آرتاشس یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آرتاشس اول)
پرش به: ناوبری، جستجو
آرتاشس یا آرتاکسیاس یکم
پادشاه ارمنستان
Artashes I.jpg
سلطنت ارمنستان: از ۱۹۰ تا ۱۵۹ پیش از میلاد
قبل از آرتاوازد یکم
همسر ملکه ساتنیک
فرزندان آرتاوازد یکم
سلسله دودمان آرتاشسی

آرتاشس یکم یا آرتاکسیاس یکم (به ارمنی Արտաշես Առաջին Բարեպաշտ، به لاتین Artaxes or Artashes) با جلوس بر تخت سلطنت ارمنستان سلسله پادشاهی جدیدی را بنیان گذاشت که مقدر بود از تاریخ ۱۹۰ تا سال یکم پیش از میلاد بر ارمنستان بزرگ سلطنت کند، سلسله‌ای که در دوران حکومت او ارمنستان به اوج قدرت خود رسید.[۱]

تاریخ[ویرایش]

آرتاشس یکم موفق شد تعرض‌های لشکریان سلوکیان برای دست یابی به ارمنستان را با موفقیت دفع کند، و از آنجا که سیاستمداری زیرک و مال اندیشی بود آنچه از دستش برمی‌آمد برای تضعیف قدرت آنان انجام داد. وقتی تیمارک[۲] حاکم ماد علیه سلوکی‌ها سر بر شورش برداشت آرتاشس سپاهی به یاری او فرستاد و کمکش کرد تا او نیز بدل به سلطانی مستقل شود.

آرتاشس یکم با آلبانیای قفقاز نیز جنگید آنان را تا به ساحل چپ رود کورا پس راند و در آن سمت بر وسعت خاک ارمنستان افزود. چون در آن جنگ‌ها پسر پادشاه آلبان‌ها به اسارت درآمده بود پادشاه مغلوب دختر خود ساتنیک[۳] را فرستاد تا آزادی برادرش را از آرتاشس بخواهد و از او تقاضای صلح کند، آرتاشس عاشق آن دختر شد و با وی ازدواج کرد.[۴]

آنها شش پسر داشتند که نام‌های آنان: آرتاوازد یکم، ورویر، ماژان، زاره، تیران و تیگران بودند.

آرتاشس با نشاندن یکی از بستگان خود برتخت سلطنت ایبری، (پادشاهی ایبری) ایبرها را نیز از مراحم خود برخوردار کرد.[۵]

آرتاشس شهر جدیدی بر کناره‌های رود ارس (نزدیکی شهر ایروان) بنا نهاد که آن را به نام خود آرتاشات-(آرتاکساتا) نامید و همان شهر پایتخت ارمنستان شد.

استرابن می‌نویسد:

«دوران سلطنت آرتاشس یکم با جنگ‌ها متمایز گردیده که در تمام طول این دوران ارمنستان با سیاست رم نگهداری و حمایت می‌شد، زیرا رم که دولتی واقع نگر بود از اینکه مؤسس سلسله پادشاهی ارمنستان به دشمن او هانیبال پناه داده است کینه بدل نگرفت و برعکس، در تحکیم و تقویت آن کوشید تا در برابر احیای احتمالی قدرت پادشاهان سلوکی وزنه‌ای داشته باشد.

پادشاهانی که در طول قرن دوم پیش از میلاد بر تخت سلطنت ارمنستان نشستند آفرینندگان واقعی ارمنستان بودند. آنان از این سازمان نوپای سیاسی در برابر تجاوز همسایگان دفاع کردند و زمینه برقراری یک دولت همجنس و نیرومند و سعادتمند را فراهم آوردند. همان‌ها بودند که راه را برای ظهور تیگران دوم گشودند و زمینه را برای پیدایش چنان پادشاهی آماده کردند.»

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Artaxias_I
  2. timarque
  3. Satenik
  4. موسس خورناتسی، کتاب دوم، فصل سی ام
  5. در عهد باستان به گرجستان می‌گفتند ایبرا(iberia). ارمنیان فعلی هنوز هم به گرجستان می‌گویند وراتزیس (vratzis) که در واقع از نام (ایبراتریس) آمده است