوطه نخست وزیر تاریخ رای اعتماد تاریخ استیضاح نتیجه جلسه استیضاح
محمدشهاب گنابادی وزارت مسکن میرحسین موسوی (غایب) ۱۱ آبان ۱۳۶۱ آری
علی‌اکبر ناطق‌نوری وزارت کشور میرحسین موسوی (غایب) ۱۵ آبان ۱۳۶۲ آری
بهزاد نبوی وزارت صنایع سنگین میرحسین موسوی (غایب) ۲۹ مرداد ۱۳۶۸ آری
نام وزیر وزارتخانه مربوطه رییس جمهور تاریخ رای اعتماد تاریخ استیضاح نتیجه جلسه استیضاح
ایرج فاضل وزارت بهداشت هاشمی رفسنجانی (غایب) ۲۳ دی ۱۳۶۹ نه
محمدعلی نجفی وزارت آموزش و پروش هاشمی رفسنجانی (غایب) ۴ اردیبهشت ۱۳۷۰ آری
محمد سعیدی‌کیا وزارت راه و ترابری هاشمی رفسنجانی (غایب) ۱۱ اسفند ۱۳۷۱ آری
حسین محلوجی وزارت معادن و فلزات هاشمی رفسنجانی (حاضر) ۲۳ آذر ۱۳۷۳ آری
عبدالله نوری وزارت کشور سید محمد خاتمی (غایب) ۳۱ خرداد ۱۳۷۷ نه
عطاءالله مهاجرانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سید محمد خاتمی (غایب) ۱۱ اردیبهشت ۱۳۷۸ آری
علی عبدالعلی‌زاده وزارت مسکن و شهرسازی سید محمد خاتمی (غایب) ۱۲ خرداد ۱۳۸۱ آری
مسعود پزشکیان وزارت بهداشت سید محمد خاتمی (غایب) ۲۷ خرداد ۱۳۸۲ آری
مرتضی حاجی وزارت آموزش و پرورش سید محمد خاتمی (غایب) ۹ شهریور ۱۳۸۲ آری
احمد معتمدی وزارت پست و تلگراف و تلفن سید محمد خاتمی (غایب) ۱۴ آبان ۱۳۸۲ آری
احمد خرم وزارت راه سید محمد خاتمی (غایب) ۱۲ مهر ۱۳۸۳ نه
محمدرضا اسکندری وزارت جهاد کشاورزی محمود احمدی‌نژاد (حاضر) ۳۰ شهریور ۱۳۸۵ آری
محمود فرشیدی وزارت آموزش و پرورش محمود احمدی‌نژاد (حاضر) ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۶ آری
مسعود میرکاظمی وزارت بازرگانی محمود احمدی‌نژاد ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۷
لغو
علی کردان وزارت کشور محمود احمدی‌نژاد (غایب) ۱۴ آبان ۱۳۸۷ نه
حمید بهبهانی وزارت راه محمود احمدی‌نژاد (غایب) ۱۲ بهمن ۱۳۸۹ نه
مجید نامجو وزارت نیرو محمود احمدی‌نژاد (حاضر) ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ آری
سید شمس‌الدین حسینی وزارت اقتصاد محمود احمدی‌نژاد (حاضر) ۱۰ آبان ۱۳۹۰ آری
محمد عباسی وزارت ورزش محمود احمدی‌نژاد ۱۶ مهر ۱۳۹۱
لغو
عبدالرضا شیخ‌الاسلامی وزارت کار و امور اجتماعی محمود احمدی‌نژاد (حاضر) ۱۵ بهمن ۱۳۹۱ نه
رضا فرجی‌دانا وزارت علوم، تحقیقات و فناوری حسن روحانی (غایب) ۵ آبان ۱۳۹۲ ۲۹ مرداد ۱۳۹۳ نه
علی‌اصغر فانی وزارت آموزش و پرورش حسن روحانی (غایب) ۵ آبان ۱۳۹۲ ۳ تیر ۱۳۹۴ آری
عباس آخوندی وزارت راه و شهرسازی حسن روحانی (غایب) ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ ۱۴ مهر ۱۳۹۴ آری
عباس آخوندی وزارت راه و شهرسازی حسن روحانی (غایب) ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ ۱ اسفند ۱۳۹۵ آری

منابع[ویرایش]