گوادالاخارا، خالیسکو
مختصات: غربی′۲۱°۱۰۳ شمالی′۴۰°۲۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۲۰٫۶۶۷جنوب
| گوادالاخارا | |||
|---|---|---|---|
| — شهر — | |||
| Ciudad de Guadalajara شهر گوادالاخارا |
|||
|
|||
| نام مستعار: (مروارید باختر), (شهر گلهای رز) | |||
| محل گوادالاخارا در خالیسکو | |||
|
|
|||
| مختصات: ۰۱٫۲۳″ ۲۱′ ۱۰۳°غربی ۰۰٫۱۷″ ۴۰′ ۲۰°شمالی / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۲۰٫۶۶۶۷۱۳۹جنوب | |||
| کشور | مکزیک | ||
| استان | خالیسکو | ||
| بنیاد شده خورشیدی | ۲۵ بهمن ۹۲۰ خورشیدی | ||
| بنیاد شده میلادی | ۱۴ فوریه ۱۵۴۲ میلادی | ||
| مساحت | |||
| • شهر | ۱۵۱ km۲ (۵۸ sq mi) | ||
| • مترو | ۲٬۷۳۴ km۲ (۱٬۰۵۶ sq mi) | ||
| ارتفاع | ۱٬۵۶۶ m (۵٬۱۳۸ ft) | ||
| جمعیت (۲۰۰۹) | |||
| • شهر | ۱٬۵۶۴٬۵۱۴ | ||
| - منطقه شهری | ۴٬۳۲۸٬۵۸۴ | ||
| منطقه زمانی | CST (یوتیسی −۶) | ||
| • تابستان | CDT (یوتیسی −۵) | ||
| وبگاه | (اسپانیایی) وبگاه رسمی دولت گوادالاخارا | ||
گوادالاخارا (Guadalajara) مرکز ایالت خالیسکو در باختر مکزیک است.
شهر گوادالاخارا با یک و نیم میلیون نفر جمعیت پس از مکزیکوسیتی دومین شهر بزرگ مکزیک است. ارتفاع گوادالاخارا از سطح دریا ۱۵۹۰ متر است.
مجموعه کلانشهری گوادالاخارا شهرداریهای زاپوپان، تلاکپاک، توناتا، تلاخومولکو و ایشتلاهوآکان را نیز در بر میگیرد که جمعا ۴٬۴ میلیون نفر را شامل میشود. این مجموعه کلانشهری دومین کلانشهر مکزیک و نهمین کلانشهر بزرگ در آمریکای لاتین است.
محتویات |
آب و هوا [ویرایش]
- میانگین بالاترین دما در سال ۲۷ سلسیوس (بالاترین دما ماه مه ۳۲ سلسیوس)
- میانگین پایینترین دما در سال ۸ سلسیوس (پایینترین دما ماه دسامبر ۲ سلسیوس)
- بارش در سال ۱٬۰۶۰ میلیمتر (بالاترین بارش ماه ژوئیه ۲۵۰ میلیمتر / پایینترین بارش ماه مارس ۴ میلیمتر)
پیشینه [ویرایش]
گوادالاخارا دومین مستعمرهنشین قدیمی در مکزیک است و در سالهای آغازین خود تاریخ پرتلاطمی دارد. نونیو دگوزمان بنیانگذار این شهر فردی بیرحم و خشن بود و به خاطر شورش سرخپوستان منطقه، شهر گوادالاخارا نیز به ناچار چندین بار تغییر مکان داد. شهر گوادالاخارا در مکان کنونیاش توسط کریستوبال دِ اونیاته که این شهر را در مکانهای پیشین هم بنیاد کرده بود بنیاد شدهاست.
در سال ۱۵۶۰ میلادی (۹۳۹ خورشیدی) پاپ پل سوم اجازه داد تا در گوادالاخارا سلک اسقفان گالیسیای جدید بنیاد گذاری شود، در همین سال شنودگان پادشاهی که حدود ۵۰۰ اسپانیایی با بردگان خود که حدود ۵۰۰ سیاهپوست و ۲۲۰۰ خانواده سرخپوست بودند به این شهر منتقل شدند و گرداگرد کلیسای مرکزی خانه داده شدند .
در ۱۸ نوامبر سال ۱۷۹۱ میلادی (۲۷ آبان ۱۱۷۰ خورشیدی) ، پایه و اساس دانشگاه گوادالاخارا در این شهر با همین نام، در پایتخت حکومت گالیسیای جدید گذاشته شد. گشایش این مرکز فرهنگی در ۳ نوامبر ۱۹۷۲ میلادی (۱۳ آبان ۱۱۷۱ خورشیدی) بود.
در زمان استقلال مکزیک شهر گودالاخارا یکی از مهمترین مکانها بود چون در این شهر بود که میگل ایدالگو اعلام لغو برده داری را در مکزیک کرد. گودالاخارا شاهد چندین نبرد در طول جنگ استقلال بود. پس از استقلال مکزیک و بنیاد گذاری ایالت خالیسکو شهر گوادالاخارا به پایتختی برگزیده شد.
این شهر در طول انقلاب مکزیک نقش مهمی بازی نکرد چون بیشتر فشارها روی پایتخت کشور مکزیکو سیتی بود. پس از انقلاب مکزیک این شهر شاهد نبردهای پراکنده در طول جنگ کریسترو که خونریزیهای زیادی به جا گذاشت. پس این این جنگها این شهر به طور کلی در آرامش و صلح به سر می بورد و برای یک دوره طولانی رونق و توسعه به این شهر بازگشت.
نام [ویرایش]
گوادالاخارا در سال ۱۵۳۲ توسط اسپانیاییها به رهبری نونیو د گوزمان بنیاد شد و نخست «اسپیریتو سانتو» (به معنی روحالقدس) نامیدهشد.
بنیانگذار اصلی این شهر "کریستوبال د اونیاته" (Cristobal de Oñate) نام این شهر را به افتخاره کشور گشای باختر مکزیک "نونیو بلتران د گوزمان" (Nuño Beltrán de Guzmán) که در گوادالاخارا، اسپانیا به دنیا آماده بود برگزید.
نام این شهر از واژهٔ عربی "وادی الحجارة" (وادی ال حجارا)، که برگردان آن به فارسی "درهٔ سنگ"[۱] است می آید، اگر چه برگردان سنتی آن "رودخانهٔ سنگ" [۲]، "رودخانه ای که بین سنگها میرود"[۳][۴] یا "درهٔ دژها"[۵] است.
امروزه [ویرایش]
گوادالاخارا سومین اقتصاد بزرگ و دارای زیرساخت های صنعتی در مکزیک به شمار می رود، پایه های اقتصادی آن قدرتمند و متنوع هستند، به طور عمده بر اساس تجارت و خدمات گردانده میشود، هر چند بخش تولید هم نقش مهمی در اقتصاد این شهر دارد.
بسیاری از رشد اقتصادی گوادالاخارا در دهٔ ۹۰ میلادی با سرمایه گذاری خارجی گره خورده است. شرکتهای بین المللی سرمایه گذاری کلانی در این شهر کرده اند برای استفاده از نیروی کار نسبتا ارزان، اما تحصیل کرده و بسیار پربار. بیشتر این کارخانه های تولیدی کارخانهای هستند که دوباره کالاهای خود را به آمریکا صادر میکنند، و همچنین این کالاها در بازار داخلی مکزیک ارائه میشوند.
شرکتهای بزرگ همچون جنرال الکتریک، آیبیام، اینتل، هیتاچی، اچپی، زیمنس و اوراکل با بکارگیری از قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی خود را در این شهر یا حومه آن جا دادند، تا بتوانند مزایای این قرارداد را بکار بگیرند.
گوادلاخارا شهری نسبتا مذهبی و سنتی به شمار میآید و با وجود جمعیت زیاد آن، هنوز حال و هوایی شهرستانی دارد. ۹۵ درصد از جمعیت آن کاتولیک هستند که میانگین بالاتری است نسبت به مکزیکوسیتی، پایتخت مکزیک. خاستگاه رقص کلاه مکزیکی معروف به خارابه تاپاتیو[۶] که رقص ملی مکزیک بهشمار میآید شهر گودلاخارا است.
این شهر مرکز ماریاچی به حساب میاید همچنین این شهر با نام تکیلا که محصولی از این ایالت است گره خورده. این شهر دارای یکی از محبوب ترین تیمهای فوتبال مکزیک به نام چیواس د گوادالااخارا است. همچنین این شهر میزبان بازیهای پان آمریکایی در سال ۲۰۱۱ میلادی بود.
در زبان اسپانیایی اصطلاحا به ساکنان شهر گوادالاخارا، «تاپاتیوس»[۷] گفته میشود.
شهرهای خواهرخوانده [ویرایش]
شهر گوادالاخارا ۴۲ شهر خواهرخوانده دارد
الاخوالاا٬ کاستاریکا
آلبوکرکی٬ آمریکا
ارکیپا، پرو
آتلانتا، آمریکا
باتانگا، فیلیپین
کاراکاس، ونزوئلا
سبو (شهر)، فیلیپین
سبته، اسپانیا
سیگالس، اسپانیا
کلیولند، آمریکا
کامپتون٬ آمریکا
کوریتیبا، برزیل
دائجونگ، کره جنوبی
داگوپن، فیلیپین
دونی، آمریکا
دوارته٬ آمریکا
فرانکفورت، آلمان
گوادالاخارا، اسپانیا
هاگاتنا، گوآم
کانزاسسیتی، آمریکا
کینگستون، جامائیکا
کراکوف، لهستان
کیوتو، ژاپن
لنسینگ، آمریکا
لیما، پرو
مالابو، گینه استوایی
مالاگا، اسپانیا
میلان، ایتالیا
نیچیستلان، مکزیک
اونیاتی، اسپانیا
پاناماسیتی، پاناما
پورتلند، آمریکا
سنت لوئیس، آمریکا
سن پترزبورگ، روسیه
سنآنتونیو، آمریکا
سان خوزه (کاستاریکا)، کوستاریکا
سان سالوادور، السالوادور
سانتو دومینگو، جمهوری دومینیکن
سبیا (شهر)، اسپانیا
تگوسیگالپا، هندوراس
وروتسلاو، لهستان
شیامن، چین
نگارخانه [ویرایش]
منابع [ویرایش]
مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Guadalajara, Jalisco»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Guadalajara (Jalisco)»، ویکیپدیای اسپانیایی، دانشنامهٔ آزاد.
- ↑ «Guadalajara en los ojos de todo el mundo». Hoyvalledemexico.com.mx، 15 octobr 2011.
- ↑ González Casillas, Magdalena. Guadalajara en la poesía, 1810-1910. Ayuntamiento de Guadalajara، 1987.
- ↑ Travel by Mexico. «Guía Turística de Guadalajara». 21 nov 2011.
- ↑ «Etimología de Guadalajara». www.dechile.net، 21 nov 2011.
- ↑ «Guadalajara en los ojos de todo el mundo». Hoyvalledemexico.com.mx، 15 octobr 2011.
- ↑ jarabe tapatio
- ↑ tapatíos